III SA/Gl 793/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w C. utrzymał w mocy decyzję nr [...] wydaną [...] r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności przez K. M. z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE. Jako podstawę prawną organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, w skrócie k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634). Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z [...] r. r. K. M. ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej na zakup i wyposażenie gospodarstwa: - w płytę gnojową o powierzchni 35,27 m2, - w zbiornik na gnojówkę o pojemności 25 m3, celem dostosowania do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, a także przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju dla 8 stanowisk oraz w pomieszczeniu do przechowywania mleka, - wyposażenie w schładzalnik do mleka o pojemności 400 l, celem dostosowania do minimalnych wymagań weterynaryjnych gospodarstwa specjalizującego się w produkcji mleka oraz produktów mlecznych. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i decyzją z dnia [...] r. nr 0[...] Kierownik BP ARiMR w K. przyznał K. M. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność w łącznej wysokości [...] zł w dwóch ratach, w kwocie [...] zł i [...] zł. Druga rata miała być wypłacona po wykonaniu prac dostosowawczych i złożeniu stosownego oświadczenia, zgodnie z § 9 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 17, poz. 142 ze zm. – dalej powoływane jako rozporządzenie wykonawcze). Decyzja ta została doręczona skarżącemu [...] r. a pierwsza rata wypłacona w dniu [...] r. Inwestycja z zakresu schematu mlecznego miała być zakończona w terminie 12 miesięcy od daty przyznania płatności a schematu nawozowego do dnia 31 grudnia 2007 r., zgodnie z zapisami§ 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Od wykonania powyższych czynności złożenia stosownego oświadczenia uzależniona była wypłata drugiej raty płatności. W dniu [...] r. skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie 4EJW. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli organ I instancji stwierdził, iż przedsięwzięcie zostało zrealizowane niezgodnie z planem dostosowania, w szczególności stwierdzono brak odpowiedniego przygotowania ścian w pomieszczeniach udoju i jednego stanowiska udojowego (wykonano 7 stanowisk z 8 deklarowanych). Pismem z dnia [...] r. K. M. został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenie decyzji o przyznaniu płatności w związku z niedopełnieniem warunków jej otrzymania. W dniu [...] r. skarżący powiadomił organ o pełnej realizacji deklarowanych robót dostosowawczych i zawnioskował o ponowną wizytację. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura powiatowego ARiMR, na podstawie art. 162 § 2 i 3 k.p.a. uchylił w całości decyzję o przyznaniu pomocy finansowej z dnia 31 marca 2006 r. Wniesione odwołanie okazało się nieskuteczne i organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał ją w mocy. Oceny tej nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/GL 1004/08 uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn procesowych, błędnej podstawy prawnej i braku pełnych ustaleń stanu faktycznego, gdyż przyznana płatność dotyczyła dwóch różnych niezależnych tytułów, a protokół wizytacji nie wskazał dokładnego opisu braków czy nieprawidłowości. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję z [...] r. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie uchylenie decyzji o przyznaniu płatności, a pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do dobrowolnego zwrotu pierwszej raty przyznanej płatności. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi, co skutkowało ustaleniem w drodze decyzji Dyrektor [...] Oddziału ARiMR, działającego z upoważnienia Prezesa ARiMR, kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, krajowych lub pochodzących z Unii Europejskiej). Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektora [...] Oddziału ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu PROW w wysokości [...] zł. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ARiMR. Ponieważ z dniem [...] r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 243) organem właściwym do ponownego rozpatrzenia sprawy jest organ nadrzędny nad organem właściwym miejscowo do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, Zatem organem właściwym do rozpatrzenia odwołania był Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. W związku z powyższym Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie pismem z tej samej daty powiadomił K. M. a o przekazaniu tegoż wniosku, w trybie art. 65 k.p.a. organowi właściwemu. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 28 maja 2012 r. o ustaleniu kwoty [...] zł nienależnie pobranych płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpatrzeniu skargi na powyższe rozstrzygnięcie, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/GL 1809/12 stwierdził nieważność decyzji zaskarżonej z [...] r. oraz uchylił decyzje Prezesa ARiMR z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania odwoławczego oraz z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że z dniem wejścia w życie (1.08. 2012 r.) art. 5 ustawy z 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, art. 29 ustawy o ARiMR zmienił właściwość organu ustalającego kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wypłacanych rolnikom w ramach płatności finansowanych ze środków unijnych i krajowych, co błędnie zinterpretował Prezes ARiMR umarzając postepowanie odwoławcze. Uchylenie zaś decyzji określającej kwotę nienależnie pobranych płatności Sąd uznał, że zostały wydane z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a), gdyż organ nie uwzględnił wskazań i oceny prawnej przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III SA/GL 1004/08 z 4 listopada 2008 r. Nie wyjaśnił, czy w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnił wszystkie wymagania w zakresie dostosowania gospodarstwa do przechowywania nawozów a nie zrealizował drugiego przedsięwzięcia (mlecznego), można było w całości pozbawić go pomocy finansowej na zrealizowane przedsięwzięcie. Innymi słowy nie rozważył, czy nie jest zasadne odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE w części zrealizowanej przez rolnika bez zastrzeżeń ze strony ARiMR (schemat nawozowy) lub jeżeli mamy do czynienia z jednym przedsięwzięciem to czy jego realizacja do dnia 28 grudnia 2007 r. i złożenie oświadczenia korygującego o jego pełnej realizacji nie stanowi dopełnienie warunków przyznania płatności. Po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku, pismem z dnia [...] r. K. M. wystąpił o wypłatę drugiej raty płatności. Pismem z dnia [. ..] r. skarżący został poinformowany o niemożności wypłaty drugiej raty z przyczyn określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Decyzja nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. ustalił kwotę [...] zł nienależnie pobranych przez K. M. płatności stanowiącą pierwszą ratę pomocy finansowej przyznanej decyzją z dnia [...] r. i zażądał jej zwrotu na rachunek Agencji wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia doręczenia decyzji. Jako podstawę prawną wskazał art. 104 i 107 k.p.a., art. 29 ust. 1,2 i 8 ustawy o ARiMR, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273) oraz § 10 ust. 1 w związku z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 17, poz.142 ze zm.), art. 73 ust. 1 i 3 w związku z art. 80 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r., Dz. Urz UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 3, t.44, str.243 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. M. uzyskał pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej objętą planem rozwoju obszarów wiejskich w łącznej kocie [...] zł wypłacanej w dwóch ratach. Pierwsza w kwocie [...] zł została wypłacona w dniu [...] r. a druga miała być wypłacona po zrealizowaniu wnioskowanej przez beneficjenta inwestycji w zakreślonych prawem terminach (§ 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego) oraz złożeniu stosownego oświadczenia (§ 9 ust. 3 pkt 1 lit. b tegoż rozporządzenia), o czym został pouczony. K. M. , w dniu [...] r. złożył oświadczenie, którego prawdziwość została podważona ustaleniami wizytacji przeprowadzonej w dniu [... ] r. Do sporządzonego protokołu skarżący nie wniósł zastrzeżeń. Z tej przyczyny organ uznał, że pobrana pierwsza rata płatności w kwocie łącznej [...] zł, na którą złożyła się kwota płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych – [...] zł i na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka oraz produktów mlecznych – [...] zł, została pobrana nienależnie i podlega zwrotowi. Organ podkreślił, że termin realizacji przedsięwzięcia w zakresie schematu nawozowego upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r., a termin realizacji schematu mlecznego w dniu 31 marca 2007 r., licząc od daty wydania decyzji o przyznaniu płatności. Z ustaleń faktycznych wynika, że całe przedsięwzięcie zostało zrealizowane 28 grudnia 2007 r., co nastąpiło po wymaganym terminie i zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pierwsza rata przyznanej płatności podlega zwrotowi. Odnośnie możliwości pozbawienia beneficjenta dofinansowania tylko do jednego przedsięwzięcia ujętego w planie dostosowania, które nie zostało w pełni zrealizowane organ wskazał na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK2087/11, z którego wynika, że plan dostosowania gospodarstwa do standardów UE należy traktować jako całość, gdyż nie spełnienie choćby jednego z deklarowanych przedsięwzięć, powoduje że cel przyznanej pomocy nie został osiągnięty. § 9 rozporządzenia wykonawczego nie przewiduje przyznania płatności za wykonanie poszczególnych przedsięwzięć. Również formularz oświadczenia nie przewiduje możliwości złożenia oświadczenia w zakresie poszczególnych schematów. Skoro jednym planem zostały objęte dwa schematy dostosowawcze, powinny zostać wykonane w całości, jako objęte udzieloną pomocą finansową. Tym samym wypłacona pierwsza rata płatności była nienależna i podlega zwrotowi na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 796/2004. K. M. powyższą decyzje uznał za krzywdzącą i wniósł od niej odwołanie. Wnosząc o jej uchylenie zarzucił błędne ustalenia faktyczne, co do ustaleń kontroli przeprowadzonej w lipcu 2007 r. i wykonania przez niego deklarowanych we wniosku o płatność przedsięwzięć dostosowawczych. Podkreślił, że są to dwa różne tytuły, niezależne od siebie. Natomiast żądanie zwrotu wypłaconej raty dotacji pozostaje w sprzeczności z zapisem art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr [...] i upływem 4 lat od daty płatności pierwszej raty oraz pierwsza informacja o nieuzasadnionej jej wypłacie. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że skarżący ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE i przyznanie środków finansowych na tzw. schemat nawozowy i schemat mleczny, które uzyskał na mocy decyzji z dnia [...] r. Dofinansowanie przyznano w łącznej kwocie [...] zł na oba schematy, które miało zostać wypłacone w dwóch ratach. Decyzja została doręczona w dniu 24 kwietnia 2006 r., a pierwsza rata wypłacona w dniu 8 czerwca 2006 r. W dniu [...] r. została przeprowadzona kontrola gospodarstwa rolnego K. M. następnie w dniu [...] r. wizytacja, która wykazała uchybienia w wykonaniu schematu mlecznego (bark jednego stanowiska i prawidłowego pokrycia ścian farbą łatwo zmywalną). Wizytację poprzedziło złożenie przez beneficjenta oświadczenie o realizacji przedsięwzięcia i osiągnięcia przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie 4 EJW. W ocenie organu obu instancji termin na realizację przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, jako schemat mleczny, wynosił 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, a schemat nawozowy do dnia 31 grudnia 2007 r. Wizytacja w dniu [...]r. wykazała, że beneficjent pomimo złożonego w dniu 9 maja 2007 r. oświadczenia, nie zrealizował deklarowanego w planie dostosowania schematu mlecznego i pismem z dnia [...] r. zawiadomił K. M. o wszczęciu postępowania w sprawie uchyleni decyzji o przyznaniu płatności. Ten wniósł o jego umorzenie, gdyż zrealizował w całości deklarowane we wniosku przedsięwzięcia dostosowawcze (pismo z dnia [...]r.). W tym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał, że termin na realizację schematu nawozowego upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r., a termin na realizację schematu mlecznego w dniu [...]r., a przeprowadzone czynności kontrolne w dniu 24 lipca 2007 r. wykazały, że złożone przez beneficjenta oświadczenie o zakończeniu działań dostosowawczych nie odpowiadało stanowi rzeczywistemu. Ustalenie to rodzi podstawy do uznania, że pierwsza rata płatności została wypłacona nienależnie i podlega zwrotowi a druga nie podlegała wypłacie w terminie 60 dni od daty jego złożenia. Zgodził się z organem pierwszej instancji, że tylko realizacja obu schematów stanowi wypełnienie zobowiązań uprawniających do uznania prawidłowego wykorzystania środków pomocowych. Organ odwoławczy nie znalazł również uzasadnienia dla uznania zarzutu upływu terminu przedawnienia do żądania zwrotu nienależnie pobranej płatności z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, gdyż beneficjent o stwierdzeniu naruszeń skutkujących uznaniem wypłaconej płatności za nieuzasadniony wydatek został powiadomiony decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...]r. o uchyleniu decyzji z dnia [...]r. o przyznaniu płatności, doręczonej 9 maja 2008 r. Nie upłynął zatem okres czterech lat pomiędzy powiadomieniem a wypłata pierwszej raty płatności (8.06.2006 r.). Nie uznał też aby skarżący działał w dobrej wierze, gdyż niedbalstwo i brak należytej staranności oraz złożone oświadczenie z dnia [...]r. wykluczają jej stwierdzenie. Organ wykluczył również wystąpienie przesłanek z art. 73 ust. 4 powyższego rozporządzenia oraz naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. M. powtórzył zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji i zażądał uchylenia niekorzystnych dla niego decyzji. Podkreślił, że wykonał wszystkie deklarowane przedsięwzięcia, w tym wygładzenie i pomalowanie ścian na stanowiskach udojowych, których było 8 ale na mniejszej powierzchni. Uchybienia stwierdzone przez kontrolerów uzupełnił w terminie późniejszym o czym powiadomił organ. Nie miał też wiedzy o możliwości odwołania od protokołu kontroli i skutków opisanych w nim nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w motywach zaskarżonej decyzji i szczegółowo odniósł się do zarzutów naruszenia prawa procesowego. Podkreślił, że przeprowadzenie ponownej kontroli u skarżącego nie miałoby wpływu na konieczność zwrotu nienależnie pobranych płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jest tez związany zaleceniami sądów wydanych w tej sprawie w innych wyrokach (art. 153 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy zasadnie beneficjent został zobowiązany do zwrotu wypłaconej mu pierwszej raty pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oraz czy w wydanym rozstrzygnięciu organy uwzględniły ocenę prawna i wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 listopada 2008 r. sygn.. akt III SA/GL 1004/08 i z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. III SA/GL 1809/12. W ostatnim ze wskazanych wyroków Sąd jednoznacznie wskazał, że jeżeli organ przyjmuje, że nie jest możliwe dokonanie odrębnej analizy spełnienia warunków przyznania pomocy na realizacje każdego z zadań przedsięwzięcia dostosowawczego o różnych terminach końcowych realizacji, to winien rozważyć "czy producent wnosząc pismem z [...]r. o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE i informując o wykonaniu przedsięwzięcia w stosunku do brakującego stanowiska nie spełnił jednak warunków realizacji przedsięwzięcia, w tym w zakresie terminu wykonania, jeśli zważyć, że stosownie do § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia w/s warunków udzielania pomocy finansowej, termin realizacji przedsięwzięcia w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych upływał 31 grudnia 2007 r., a więc już po dacie, kiedy producent zarówno złożył oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia, jak i usunął stwierdzone w toku kontroli usterki, a więc dopełnił czynności koniecznych do uznania przedsięwzięcia za wykonane zgodnie z planem dostosowania." Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji ani decyzji ją poprzedzającej, pomimo przyjęcia założenia, że przedsięwzięcie objęte płatnością może składać się z kilku realizowanych schematów dostosowawczych stanowi jedna całość organy nie odniosły się do oświadczenia z dnia [...]r. i jego znaczenia dla możliwości uznania przedsięwzięcia za zrealizowane. Uczynił to dopiero organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę (strona 11 i 12), co nie spełnia wymogów art. 153 p.p.s.a. Przechodząc do zarzutów skargi, należy zauważyć, że kwestia dofinansowania gospodarstw rolnych, na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawa z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) unormowana została w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. nr 17, poz. 142 ze zm.). Stosownie do § 3 pkt 3 lit. a i b rozporządzenia płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów, prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej i zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania: - gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (szczegółowo opisanego w § 5 ust. 1), lub - gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa (opisanego w § 5 ust. 3). Płatność wypłaca się w dwóch równych ratach (§ 9 ust. 1), ale zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia drugą ratę płatności wypłaca się jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych i złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). Natomiast zwrot pierwszej raty następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o ARiMR. Dokonując wykładni § 3 rozporządzenia wykonawczego organ odwołał się do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2087/11, że plan dostosowania gospodarstwa do standardów UE należy traktować jako całość, gdyż nie spełnienie choćby jednego z deklarowanych przedsięwzięć powoduje, że cel przyznania pomocy nie zostanie osiągnięty. Twierdzenie to odpowiada stanowi faktycznemu, w którym płatność przyznawana jest na dostosowanie wyłącznie gospodarstwa rolnego lub wyłącznie gospodarstwa produkcyjnego przez realizację przedsięwzięć objętych dofinansowaniem i opisanych odrębnie dla każdego z nich we wskazanym już § 5 ust. 1 rozporządzenia, w zakresie przechowywania nawozów i minimalnych warunków utrzymania poszczególnych gatunków zwierząt oraz § 5 ust. 3, w zakresie minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych. W § 5 określono zatem czynności, których wykonanie podlega dofinansowaniu w ramach realizacji wskazanych w nich przedsięwzięć właściwych dla danego gospodarstwa rolnego lub produkcyjnego czyli w ramach jednego schematu np. mlecznego lub nawozowego (zobacz wyrok NSA z dnia 16.06.2010 r. sygn. akt II GSK 647/09, orzecenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z dyspozycją § 6 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia plan dostosowania zawiera w szczególności opis przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3, oraz termin ich realizacji, który wynosi: a) do dnia 31 grudnia 2007 r. - w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze, przedłużony do dnia 31 lipca 2008 r. rozporządzeniem z dnia 15 stycznia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 9, poz. 55), b) nie więcej niż 8 miesięcy od dnia przyznania płatności - w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. a tiret drugie, c) nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności - w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. b. W ocenie Sądu z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że przedsięwzięcia, o których stanowi § 3 pkt 3 lit. a i lit. b rozporządzenia są wobec siebie niezależne, skoro dla każdego z nich przewidziany jest inny termin realizacji oraz przyznawana jest odrębna kwota pomocy finansowej, co zresztą potwierdza § 8 ust. 1 rozporządzenia określający wysokość stawek za poszczególne czynności realizowane w ramach przyznanej płatności czy § 6 ust. 3 tego rozporządzenia. Należy też podkreślić, że nie każde gospodarstwo rolne jest gospodarstwem produkcyjnym i nie może uzyskać płatności dla realizacji schematu mlecznego. Nie ma też przeszkód do składania kilku wniosków na realizacje przedsięwzięć z § 3 pkt 3 rozporządzenia. Potwierdza powyższe również zapis § 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2. Jeżeli jednak organ prezentuje inną wykładnię przedsięwzięcia ujętego w planie dostosowania i realizowanego przez różne działania, to jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r., to winien był wyjaśnić jakie znaczenia ma termin zakreślony w § 6 rozporządzenia wykonawczego i jak należy ustalać termin realizowanego w ramach uzyskanej płatności przedsięwzięcia w przypadku, kiedy terminy dla realizacji schematu mlecznego i nawozowego nie pokrywają się, a nawet termin nawozowy został wydłużony do dnia 31 lipca 2008 r. i jakie w tym kontekście ma złożone oświadczenie z dnia 9 maja 2007 r.. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że K. M. realizował przedsięwzięcie dostosowawcze gospodarstwo rolne i produkcyjne do dwóch standardów unijnych, nawozowego i mlecznego wskazanych w dziale VI pkt 11.1.i 11.3 wniosku o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE (k.145 akt administracyjnych). Na karcie 2 wniosku pkt VI.11 wskazano listę możliwych do realizacji przedsięwzięć dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów unijnych. Są to trzy przedsięwzięcia, które można realizować w różnych wariantach, różnych terminach i według różnych stawek dofinansowania. a przypisie na k.4 wniosku wskazano na możliwość realizowania przedsięwzięcia w celu dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań tylko w zakresie przechowywania nawozów. Beneficjent składa również zobowiązanie o realizacji przedsięwzięć określonych w planie. Załącznikiem wniosku był plan dostosowania, który zawierał również stawki i wysokości płatności dla gospodarstwa realizującego przedsięwzięcia w zakresie przechowywania nawozów naturalnych: wyposażenie w płytę gnojową ([...]zł) i wyposażenie w kryty zbiornik na gnojówkę ([...] zł) oraz w celu osiągniecia minimalnych standardów co do higieny będących wymaganiami weterynaryjnymi: przygotowanie ścian pomieszczenia dla doju lub do przechowywania mleka ([...]zł) czy zakup schładzalnika do mleka, umywalki z podgrzewaczem wody ([...]zł). Z analizy rzeczonego planu wynika, że skarżący wnioskował o pomoc finansową na realizację dwóch przedsięwzięć, prowadzących do dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów unijnych w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz minimalnych standardów co do higieny gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych. Termin ich realizacji został zakreślony na 12 miesięcy od przyznania każdej płatności, chociaż inny termin wynika z § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Z treści samego wniosku wynika, że beneficjent może realizować jedno lub kilka przedsięwzięć dostosowawczych. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik ARiMR w K. przyznał skarżącemu pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w łącznej wysokości [...]zł. Na wypłatę pierwszej raty przewidział kwotę [...]zł, na którą złożyły się dwie kwoty stanowiące ½ przyznanej płatności na dane przedsięwzięcie czyli odpowiednio [...]zł i [...]zł. Warunkiem wypłaty skarżącemu drugiej raty płatności, co wynika jednoznacznie z treści informacji załączonej do decyzji, było zrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wynoszącego co najmniej 4 EWJ (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającego wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985 r. ze zm.), a także złożenie kierownikowi biura powiatowego Agencji, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia, określonego w planie dostosowania stosownego oświadczenia na formularzu udostępnionym przez Agencję, o realizacji tego przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). Z ustaleń organów wynika, że skarżący mimo realizacji jednego przedsięwzięcia zobowiązany był wykonać schemat mleczny w terminie 12 miesięcy od daty przyznania pomocy finansowej, liczonej od daty wydania decyzji o jej przyznaniu, tj. do 31 marca 2007 r. a schemat nawozowy w terminie do 31 grudnia 2007 r. Z ustaleniami tymi nie sposób się zgodzić, gdy mamy do czynienia z realizacja jednego przedsięwzięcia beneficjent musi wiedzieć w jakim terminie musi wykonać deklarowane czynności aby nie narazić się na konieczność zwrotu uzyskanego dofinansowania, tym bardziej, że termin realizacji każdego przedsięwzięcia dostosowawczego został określony we wskazanym wyżej § 6 ust. 2 pkt 2 lit a i b oraz ust. 3 rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że we wniosku (formularz ARiMR) termin dla obu przedsięwzięć został zakreślony na "nie więcej niż 12 miesięcy od dnia płatności", a w planie dostosowania na "12 miesięcy od daty wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej", ale nie później niż w dniu, w którym upłynął termin realizacji danego przedsięwzięcia. Zatem beneficjent otrzymał informację o trzech różnych terminach realizacji deklarowanych przedsięwzięć, z których jeden dodatkowo został wydłużony do 31 lipca 2008 r. Sąd nie akceptuje ustalenia organu co do upływu terminu określonego dla schematu mlecznego. Winień on być liczony od daty otrzymania pierwszej raty płatności. Nie może zatem być to 31 marca 2007 r., jak wskazał organ ale 9 czerwca 2007 r. ., skoro płatność została wypłacona 8 czerwca 2006 r. a decyzja doręczona 24 kwietnia 2006 r. (zobacz wyrok NSA z dnia 31.05.2011 r., sygn. akt II GSK 582/10). Sąd nie podziela również poglądu, że beneficjent składając w dniu 9 maja 2007 r. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia sam określił datę tej realizacji i mimo, że termin z § 6 nie upłynął. Powyższe uzasadnia stwierdzenie naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 9 tej ustawy. Tym samym, w związku ze złożonym przez beneficjenta oświadczeniem z dnia 28 grudnia 2007 r. prawidłowe ustalenie ostatecznego terminu realizacji całego przedsięwzięcia objętego dofinansowaniem, a nie tylko schematu mlecznego ma istotne znaczenie dla oceny zasadności uznania pierwszej raty płatności za nienależną i podlegającą zwrotowi. Organ bezrefleksyjnie przyjął, że oświadczenie to zostało złożone z uchybieniem terminu dla realizacji schematu mlecznego. Nie dopuścił sytuacji, że zostało złożone przed upływem ostatecznego terminu i nie uzasadniało jego skrócenia (zobacz wyrok NSA z dnia 31.05.2011 r. sygn. akt II GSK 582/10, z dnia 7.02.2012 r. sygn. akt II GSK 582/10). Należy tez podkreślić, że termin do złożenia oświadczenia nie jest terminem prawa materialnego (zobacz wyrok NSA z dnia 2.04.2012 r. sygn. akt II GSK 172/11, z dnia 20.01.11 r. sygn. akt II GSK 81/10). Tym samym istotnym jest wskazanie przez organ, przy założeniu realizacji różnych zadań jednego przedsięwzięcia ostatecznego terminu dla ich realizacji, jeżeli zakreślone przepisami terminy realizacji poszczególnych zadań nie pokrywają się i zostały nieprawidłowo określone w formularzu czy zatwierdzonym planie dostosowawczym. Beneficjent nie może domyślać się terminu w jakim ma zrealizować deklarowane przedsięwzięcia. Terminy te nie zostały również określone w żadnej z decyzji organów wydanych w sprawie. Skoro schemat nawozowy mógł być realizowany do 31 lipca 2008 r., a schemat mleczny do 9 czerwca 2007 r., to w jakiej dacie beneficjent musi zrealizować oba przedsięwzięcia i złożyć oświadczenie aby otrzymać drugą ratę płatności na ich realizację. Organ zatem winien ustalić w sposób jednoznaczny i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji czy w dacie złożenia oświadczenia przez skarżącego (9.05.2007 r.), dacie wizytacji gospodarstwa (24.07.2007 r.) oraz dacie złożenia kolejnego oświadczenia (28.12.2007 r.) upłynął już termin zakreślony w § 6 dla realizacji ujętego w planie dostosowania przedsięwzięcia. Innymi słowy czy realizując po 24 lipca 2007 r., a przed 28 grudnia 2007 r. deklarowane przedsięwzięcie w ramach schematu mlecznego skarżący dopełnił warunki uprawniające do utrzymania drugiej raty płatności, czy też uchybił warunkom uzyskania płatności i uzyskana rata płatności okazała się nienależna i podlegająca zwrotowi. Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny i jego ocena pozwoli na czynienie dalszych rozważań, w tym dotyczących dobrej wiary czy wystąpienia przesłanek przedawnienia terminu do żądania zwrotu płatności czy zachowania zasady proporcjonalności w wymiarze sankcji i równości w stosunku do innych beneficjentów realizujących jednorodzajowe działania dostosowawcze.. Należy też przypomnieć obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. nr 56, poz. 958), w którym ogłoszony został przyjęty przez Komisję Europejską plan rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. Plan rozwoju uwzględnia wymogi unijne i jest zaakceptowany przez Komisję Europejską, zatem przedstawione w nim uregulowania powinny być uwzględnione przy wykładni przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Obwieszczenie wymienia różne rodzaje stwierdzonych nieprawidłowości i wskazuje sankcje z nimi związane, a w p.11.11.2. "Dostosowanie gospodarstw do standardów UE" wyjaśnia, że: "w sytuacji, gdy przedsięwzięcie mające na celu spełnienie danego standardu nie będzie odpowiadać parametrom technicznym wymaganym w odpowiednich aktach prawnych lub przedsięwzięcie nie zostało wykonane w przewidzianym terminie (bez uzasadnionej przyczyny), nastąpi wstrzymanie płatności oraz konieczność zwrotu otrzymanych do tego czasu płatności." Jak wynika z powyższego, ani z rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005 r., ani z Obwieszczenia w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich przedstawiającego całościowo zasady udzielania pomocy w ramach EFOGR, nie da się wywieść obowiązku zwrotu już uzyskanej pomocy, jako sankcji za przedwczesne złożenie oświadczenia o wykonaniu zobowiązania, jeżeli następnie zobowiązanie zostało zrealizowane w terminie, jak również prawidłowe oświadczenie rolnik złożył w wymaganym terminie. W sytuacji terminowego wykonania przedsięwzięcia i terminowego złożenia rzetelnego oświadczenia, sankcja w postaci niewypłacenia II raty pomocy, konieczności zwrotu I raty oraz wykluczenia z wszystkich innych środków rozwoju obszarów wiejskich byłaby zupełnie nieproporcjonalna do popełnionego uchybienia. Brak jest uzasadnienia dla odebrania pomocy rolnikowi, który przy użyciu środków pomocowych zrealizował przedsięwzięcie w pełni i w terminie zgodnie ze zobowiązaniem (zobacz wyrok NSA z dnia 7/02/2012 r., II GSK 66/11, baza orzeczenia.nsa.gov.pl). Również, Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 16.06.2010 r., II GSK 647/09, że jeśli jedno ze zgłoszonych przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, to bezpodstawnym jest nakładanie na skarżącego sankcji za niewykonanie obu przedsięwzięć, tym bardziej, że cel dotacji został osiągnięty a obwieszczenie i rozporządzenie wykonawcze przewidują sfinansowanie go w 100 %. Jednocześnie Sąd zauważa, że § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego do nowelizacji § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 146, poz.1016) brzmiał: Plan dostosowania zawiera w szczególności: (...) 2) opis przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3, oraz termin ich realizacji, który wynosi nie więcej niż: a) 12 miesięcy od dnia przyznania płatności - w przypadku przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze i lit. b, b) 8 miesięcy od dnia przyznania płatności - w przypadku przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret drugie; 3) przewidywaną wysokość płatności za realizację poszczególnych przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3. Przepis ten oraz zapis decyzji o przyznani płatności jednoznacznie wskazują, że beneficjent realizował dwa przedsięwzięcia i okoliczność ta nie uległa zmianie mimo zmiany interpretacji tego przepisu po nowelizacji. Brzmienie to obowiązywało zatem w dacie wydania przez organ decyzji z dnia 31 marca 2006 r. o przyznaniu płatności do 9 sierpnia 2006 r. nowelizacja nie zawierała przepisów przejściowych i miała zastosowanie do wszystkich realizowanych pod jej rządami umów o płatnościach. Rozpoznając sprawę ponownie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. . zobligowany będzie uwzględnić powyższe rozważania tak, by w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procesowego. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 i art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 865 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa procesowego ([...] zł) określone w § 14 ust.2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.