III SA/Gl 793/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-11-16

Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego, w sytuacji gdy osoba odpowiedzialna za dane stanowisko była nieobecna, a kierownik ruchu zakładu górniczego posiadał uprawnienia do zastępstwa?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego, nawet jeśli osoba odpowiedzialna za dane stanowisko była nieobecna. Obowiązek ten obejmuje nie tylko utworzenie stanowiska, ale także jego faktyczne obsadzenie przez wykwalifikowaną osobę. W przypadku nieobecności pracownika odpowiedzialnego za dane stanowisko, na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek zapewnienia zastępstwa, a brak takiego zastępstwa stanowi naruszenie przepisów prawa, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na "A" Sp. z o.o. przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego za niedopełnienie obowiązku posiadania służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo, konkretnie za nieobsadzenie stanowiska technika strzałowego w okresie od 22 do 28 lipca 2013 r. Spółka argumentowała, że obowiązki te przejął kierownik ruchu zakładu górniczego, a nieobecność technika strzałowego była spowodowana wypadkiem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za brak obsadzenia stanowiska, niezależnie od odpowiedzialności kierownika ruchu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku posiadania odpowiednich służb zapewniających bezpieczeństwo ruchu zakładu górniczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...] , utrzymał w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, swą decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] r., znak: [...], nakładającą na "A" Sp. z o.o. karę pieniężną za niedopełnienie ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej jako Kpa) oraz art. 175 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 196; dalej Pgg). W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z podejrzeniem zaistnienia przesłanek określonych w art. 175 ust. 1 pkt 1 lit. b Pgg Prezes WUG postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na "A" Sp. z o.o. i po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r., nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości [...] zł (dziesięć tysięcy złotych), tj. 0,13% przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w 2013 r., za niedopełnienie ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. Zdaniem organu I instancji przedmiotowe niedopełnienie obowiązku polegało na nieobsadzeniu w okresie od dnia 22 lipca 2013 r. do dnia 28 lipca 2013 r. stanowiska osoby wyższego dozoru ruchu specjalności technicznej górniczej - technika strzałowa ("technik strzałowy"), przewidzianego w schemacie organizacyjnym stanowiącym załącznik nr 1 do zatwierdzonego planu ruchu zakładu górniczego "A" należącego do Przedsiębiorcy, zwanego dalej "zakładem górniczym Przedsiębiorcy". W ocenie organu I instancji sytuacja ta stanowiła naruszenie art. 105 ust. 1 Pgg w związku z § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych wydobywających kopaliny pospolite (Dz. U. Nr 109, poz. 962, ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem bhp"). Przedsiębiorca, reprezentowany przez prokurenta A. S., wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji Prezesa WUG z dnia [...] r. W uzasadnieniu przedstawił okoliczności, które jego zdaniem, usprawiedliwiały niedopełnienie obowiązku posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. Wśród tych okoliczności wymienił: 1) własną (tj. osoby sprawującej jednocześnie dwie funkcje: prokurenta samoistnego Przedsiębiorcy oraz technika strzałowego w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy) niezdolność do pracy zaistniałą wskutek wypadku; 2) przekonanie o przejęciu pełnienia obowiązków technika strzałowego w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy przez kierownika ruchu tego zakładu górniczego – A.L.; 3) brak możliwości, ze względu na swój stan zdrowia, "wręczenia A.L. zakresu obowiązków, ani umowy w tym zakresie "; 4) wprowadzenie w błąd organów nadzoru górniczego przez A.L. co do terminu przejęcia przez niego obowiązków technika strzałowego w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, działając jako organ II instancji dokonał analizy dowodów zgromadzonych w aktach sprawy oraz obowiązujących w przedmiotowym zakresie przepisów i nie stwierdził podstaw do uwzględnienia zarzutów. Podkreślił, że stosownie do art. 175 ust. 1 pkt 1 lit. b Pgg, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nakłada, w drodze decyzji, karę pieniężną na przedsiębiorcę, który nie dopełnia ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. Zaś w myśl art. 105 ust. 1 Pgg ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej. Natomiast zgodnie z § 49 ust. 1 rozporządzenia bhp w celu sprawowania nadzoru nad gospodarką środkami strzałowymi, sprzętem strzałowym oraz wykonywanymi robotami strzałowymi w zakładzie górniczym lub grupie zakładów górniczych powinno być utworzone odpowiednie stanowisko w kierownictwie lub dozorze ruchu. W ocenie Prezesa WUG postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i zupełny; organ nie powziął żadnych wątpliwości i podtrzymał argumentację uzasadniającą naruszenia zarzuconego Przedsiębiorcy. Podkreślił, że Przedsiębiorca jest obowiązany do posiadania służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. W kontekście przedmiotowej sprawy służbą taką jest odpowiednie stanowisko w kierownictwie lub dozorze ruchu utworzone w celu sprawowania nadzoru nad gospodarką środkami strzałowymi, sprzętem strzałowym oraz wykonywanymi robotami strzałowymi w zakładzie górniczym lub grupie zakładów górniczych, co wynika bezpośrednio z treści przywołanego wyżej § 49 ust. 1 rozporządzenia bhp. Sensem tego przepisu jest nie tylko samo utworzenie w strukturze zakładu górniczego wymienionego stanowiska, ale także jego prawidłowe obsadzenie i w konsekwencji faktyczne sprawowanie tej funkcji w zakładzie górniczym przez posiadającą odpowiednie kwalifikacje osobę. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości sam fakt utworzenia stanowiska technika strzałowego, o czym świadczy schemat organizacyjny zakładu górniczego, stanowiący załącznik nr 1 do planu ruchu zakładu górniczego. Naruszeniem § 49 ust. 1 rozporządzenia bhp, a w konsekwencji i art. 105 ust. 1 Pgg, które stanowiły spełnienie przesłanek zastosowania art. 175 ust. 1 pkt 1 lit. b Pgg, jest brak obsadzenia stanowiska (i pełnienia obowiązków) technika strzałowego w okresie od dnia 22 lipca 2013 r. do dnia 28 lipca 2013 r., co jednoznacznie wynika z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem 1 instancji. Zdaniem organ II instancji stan ten w znacznym stopniu przyczynił sie do zaistnienia w dniu 26 lipca 2013 r. w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy wypadku ciężkiego, któremu uległ pracownik wykonujący prace związane z wierceniem otworów dla wtórnego podziału odspojonej bryły skalnej. Prace te spowodowały odpalenie pozostałego w tej bryle skalnej niewypału po robotach strzałowych wykonywanych w dniu 25 lipca 2013 r. Ponadto nieobsadzenie przez Przedsiębiorcę w okresie od dnia 22 lipca 2013 r. do dnia 28 lipca 2013 r. stanowiska technika strzałowego wymienionego w schemacie organizacyjnym zakładu górniczego, stanowiącym załącznik nr 1 do planu ruchu zakładu górniczego Przedsiębiorcy, stanowiło w ocenie Prezesa WUG naruszenie art. 105 ust. 1 Pgg także w zakresie prowadzenia ruchu zakładu górniczego niezgodnie z planem ruchu. W odniesieniu do okoliczności przedstawionych przez wnoszącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ II instancji wskazał, że w odniesieniu do okoliczności związanych z niezdolnością do pracy A. S. jako prokurenta Przedsiębiorcy należy wskazać, że nie był on jedyną osobą uprawnioną do dokonywania czynności w imieniu Przedsiębiorcy w zakresie przekazania obowiązków technika strzałowego innej osobie. Czynności tych z powodzeniem mogły dokonać osoby wchodzące w skład zarządu Przedsiębiorcy lub inne odpowiednio umocowane osoby. Ustosunkowując się do przekonania Przedsiębiorcy o przejęciu pełnienia obowiązków technika strzałowego w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy przez kierownika ruchu tego zakładu górniczego - A. L. oraz zarzutu wprowadzenia w błąd organów nadzoru górniczego przez A. L. co do terminu przejęcia przez niego obowiązków technika strzałowego w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy wyjaśniono, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że stanowisko technika strzałowego w zakładzie górniczym Przedsiębiorcy zostało powierzone A. L. w dniu [...] r., na podstawie polecenia ustnego, bez zmiany umowy i wręczenia zakresu czynności. Mając powyższe na uwadze, Prezes WUG uznał, że okoliczności przedstawione przez wnoszącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dają podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 22 grudnia 2014 r. i zupełnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na Przedsiębiorcę. Okoliczności te nie mogą także zostać uwzględnione w odniesieniu do ewentualnej zmiany wysokości tej kary. W związku z tym organ przyjął za zasadne nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości [...] zł tj. 0,13% przychodu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w 2013 r., jako właściwego środka dyscyplinującego. Wskazał, że wysokość nałożonej na Przedsiębiorcę kary jest wielokrotnie niższa od maksymalnego wymiaru kary pieniężnej, który został określony w art. 175 ust. 3 pkt 1 Pgg, zgodnie z którym karę pieniężną nakłada się na przedsiębiorcę w wysokości do 3% przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym". W myśl art. 175 ust. 4 Pgg, "Ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uwzględnia zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu oraz jego możliwości finansowe. ", wobec czego ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uwzględnił "zakres naruszenia" - poprzez poddanie ponownej analizie dowodów zgromadzonych w ramach postępowania dowodowego prowadzonego w I instancji, które jednoznacznie wykazało, że Przedsiębiorca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w zakresie posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego, naruszając tym samym przepisy prawa oraz plan ruchu zakładu górniczego, jednocześnie narażając na niebezpieczeństwo pracowników zatrudnionych w zakładzie górniczym (wypadek z dnia 26 lipca 2013 r.); "dotychczasową działalność podmiotu" - poprzez ponowną ocenę w tej kwestii dowodów świadczących o nienagannym prowadzeniu działalności przez Przedsiębiorcę, w szczególności pisma Marszałka Województwa .[...] z dnia [...] r., znak: [...] ; " możliwości finansowe " - poprzez uwzględnienie danych dostarczonych przez Przedsiębiorcę oraz jego oświadczenia o trudnej sytuacji finansowej, zawartego w piśmie z dnia [...] r. W skardze na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła: 1.Naruszenie art. 175 ust.1 pkt.1 lit. b Pgg poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedsiębiorca nie obsadził stanowiska osoby wyższego dozoru ruchu specjalności technicznej górniczej - technika strzałowego - w sytuacji gdy uprawnienia takie posiadał kierownik ruchu zakładu górniczego A. L.; 2. Naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji I instancji, przemilczenie w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy; 3. Niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy poprzez zignorowanie systemu hierarchicznego prac strzałowych, gdzie nadzór sprawuje kierownik ruchu zakładu górniczego, a nie prokurent firmy; 4. Naruszenie art. 7 i 8 Kpa poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący. W uzasadnieniu zaakcentowano, że z przesłuchania strony wynikało bowiem, że A. L. jako przełożony technika strzałowego, czyli również A. S. , obowiązki w zakresie dozoru techniki strzałowej przejął [...] r. Natomiast zeznania A. L. są niewiarygodne, gdyż świadek ten próbował uniknąć odpowiedzialności za brak nadzoru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do argumentacji strony skarżącej w zakresie prawidłowości postępowania dowodowego, w szczególności oceny materiału dowodowego, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wskazał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w oparciu o dowody z dokumentów oraz z zeznań świadka, które uznał za wiarygodne. Ponadto organ prowadzący postępowanie nie znalazł dowodu, który mógłby zaprzeczyć wiarygodności dokumentów oraz zeznań świadka. Strona skarżąca nie wystąpiła także z inicjatywą dowodową w tym zakresie ani w I ani w II instancji, mimo że miała taką możliwość i tego nie kwestionuje. Podkreślił brzmienie art. 86 K.p.a., zgodnie z którym Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Organ dysponując wiarygodnym materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie odstąpił od przesłuchania strony, w której imieniu występuje prokurent — A. S. . Zeznania strony w tym przypadku, biorąc pod uwagę sankcyjny wobec strony charakter postępowania, byłyby obarczone brakiem obiektywizmu. W związku z powyższym wskazać także należy na nieprawidłowe powoływanie się w skardze przez stronę skarżącą na przesłuchanie strony w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że A. S. był przesłuchiwany w charakterze świadka w innym postępowaniu, dotyczącym nałożenia kary pieniężnej na kierownika ruchu zakładu górniczego. Organ uznał, że złożone w tych okolicznościach zeznania A. S. nie wnoszą istotnych informacji do sprawy, w której stroną jest "A" Sp. z o.o. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ prawa materialnego, tj. art. 175 ust. 1 pkt 1 lit. b Pgg Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym zostały wyczerpane przesłanki do zastosowania tego przepisu, gdyż stosuje się go wobec przedsiębiorcy, natomiast wobec kierownika ruchu, jeżeli zaistnieją ku temu przesłanki, stosuje się przepisy zawarte w art. 175 ust. 2 Pgg. W trakcie rozprawy sądowej Strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko i w terminie publikacyjnym w piśmie procesowym z [...] r. przedłożyła "A" z dnia [...] r., z którego – jej zdaniem - wynikało, że Kierownik Ruchu Zakładu Górniczego jest odpowiedzialny za ustalenie zastępstwa w przypadku nieobecności m.in. którejś z osób służby strzałowej ( pkt I Zarządzenia). Ponadto w pkt II 3, wskazane zostało, że KRZG wyznacza osobę kierującą robotami, a jeżeli osoba taka nie została wyznaczona, kierownictwo przejmuje osoba dozoru górniczego specjalności górniczej z najwyższymi kwalifikacjami. Osobą o najwyższych kwalifikacjach specjalności górniczej technicznej był u Skarżącego Kierownik Ruchu Zakładu Górniczego – A. L. . Przedstawione więc Zarządzenie - w ocenie Strony - wskazuje, że w czasie gdy A. S. był nieobecny, za wyznaczenie technika strzałowego odpowiedzialny był KRZG, ewentualnie sam pełnił tę funkcję. Natomiast organ w terminie publikacyjnym na polecenie Sądu przesłał wraz z pismem z [...] r.: 1. Schemat struktury organizacyjnej zakładu górniczego "A" należącego do strony skarżącej, obowiązujący w okresie , którego dotyczyło postępowanie Prezesa WUG; 2. Zakres czynności A. L. – Kierownika ruchu zakładu górniczego w okresie, którego dotyczyło postępowanie Prezesa WUG; 3. Decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [... ]r., znak: [...] , nakładającą na A. L. karę pieniężną; 4. Decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., znak: [...] , utrzymującą w mocy decyzję wymienioną w pkt 3 w zakresie nałożenia oraz wysokości kary pieniężnej . W uzasadnieniu pisma podkreślił, że wykonując polecenie Sądu polegające na przekazaniu informacji dotyczącej sposobu zastępowania A. S. w zakładzie górniczym "A" podczas jego nieobecności, w okresie, którego dotyczyło postępowanie Prezesa WUG, wyjaśnia, że w strukturze organizacyjnej tego zakładu dla A. S. – pełniącego funkcję technika strzałowego, nie zostało przewidziane zastępstwo. Jednocześnie wskazał, że A. L. , pełniący obowiązki Kierownika ruchu zakładu górniczego , w okresie, którego dotyczyło postępowanie, posiadający dodatkowo uprawnienia technika strzałowego, nie zastępował A. S. na stanowisku technika strzałowego. Zakres czynności A. L. nie przewidywał pełnienia takiego zastępstwa. W związku z powyższym przedsiębiorca, natychmiast po powzięciu wiadomości o nieobecności A. S. , powinien wydać A. L. lub innej uprawnionej osobie polecenie przejęcia obowiązków technika strzałowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazało aby organy naruszyły przepisy prawa procesowego czy materialnego. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 175 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nakłada, w drodze decyzji, karę pieniężną na przedsiębiorcę, który: 1) nie dopełnia ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie: b) posiadania odpowiednich środków materialnych i technicznych oraz służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. Natomiast wskazywana przez stronę skarżącą odpowiedzialność A. L. jako kierownika zakładu górniczego podlegała normie z art. 175 ust. 2 Pgg który stanowi, że Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nakłada, w drodze decyzji, karę pieniężną na kierownika ruchu zakładu górniczego, który: 2) dopuszcza do wykonywania czynności w ruchu zakładu górniczego w sposób mogący wywołać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka lub tego ruchu. Zauważyć należy, że porównanie hipotez z obu przepisów art. 175 Pgg prowadzi do wniosku, że dotyczą odpowiedzialności różnych podmiotów, niezależnie od siebie, za niedopełnienie ciążących na każdym z nich odmiennych obowiązków. Odpowiedzialności te nie wykluczają się, a wręcz przeciwnie – szczególny reżim obowiązujący przy zapewnieniu prawidłowego i bezpiecznego ruchu zakładu górniczego musi uwzględniać nie tylko sposób prowadzenia robót górniczych, ale również m.in. organizację i sposób zabezpieczenia nadzoru nad poszczególnymi czynnościami służb np. techniki strzałowej danego zakładu górniczego na czas tych robót. Powyższe wymogi związane są z występowaniem w zakładach górniczych naturalnych zagrożeń mających wpływ na stan bezpieczeństwa. Zatem aby zminimalizować powstanie jakichkolwiek zagrożeń ustalane są odpowiednie bezpieczne parametry poszczególnych czynności oraz rygory prowadzenia takich robót pod wykwalifikowanym specjalistycznym nadzorem. Niedochowanie tych warunków skutkuje nałożeniem sankcji z w/w art. 175 Pgg zarówno na przedsiębiorcę jak i na kierownika zakładu ruchu górniczego. W przypadku kierownika ruchu zakładu skarżącego - decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. (decyzją z dnia [...] r. Prezes WUG utrzymał w mocy decyzję pierwszo instancyjną) nałożono, w oparciu o art. 175 ust. 2 pkt 2 Pgg, na A. L. karę pieniężną za dopuszczenie w okresie od 22 – 26 lipca 2013r. do wykonywania robót strzałowych pomimo nieobsadzenia stanowiska osoby wyższego dozoru ruchu specjalności technika strzałowa, przewidzianego w schemacie organizacyjnym do zatwierdzonego planu ruchu zakładu skarżącego. Zatem kwestia odpowiedzialności Kierownika zakładu A. L. została ostatecznie rozstrzygnięta. Niniejsza sprawa dotyczy zupełnie niezależnej od powyższej odpowiedzialności przedsiębiorcy za niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku posiadania odpowiednich służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego. W tym zakresie bezpodstawne jest przerzucanie odpowiedzialności na kierownika zakładu, tym bardziej, że sankcję pieniężną za swoje zaniedbanie poniósł w odrębnym postępowaniu. Według schematu organizacyjnego "A" kierownictwo Spółki stanowi: Prezes przedsiębiorcy, któremu podlega Kierownik ruchu zakładu górniczego (A. L. ), któremu z kolei podlegają poszczególne służby, w tym kierownik działu robót górniczych technik strzałowy. Obowiązki w tym ostatnim zakresie powierzono A. S. emu w dniu 1 czerwca 1999r., co potwierdza zakres czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności technicznej górniczej – technika strzałowa w zakładach górniczych odkrywkowych, nadany przez KRZG – A. L.. Zakres ten obowiązywał także w okresie objętym zaskarżoną decyzją. Natomiast zgodnie z wypisem z KRS - rejestru przedsiębiorców - skarżąca Spółka oprócz zarządu posiada prokurentów – jednym z nich jest A. S. , pełniący tą funkcję także w w/w okresie. Z powyższego zatem wynika, że A. S. w okresie objętym zaskarżoną decyzją pełnił dwie funkcje – prokurenta Spółki i technika strzałowego. Zatem skoro w wyniku wypadku i niezdolności do pracy, począwszy od 22 lipca 2013r., technik strzałowy A. S. nie był w stanie wykonywać swoich obowiązków służbowych to na jego pracodawcy – przedstawicielach kierownictwa Spółki spoczywał oblig zapewnienia stosownego zastępstwa w tym zakresie bowiem przedsiębiorca jest obowiązany do posiadania służb ruchu zapewniających bezpieczeństwo pracowników i ruchu zakładu górniczego, tj. m.in. na odpowiednim stanowisku w dozorze ruchu w celu sprawowania nadzoru nad gospodarką środkami strzałowymi, sprzętem strzałowym oraz wykonywanymi robotami strzałowymi w zakładzie górniczym (§ 49 ust. 1 rozporządzenia bhp). Posiadanie takich służb jest nierozerwalnie połączone z ich prawidłowym obsadzeniem i faktycznym sprawowaniem tej funkcji w zakładzie górniczym przez posiadającą odpowiednie kwalifikacje osobę. Osobą taką – według schematu organizacyjnego i zakresu czynności – był A. S. . Skarżąca Spółka nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego przekazanie tych obowiązków innemu pracownikowi w przedmiotowym okresie, a tylko taki dowód mógłby ekskulpować przedsiębiorcę od kwestionowanej odpowiedzialności. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że odpowiedzialność przedsiębiorcy a kierownika ruchu zakładu – to dwa różne reżimy odpowiedzialności, za odmienne zakresy obowiązków i powinności. Kierownik RZG jest odpowiedzialny za organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego poprzez podległe sobie działy i służby – m.in. służbę strzałową. Jednak obsadę personalną, kadrową służb ustala sobie przedsiębiorca – jako pracodawca stosownymi zakresami czynności poszczególnych pracowników. Zatem konkludując - nieobsadzenie przez przedsiębiorcę w okresie od dnia 22 lipca 2013 r. do dnia 28 lipca 2013 r. stanowiska technika strzałowego wymienionego w schemacie organizacyjnym zakładu górniczego, stanowiącym załącznik nr 1 do planu ruchu zakładu górniczego Spółki, stanowiło naruszenie art. 105 ust. 1 Pgg w zakresie prowadzenia ruchu zakładu górniczego niezgodnie z planem ruchu i wypełniało przesłankę z art. 175 ust. 2 pkt 2 Pgg zasadnie skutkując nałożeniem spornej sankcji pieniężnej. Reasumując przedstawione okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organy podatkowe nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania. W szczególności prawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie naruszyły przy tym art. 77 Kpa przez to, że skorzystały z dowodów zebranych w innym postępowaniu i odmówiły przeprowadzenia dalszych dowodów ponieważ działały również w tym zakresie na podstawie przepisów prawa (art. 6 i art. 81 Kpa.) realizując przy tym obowiązek wynikający z art. 7 Kpa. W toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 8 Kpa). W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organy administracji prawidłowo ustaliły wszystkie okoliczności sprawy na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, który wszechstronnie i wnikliwe oceniły z zachowaniem reguł tej oceny i z uwzględnieniem reguł procesowych. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło