III SA/Gl 80/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-07
Skład orzekający: Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która nie jest w stanie przedłożyć dokumentów finansowych uzasadniających wniosek o przyznanie prawa pomocy, może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółka w likwidacji, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ponieważ nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych, mimo wezwania sądu. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał odmowie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w likwidacji złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA i dołączyła do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od opłat sądowych. Spółka uzasadniała wniosek trudną sytuacją finansową i stratami. Sąd wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe i uchwałę o rozwiązaniu spółki. Pełnomocnik poinformował, że spółka nie jest w stanie przedłożyć dokumentów z powodu choroby księgowej, ale uiściła wpis od skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
"A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. (zwana dalej "A" Sp. z o.o. lub Spółka) do skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w niniejszej sprawie w dniu [...] r. dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłat sądowych i wydatków związanych z postępowaniem wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej.
Uzasadniając złożony wniosek Spółka podniosła, iż od dnia [...] r. znajduje się w likwidacji z powodu przedłużającej się złej kondycji finansowej. Wskazała, że w 2011 roku "A" poniosła stratę w wysokości [...] zł, w roku 2012 strata wyniosła [...] zł. Stwierdziła, że obecnie jej celem jest ustabilizowanie sytuacji finansowej na tyle, aby rzetelnie przeprowadzić proces likwidacji, tj. uregulować zobowiązania, ściągnąć należności i zakończyć bieżące sprawy. Wskazała, że aktualnie nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich zobowiązań, ani pokrywać w pełni stałych wydatków związanych z jej funkcjonowaniem w likwidacji, nie posiada również zdolności kredytowej, w związku z czym nie zdołała zgromadzić i nie posiada środków pieniężnych, które mogłyby obecnie zostać wydatkowane na opłaty sądowe w postępowaniu sądowo-administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, a także nie może ich zgromadzić w drodze pozyskania finansowania od podmiotów trzecich. "A" Sp. z o.o. wyjaśniła, że wniesienie skargi kasacyjnej, jest dla niej jedyną drogą do realizacji przysługującego jej na podstawie art. 45 w zw. z art. 176 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej prawa do sądu, przy zastrzeżeniu dwuinstancyjności postępowania sądowego, a jedynym sposobem na skutecznie wniesienie skargi kasacyjnej jest uzyskanie przez "A" Sp. z o.o. pomocy prawnej poprzez uzyskanie zwolnienia z konieczności ponoszenia wpisu od skargi kasacyjnej, a także innych kosztów związanych z postępowaniem. Nadto Spółka zasugerowała, że w przypadku nieprzyznania jej prawa pomocy, nie będzie w stanie skorzystać z przysługującego jej prawa do kontroli legalności wyroku sądu, który jej zdaniem w sposób nieprawidłowy rozstrzygnął spór z organem podatkowym.
Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2014 r. pełnomocnik "A" Sp. z o.o. został wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wnioskach o przyznanie prawa pomocy, poprzez przedłożenie dokumentów:
- rachunku zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.;
- bilansu Spółki na dzień 31 grudnia 2013 r.;
- wyciągów z rachunków Spółki prowadzonych przez "B" oraz "C" za okres ostatnich 3 miesięcy ;
- uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników "A" Sp z o.o. z dnia [...} r. o rozwiązaniu Spółki.
Pełnomocnik Spółki został nadto pouczony, iż niezastosowanie się do opisanego wezwania może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.)
W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik Strony skarżącej poinformował, iż w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz uprawdopodobnienia danych zawartych w tym wniosku Spółka w związku przebywaniem księgowej na zwolnieniu lekarskim nie jest w stanie przedłożyć wskazanych dokumentów. Stwierdził ponadto, iż "A" Sp. z o.o. uiściła wpis od wniesionej skargi kasacyjnej w celu nadania jej dalszego biegu. Do pisma dołączono potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowań.
Wskazany przepis art. 246 § 2 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Odnosząc się do wniosku "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że zgodnie z powołanym wyżej art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., na Stronie skarżącej spoczywał ciężar wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tymczasem, składająca wniosek Spółka w odpowiedzi na wezwanie z dnia 24 lutego 2014 r. wskazała jedynie, iż nie jest w stanie przedłożyć wymaganych dokumentów, a w celu nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu uiściła wpis od tej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze powyższe okoliczności uznał, iż Strona skarżąca nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło