III SA/Gl 802/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca Spółka zwróciła się do tut. Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego uzasadnieniu podała, iż na skutek nie wywiązania się przez kilku dłużników z zaciągniętych zobowiązań utraciła płynność finansową. Ponadto recesja w branży spowodowała, iż znalazła się w trudnej sytuacji gospodarczo-finansowej, która doprowadziła do zaprzestania prowadzenia działalności (vide: uchwała wspólników z dnia [...] r.). Wynik finansowy Spółki wykazywał bowiem wyłącznie straty. Tymczasem posiadane wobec organów podatkowych zaległości na dzień [...] r. i [...] r. wynosiły [...] zł i [...] zł (vide: załączone do wniosku dokumenty źródłowe). Dodatkowo wskazała, iż w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego rachunki bankowe skarżącej oraz inny majątek w postaci nieruchomości położonej w G., który można byłoby przeznaczyć na pokrycie należnych opłat sądowych, został zajęty i zablokowany przez organy egzekwujące wierzytelności. Powyższe udokumentowano odpisem z KW oraz informacją z dnia [...] r. o zamknięciu rachunku z powodu braku wpływów. Jednocześnie z treści oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach ustalono, iż Spółka nie posiada środków trwałych. Z uwagi na brak obrotów nie dysponuje też żadnymi środkami pieniężnymi zgromadzonymi na kontach. Tymczasem kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł (por.: sprawozdanie finansowe za [...] r.). Ponadto do akt sprawy o sygn. III SA/Gl 568/08 i III SA/Gl 569/08 skarżąca nadesłała kserokopie: - zeznania podatkowego CIT-8 za [...] r., gdzie zadeklarowano przychód w kwocie [...] zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł; - protokołu z dnia [...] r. potwierdzającego fakt, iż sprawozdanie finansowe za [...] r. nie zostało jeszcze złożone; - zeznania podatkowego CIT-8 za [...] r., gdzie wykazano wartości [...]; - zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia wraz z wykazem zaległości na dzień [...] r. w łącznej kwocie [...] zł. Dokumenty te wykorzystano w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz przedłożone do akt, w tym również do akt o sygn. III SA/Gl 568/08 i III SA/Gl 569/08 kserokopie dokumentów, prowadzi do wniosku, iż skarżąca Spółka wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, że nie dysponuje wystarczającą ilością środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż na skarżącej ciąży szereg należności publicznoprawnych, których spłata przekracza jej możliwości płatnicze. Wskazana okoliczność spowodowała zaprzestanie - w wyniku utraty płynności finansowej - prowadzenia działalności. Co więcej fakt, iż posiadane rachunki bankowe zostały zablokowane, a pozostałe składniki majątku, które można byłoby zbyć lub obciążyć, stanowią przedmiot zajęcia egzekucyjnego - oznacza, iż nie można wymagać od wnioskodawczyni, aby wygospodarowała odpowiednie środki na potrzeby postępowania lub poczyniła na te cele jakiekolwiek oszczędności. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.