III SA/Gl 804/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi I.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] r. I.O. reprezentowana przez adwokata Ł.C. złożyła skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...]. Skarżąca wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, iż nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł. Stwierdziła, że obecnie nie posiada żadnych źródeł dochodu i utrzymania. W utrzymaniu pomagają jej rodzice z którymi mieszka. Na utrzymaniu strony pozostaje jej córka A., która studiuje na [...] i nie osiąga aktualnie żadnego dochodu. Działalność gospodarcza nie przynosi stronie żadnych korzyści, poza tym nie posiada ona żadnego majątku, ani oszczędności. Wnioskodawca nie ma także zdolności kredytowej. Rodzice de facto utrzymują skarżącą, co jest dla nich bardzo dużym obciążeniem, z uwagi na wysokości ich świadczeń emerytalnych. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzą jej rodzice: H. O. i K. O. oraz jej córka A.B. ([...] lata). Jedynym dochodem tego wspólnego gospodarstwa domowego, jest wg oświadczenia wnioskodawcy, świadczenie emerytalne ojca ([...] zł brutto) i matki ([...] zł brutto). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 21 maja 2015 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy wnioskodawcy oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała następujące dokumenty: informację z CEIDG o zawieszeniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej z dniem [...] r.; zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. stwierdzające, że wnioskodawca nie osiągnęła w 2014 r. żadnego dochodu; wyciąg z rachunku bankowego jej matki za okres od stycznia do maja 2015 r.; przekaz pocztowy potwierdzający wysokość emerytury netto otrzymywanej przez ojca skarżącej; zaświadczenie o studiach odbywanych przez córkę strony i o tym, że nie otrzymuje ona żadnych stypendiów, ani wsparcia finansowego; wyciąg z rachunku bankowego córki strony; zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem zamieszkania wnioskodawcy; kserokopie druków i rachunków obrazujących opłaty dokonywane przez domowników skarżącej. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sadowej, przekraczającej kwotę 200 zł, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik I.O. przedłożył zaświadczenia z Banku "A" z dnia [...] r. potwierdzającego blokadę na rachunku skarżącej oraz wyjaśnił, iż wnioskodawczyni nie mogła uzyskać zaświadczenia z banku "B" S.A. w związku z utratą dowodu osobistego. Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego złożono pismem z dnia [...] r. Pełnomocnik I. O. stwierdził, że sytuacja materialna Strony skarżącej jest tak trudna, iż nie pozwala na uiszczenie kosztów wpisu od skargi w jakiejkolwiek wysokości. Do sprzeciwu nie dołączono żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku I. O., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że Strona skarżąca przedstawiła swoja sytuację materialną w sposób umożliwiający uwzględnienie jej wniosku w przeważającej części. Wraz z pismem z dnia [...] r. przedłożyła zaświadczenie z Banku "A" z dnia [...] r. potwierdzające blokadę na rachunku skarżącej oraz zaświadczenie o stanie cywilnym. Jednakże w toku postępowania nie przedłożono zaświadczenia z banku "B" S.A. wprawdzie w piśmie z dnia [...] r wyjaśniono, iż opisanie zaświadczenie nie zostało wydane w związku z utratą dowodu osobistego przez skarżącą, to do sprzeciwu nie załączono wymaganego zaświadczenia jak również nie wyjaśniono tego stanu rzeczy. . Podkreślić trzeba, że Strona skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami i swoją córką, przy czym I.O.nie osiąga żadnego dochodu, podobnie, jak jej córka. Emerytura pobierana przez matkę wnioskodawcy zamyka się w kwocie około [...] zł netto, natomiast świadczenie emerytalne netto jej ojca wynosi średnio [...] zł. Po uregulowaniu podstawowych opłat wynoszących około [...]. zł i wydatków na bieżące utrzymanie, które zgodnie z oświadczeniem skarżącej wynosi [...] zł pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawcy kwota średnio [...] zł. Sąd nie stracił z pola widzenia faktu braku przedłożenia zaświadczenia z "B" S.A., co uniemożliwiało jednoznacznie stwierdzenie, iż wszystkie konta Strony skarżącej zostały zablokowane. Nadto pełnomocnik I. O. stwierdził, w piśmie z dnia [...] r., iż córka I.O. ma uprawnienia do świadczeń alimentacyjnych w kwocie [...] zł. Sąd analizując sytuację materialną Strony skarżącej stanął na stanowisku, iż zwolnienie I. O. od całości kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie, nie jest zasadne, jednakże przedstawiona sytuacja materialna skarżącej pozwala na uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w przeważającej części. Konkludując, Sąd uznał, że Strona skarżąca powinna być w stanie uiścić wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł, co stanowi w istocie 0,2 % wymaganego wpisu od skargi. Uiszczenie takiej kwoty nie powinno narazić jej samej oraz jej rodziny na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, na mocy art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.