III SA/Gl 804/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 200 (dwieście) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję strona skarżąca złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, strona oświadczyła, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł. Strona oświadczyła, że obecnie nie posiada żadnych źródeł dochodu i utrzymania. W utrzymaniu pomagają jej rodzice z którymi mieszka. Na utrzymaniu strony pozostaje jej córka A., która studiuje na Uniwersytecie [...] i nie osiąga aktualnie żadnego dochodu. Działalność gospodarcza nie przynosi stronie żadnych korzyści, poza tym nie posiada ona żadnego majątku, ani oszczędności. Wnioskodawca nie ma także zdolności kredytowej. Rodzice de facto utrzymują skarżącą, co jest dla nich bardzo dużym obciążeniem, z uwagi na wysokości ich świadczeń emerytalnych. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzą jej rodzice: H. O. i K. O. oraz jej córka A. B. ([..] lata). Jedynym dochodem tego wspólnego gospodarstwa domowego, jest wg oświadczenia wnioskodawcy, świadczenie emerytalne ojca (2.100 zł brutto) i matki (1.200 zł brutto). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować rzeczywisty i aktualny stan majątkowy wnioskodawcy oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała następujące dokumenty: informację z CEIDG o zawieszeniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej z dniem [...] r.; zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. stwierdzające, że wnioskodawca nie osiągnęła w 2014 r. żadnego dochodu; wyciąg z rachunku bankowego jej matki za okres od stycznia do maja 2015 r.; przekaz pocztowy potwierdzający wysokość emerytury netto otrzymywanej przez ojca skarżącej; zaświadczenie o studiach odbywanych przez córkę strony i o tym, że nie otrzymuje ona żadnych stypendiów, ani wsparcia finansowego; wyciąg z rachunku bankowego córki strony; zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem zamieszkania wnioskodawcy; kserokopie druków i rachunków obrazujących opłaty dokonywane przez domowników skarżącej. Dokumenty powyższe stanowią załącznik do pisma przewodniego pełnomocnika skarżącej z dnia [...] r., doprecyzowującego wszelkie dane wynikające z ww. dokumentów nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku I. O., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca udowodniła w sposób dostateczny aktualną kondycję finansową – zarówno swoją własną, jak i jej domowników. Brak jednak wśród złożonych materiałów źródłowych pewnych dokumentów, o które strona była wzywana. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami i swoją córką. Aktualnie skarżąca nie osiąga żadnego dochodu, podobnie, jak jej córka. Emerytura pobierana przez matkę wnioskodawcy zamyka się w kwocie około 1.000 zł netto, natomiast świadczenie emerytalne netto jej ojca wynosi średnio 1.780 zł. Po uregulowaniu podstawowych opłat (wg nadesłanych do akt kserokopii rachunków) wynoszących około 1.110 zł i wydatków na bieżące utrzymanie (przyjęto maksymalną kwotę wskazaną w piśmie przewodnim – 800 zł) pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawcy kwota średnio 880 zł, co daje przeciętnie 220 zł na osobę. Wskazane powyżej fakty wskazują na relatywnie trudną sytuacje majątkową skarżącej. Brak jednak w aktach sprawy dokumentów, o które skarżąca była wzywana. Przykładowo nie nadesłano do tej pory zaświadczeń z banków oraz wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy. Brak jest więc potwierdzenia faktu zajęć na jej rachunkach bankowych. Nie nadesłano do akt również dokumentów obrazujących aktualny stan cywilny skarżącej, nie można więc obiektywnie ustalić jej aktualnego stanu cywilnego. W dalszej kolejności, nie można w związku z tym wykluczyć, że pełnoletnia córka skarżącej, pobierająca naukę w uczelni wyższej, jest uprawniona do świadczeń alimentacyjnych od swojego ojca. Pełnomocnik procesowy w końcowej części pisma przewodniego oświadczył, że wezwanie wykonywał w tygodniu w którym przypadało święto (Boże Ciało) i wniósł o wydłużenie terminu do uzupełnienia braków o czternaście dni. Wniosek ten został de facto przez rozpoznający wniosek uwzględniony, albowiem okres dwutygodniowy upływa w dniu wydania niniejszego postanowienia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie została podana odmiennie, zarówno przez skarżącą, jak i przez organ. Obie wartości wskazują jednak na to, że wpis sądowy od skargi w tej sprawie wyniesie 100.000 zł, co wynika z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Jest to więc wpis maksymalny. Jego uiszczenie faktycznie mieści się poza możliwościami finansowymi skarżącej, a w szerszej perspektywie jej domowników. Z tego względu wniosek strony zasługuje na częściowe uwzględnienie. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżąca powinna być w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, co stanowi w istocie 0,2 % kwoty, którą byłaby zobowiązana uiścić w przypadku, gdyby całkowicie odmówiono uwzględnienia jej wniosku. Uiszczenie takiej kwoty nie powinno narazić jej samej i jej rodziny na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.