III SA/Gl 807/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Referent – stażysta Julia Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...], doręczoną stronie 19 czerwca 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącej M. C. z 15 kwietnia 2020r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 105 § 1 Kpa oraz art. 31zo ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn.zm.) – dalej powoływana jako ustawa. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy, osobie prowadzącej działalność gospodarczą przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania nieopłaconych składek należnych za kwiecień 2020r., jeżeli prowadziła działalność przed 1 kwietnia 2020r. i przychód z tej działalności nie był wyższy, niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020r. ZUS podkreślił, że zwolnienie może obejmować tylko składki, które nie zostały opłacone na dzień rozpatrzenia wniosku. Natomiast w przypadku strony – zdaniem organu – zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na opłacenie należności z tytułu składek za kwiecień 2020r. Ze stanowiskiem tym strona się nie zgodziła i pismem z 15 lipca 2020r. wywiodła skargę do sądu administracyjnego podnosząc, że nie opłacała tej należności, lecz składki za marzec i to ZUS przeksięgował je na kwiecień, podczas gdy winna ona być zaliczona na czerwiec zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie ZUS. W skardze oświadczyła także, że oprócz skargi do Sądu, złożyła również wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale wobec tego, że nie otrzymała na niego odpowiedzi, złożyła skargę nie chcąc uchybić terminowi do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę z 17 sierpnia 2020r. organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji co do bezprzedmiotowości postępowania wobec opłacenia składki za kwiecień w wyniku przeksięgowania wpłaty wniesionej za marzec 2020r. Jednocześnie organ w żaden sposób nie ustosunkował się do oświadczenia strony o wystąpieniu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, choć termin do dokonania tej czynności jest krótszy, niż do wniesienia skargi i w dacie sporządzania odpowiedzi już upłynął. Po przeprowadzeniu rozprawy 27 października 2021r. Sąd odroczył publikację orzeczenia na 8 listopada 2021r., godz. 1215. Jednocześnie zobowiązał pełnomocnika ZUS do wyjaśnienia czy i ewentualnie w jaki sposób został rozpoznany wniosek strony do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesiony od zaskarżonej decyzji. Wezwanie zostało doręczone do organu 28 października 2021r. (karta 63 akt sądowych). 8 listopada 2021r. o godz. 1430 do właściwego Wydziału WSA w Gliwicach wpłynęło pismo ZUS, w którym organ poinformował, że [...]r. wydał decyzję znak: [...], w której uchylił w całości zaskarżoną decyzję z [...]r. znak [...]i orzekł o zwolnieniu strony z opłacania należności z tytułu składek należnych za kwiecień 2020r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) dalej także: p.p.s.a.: § 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). § 3. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (...). Z powyższego wynika, że strona może dokonać wyboru czy wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też od razu ze skargą do sądu administracyjnego z pominięciem rozpoznania sprawy przez drugoinstancyjny organ administracji. Oczywistym jednak jest, że są to rozwiązania alternatywne i niedopuszczalne jest wykorzystanie ich obu jednocześnie, a tak właśnie uczyniła skarżąca. Natomiast ZUS nie poinformował Sądu o fakcie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ani w terminie publikacyjnym nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu, przez co Sąd nie posiadał informacji czy wniosek do Prezesa ZUS istotnie został złożony, a jeśli tak, to w jaki sposób go rozpoznano. Co prawda stosownie do art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu, tym niemniej na gruncie przedmiotowej sprawy wobec braku potwierdzenia, że strona istotnie tryb taki uruchomiła i uczyniła to skutecznie, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji celem powtórnego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu pełnego, a nieznanego Sądowi, stanu faktycznego. W sprawie doszło zatem do naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 54 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę (...). Natomiast przekazane Sądowi akta nie były kompletne i nie zawierały treści istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.