III SA/Gl 813/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2025 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 26 lipca 2024 r. w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 26 lipca 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w G. z 10 czerwca 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dozoru oraz przyznania I. P., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. [...], wynagrodzenia za dozór pojazdu. Z akt sprawy wynika, że przez szereg lat Skarżąca świadczyła usługi parkowania pojazdów i ich elementów zlecone przez Komendę Miejską Policji w G. Pojazd, z którego parkowaniem wiąże się opłata będąca przedmiotem niniejszego postępowania, zabezpieczony był w ramach postępowania karnego i przekazany Skarżącej do parkowania i przechowania od 25 marca 2008 r. na podstawie umowy zawartej 27 listopada 2007 r. 21 marca 2024 r. Skarżąca – powołując się na art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz.U. z 2025 r., poz. 132 t.j. ze zm., dalej w skrócie jako "u.p.e.a.") - złożyła wniosek o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu sprawowany w okresie od 26 marca 2008 r. do 23 stycznia 2024 r. Postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. Komendant Miejski Policji w G. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej w skrócie jako "k.p.a.") uznając, że niniejsza sprawa nie jest sprawą administracyjną, lecz ma charakter cywilny, a należność za parkowanie powinna być rozliczona w oparciu o wiążący strony stosunek cywilnoprawny. Skarżąca na powyższe postanowienie złożyła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 102 § 2. u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że przepis nie znajduje zastosowania do pojazdów zabezpieczonych w ramach postępowania karnego, albowiem w takim przypadku roszczenie ma charakter cywilny, a nie administracyjny oraz naruszenie przepisów art. 61a § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w naruszonym przepisie. Zaskarżonym postanowieniem z 26 lipca 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 10 czerwca 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego. Omówił postanowienia umowy zawartej na parkowanie i dozór pojazdów i wywiódł z nich, że sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Podzielił zatem ocenę organu I instancji, że postępowanie administracyjne jej dotyczące nie może się w ogóle toczyć, a w takim przypadku zasadna jest odmowa jego wszczęcia. W związku ze stanowiskiem organu, Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Rozstrzygnięciu organu zarzuciła naruszenie: 1) art. 102 § 2 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania do pojazdów zabezpieczonych w ramach postępowania karnego, bowiem w takim przypadku roszczenie ma charakter cywilny, a nie administracyjny; 2) art. 61a § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania, podczas gdy w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w naruszonym przepisie; 3) art. 124 § 1 k.p.a. przez niewskazanie daty wydania postanowienia. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że umowa, na którą powołuje się organ była zawarta na czas 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r., natomiast wniosek do sądu o likwidację niepodjętego depozytu KWP złożył 30 stycznia 2019 r. Zgodnie z art. 9 ustawy z 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. z 2006 nr 208 poz. 1537), likwidację niepodjętego depozytu stwierdza sąd na wniosek przechowującego depozyt. Z tego przepisu strona wywiodła, że przechowującym przez cały ten okres pozostawał Komendant Policji, który ponosi koszty z tym związane na mocy art. 8 ww. ustawy, a nie umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że w umowie były zapisy obligujące Skarżącą do dochodzenia opłaty za przechowanie od właściciela pojazdu od czasu gdy Policja powiadomi Skarżącą o personaliach tej osoby, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Podkreślił, że relacje pomiędzy organem a Skarżącą miały charakter cywilistyczny, a Skarżąca wiedziała o zmianie dysponenta pojazdu. Zatem, mając na względzie treść umowy na świadczenie usług parkowania i przechowywania pojazdów, miała obowiązek we własnym zakresie dochodzić zapłaty od podmiotów wskazanych przez zamawiającego w przypadku nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną wskazaną przez Policję. W umowie zawarty był bowiem zapis o braku podstaw żądania od Policji zapłaty za świadczone usługi, jeżeli dochodzenie i egzekucja należności od osób uprawnionych do obioru tych pojazdów okazały się bezskuteczne. Tym samym Skarżąca nie ma podstaw do żądania od Komendanta Miejskiego Policji zapłaty za przechowanie pojazdu za okres, w którym dane właściciela zostały już ustalone i powiadomiono o nich stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie jest ocena, czy wniosek Skarżącej o zapłatę wynagrodzenia za dozór pojazdu winien być procedowany w trybie administracyjnym, czy w oparciu o przepisy prawa cywilnego. Trzeba zatem mieć na uwadze, że stosunek cywilnoprawny jest relacją opartą na równości stron i zasadzie swobody umów i to zarówno co do woli zawarcia umowy, jak i jej treści. Nie zmienia tego fakt, że pewne warunki umowy mogą wynikać wprost w przepisów prawa, np. ceny urzędowe, o których mowa w art. 537-541 kodeksu cywilnego albo być narzucane przez jedną ze stron, tak jak to się dzieje w umowach adhezyjnych. Natomiast stosunek administracyjny opiera się na dominującej pozycji organu administracji i jej władczym działaniu organu względem strony, czasem nawet podejmowanym z urzędu, a więc niezależnie od woli strony. Oceniając stan faktyczny strony przez ten pryzmat zauważyć należy, że przechowywanie spornego pojazdu nie odbywało się w oparciu o jednostronną decyzję organu wydaną w oparciu o przysługujące mu prawo kształtowania obowiązków lub uprawień adresatów aktów administracyjnych. Przeciwnie, w aktach sprawy znajduje się umowa z 27 listopada 2007 r., zawarta pomiędzy Skarżącą a Komendą Wojewódzką Policji na parkowanie i przechowywanie pojazdów i ich części zabezpieczonych na koszt Policji (...), co wskazuje na cywilnoprawny charakter więzi łączącej stronę z organami Policji. Z jej treści wynika, że została ona zawarta po przeprowadzeniu przetargu nieograniczonego w trybie ustawy o zamówieniach publicznych, a przystąpienie do procedur przewidzianych w tej ustawie jest swobodną decyzją oferenta. Nadto stosownie do art. 139 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 164, poz.1163) tj. w wersji obowiązującej w dniu zawarcia umowy, do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Wszystkie te okoliczności wskazują na to, że uzasadnione jest stanowisko organów Policji co do tego, że stosunek łączący Skarżącą z Policją ma charakter cywilnoprawny, a w takim przypadku niedopuszczalne jest prowadzenie sporu o wynagrodzenie wynikające z postanowień tej umowy w trybie administracyjnym. Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U z 2024 r., poz.935).