III SA/Gl 814/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-16

Skład orzekający: Anna Apollo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już zwolniona z tych kosztów na mocy postanowienia referendarza sądowego?
Ratio decidendi
Wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już zwolniona z tych kosztów na mocy postanowienia referendarza sądowego. W takiej sytuacji postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Natomiast wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a także gdy istnieją inne uzasadnione okoliczności, takie jak stan zdrowia czy trudności w prowadzeniu sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o prawo pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy, gdyż skarżący został już zwolniony z tych kosztów. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie pełnomocnika, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącego, jego zadłużenie, stan zdrowia oraz brak dochodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić radcę prawnego dla skarżącego i w pozostałym zakresie umorzyć postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2005 r., w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 455/04 w przedmiocie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru (skarga o wznowienie postępowania) w kwestii wniosku o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; 2. w pozostałym zakresie postępowanie umorzyć. W dniu [...] r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek R. P. o prawo pomocy, na urzędowym formularzu PPF. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych oraz ustanowienia dla niego profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku, skarżący oświadczył, że jest inwalidą o znacznym stopniu inwalidztwa ze znacznym ograniczeniem ruchowym. W tym stanie wymaga on całodobowej opieki i pomocy ze strony innej osoby. Skarżący ma istotne problemy z terminowym wysyłaniem pism procesowych, które sam napisał. Osoba opiekująca się wnioskodawcą nie jest w stanie zawsze w terminie nadać te pisma w urzędzie pocztowym. Skarżący jest zadłużony w "A" w G. (około [...] zł), w Urzędzie Skarbowym w G. ([...] zł), ponadto jest on zadłużony w opłatach za gaz ([...] zł), energię elektryczną i wodę (około [...] zł). Skarżący jest współwłaścicielem (wraz z byłą żoną, przebywającą w N.) domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m2, jak również jest z byłą żoną współwłaścicielem działki budowlanej o powierzchni [...] ar. Skarżący nie posiada żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę [...] Euro. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.O., która jest jego opiekunką i która nie pracuje. Poza tym skarżący oświadczył, że w ogóle nie posiada żadnych dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że R. P. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W niniejszej sprawie, wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 listopada 2009 r., R. P. został już zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Tak więc skarżący nie będzie ponosił w toku niniejszej sprawy jakichkolwiek kosztów sądowych (wpisów, ani opłat), związanych z tą sprawą. W tym stanie rzeczy, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pozostał jednak do rozpoznania wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika procesowego z urzędu. Aktualnie wniosek skarżącego obejmuje więc jedynie częściowe przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności przyjąć należy, że skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu. Dodatkowo posiada on wysokie zadłużenie w podmiotach publicznych oraz u podmiotów dostarczających mu gaz, energię elektryczną oraz wodę. Wynika z tego, że R. P. z pewnością nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w tym także nie będzie on w stanie ustanowić dla siebie we własnym zakresie fachowego pełnomocnika procesowego. Ustanawiając dla wnioskodawcy pełnomocnika procesowego, należało również mieć na względzie, że jest on osobą chorą, mającą istotne problemy z poruszaniem się. W rzeczywistości trudno mu prowadzić osobiście swoją sprawę sądową i z tego już względu jego wniosek o ustanowienie dla niego pełnomocnika procesowego zasługuje na uwzględnienie. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników. Mając powyższe na uwadze, rozstrzygnięto, jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło