III SA/Gl 816/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że prowadzone przez wnioskodawcę przedsiębiorstwo przynosi aktualnie bardzo niski dochód, a poza tym brakuje mu środków do życia. Przed kontrolą firma skarżącego była dobrze prosperującym przedsiębiorstwem rodzinnym, płacącym podatki, zatrudniającym pracowników. Aktualnie, firma straciła kontrahentów i w praktyce jest na skraju bankructwa. Kontrahenci nie chcą już współpracować z jego firmą, a sytuacja na rynku jest również bardzo trudna. Skarżący zaciągnął dwa kredyty: firmowy i drugi, zaciągnięty na budowę domu. Oba kredyty są zadłużone i niespłacane już przez wiele miesięcy. Wszelkie pieniądze zdeponowane na rachunku są aktualnie zablokowane. Środki finansowe wystarczają jedynie na utrzymanie rodziny. Żona strony posiada status osoby bezrobotnej, z reguły pomagała ona stronie w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną A. i córką D. ([...] lat). Na dochód wspólnego gospodarstwa domowego składa się jedynie dochód firmy skarżącego, stanowiący około [...] zł miesięcznie. Strona posiada dom w budowie, natomiast córka skarżącego posiada "stary dom" po babci i dziadku o powierzchni [...]m2. Natomiast w środkach trwałych przedsiębiorstwa wnioskodawcy znajduje się samochód marki [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie posiada on żadnych innych nieruchomości, ruchomości, oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Załącznikami do wniosku o przyznanie prawa pomocy są pisma z banków "A" i "B" odnoszące się do spłat zaciągniętych kredytów; zeznanie podatkowe skarżącego za 2012 r. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 15 maja 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego małżonki, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: zaświadczenie o zarejestrowaniu jego żony, jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i o jego zarejestrowaniu, jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku; odpis księgi wieczystej; ewidencję środków trwałych jego firmy; kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów; dziennik budowy; zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych; wezwania do zapłaty kredytów; wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 1 marca 2013 r. do 31 maja 2013 r.; faktury obrazujące opłacanie rachunków za media. W piśmie przewodnim z dnia 3 czerwca 2013 r. wnioskodawca oświadczył, że jego córka jest właścicielem domu, w którym mieszka razem z rodziną. Koszty miesięcznego utrzymania domu i zakupu żywności to około 1.500 zł. w codziennym życiu pomagają skarżącemu i jego rodzinie – rodzice. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku R. M., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób pozwalający stwierdzić, że spełnia przesłanki pozwalające uwzględnić jego wniosek w całości. Z oświadczenia skarżącego wynika, że w jego trzyosobowym gospodarstwie domowym, jedynie on sam uzyskuje dochód. Jest on bowiem zarejestrowany od dnia [...]r., jako osoba bezrobotna posiadająca prawo do pobierania zasiłku. Jego żona również jest zarejestrowana, jako osoba bezrobotna, nie ma jednak prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, natomiast córka skarżącego nie osiąga dochodu. Wysokość tego zasiłku z pewnością nie pozwoli skarżącemu na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, jak również innych opłat sądowych bez wyraźnego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie należało przy tym tracić z pola widzenia faktu, że wnioskodawca i jego małżonka mają stosunkowo wysokie zaległości z tytułuj zobowiązań, zarówno cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Łączna kwota egzekwowanych należności sięga prawie [...]zł. Sytuacja materialna skarżącego jest rzeczywiście obiektywnie trudna. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący rzeczywiście nie byłby w stanie ponosić kosztów sądowych bez ewidentnego uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie samego i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.