III SA/Gl 818/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że nie stać jej na jednorazowe wydatkowanie kwoty określonej w decyzjach wraz z odsetkami. Strona musiałaby się wyzbywać własnego majątku, albo zaciągnąć kredyt na spłatę tych zaległości podatkowych. Wnioskodawca oświadczył, że posiada następujące miesięczne obciążenia: 1.200 zł (czynsz za wynajem mieszkania); 200 zł (media); 300 – 350 zł (opłata za lekarstwa); 800 zł (wyżywienie). Z oświadczenia strony wynika, że prowadzi ona samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych ruchomości, nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. Wnioskodawca posiada jednak udziały w "A" Sp. z o.o. w upadłości w T. ([...] udziałów po [...] zł każdy) i w "B" Sp. z o.o. w L. ([...] udziałów po [...] zł każdy). Na dochód skarżącego składa się wg jego oświadczenia renta w wysokości 2.826 zł brutto oraz kwota 900 zł stanowiąca wynagrodzenie za świadczenie pracy w wymiarze ½ etatu. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: kopię decyzji organu rentowego potwierdzającą aktualną wysokość świadczenia rentowego; odpis umowy o pracę i zaświadczenie pracodawcy; kserokopię decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] r.; kserokopię wyciągów bankowych z ostatnich trzech miesięcy (okres od maja 2014 r. do lipca 2014 r.); zaświadczenie z firmy "C" Sp. z o.o. o nie wypłacaniu dywidend w ostatnich latach. Do akt nadesłał także kserokopie umowy najmu mieszkalnego; potwierdzenie wpłaty za najem lokalu mieszkalnego; faktury za usługi telekomunikacyjne; zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem; faktury obrazujące rachunki miesięczne za telefon komórkowy; umowa o świadczenie na rzecz skarżącego usług lekarskich; wypisy ze szpitali oraz rachunki obrazujące zakupy dokonywane w aptekach. Skarżący nadesłał kserokopię orzeczenia lekarza ZUS z dnia [...] r., z którego wynika, że skarżący jest częściowo niezdolny do pracy do dnia [...] r. W aktach znajduje się również kserokopia zeznania PIT – 37 za 2013 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. J., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił w sposób przekonujący, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jego wniosku w całości i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że skarżący w sposób dostatecznie jasny i rzetelny przedstawił całokształt swojej sytuacji majątkowej. Nadesłany przez niego materiał dowodowy i materiały źródłowe w sposób wystarczający uprawdopodabniają dane zawarte na druku urzędowego formularza PPF. Z danych przedłożonych przez skarżącego wynika, że prowadzi on samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. jego łączny dochód miesięczny zamyka się średnio w kwocie 3.100 zł netto (świadczenie emerytalne i wynagrodzenie za pracę, świadczoną w niepełnym wymiarze czasu pracy). Skarżący wykazał, że aktualnie nie prowadzi już działalności gospodarczej. jego miesięczne wydatki oscylują w granicach 2.050 zł. Na wydatki te składają się: czynsz najmu lokalu mieszkalnego – 800 zł; żywność – 600 zł; ubranie, środki czystości – 300 zł; świadczenia lekarskie – 100 zł; leki – 170 zł, opłata za telefon – 62 zł i opłata za radio i telewizor – 19,30 zł. Należy zaznaczyć, że skarżący nie określił wysokości opłat, jakie ponosi za energię elektryczną, wodę oraz gaz. Powyższe oszacowanie wydatków jest wiarygodne i nie wzbudza żadnych wątpliwości. Wynika jednak z niego, że po uiszczeniu wszystkich niezbędnych opłat (czynsz najmu lokalu zamieszkiwanego przez wnioskodawcę), opłaty za media, lekarstwa i opiekę medyczną oraz koszty utrzymania, skarżącemu pozostaje średnio do dyspozycji kwota około 1.050 zł. Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że przeciwko wnioskodawcy toczy się postępowanie egzekucyjne, w którym łączna kwota podlegająca egzekucji wynosi około [...] zł. Należy stwierdzić, że wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. Kwota ta nie jest sporna, wskazana została bowiem, zarówno przez stronę skarżącą w skardze inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, jak również przez organ w odpowiedzi na skargę. W tym przypadku, pobiera się wpis stosunkowy od skargi. W niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi wyniesie [...] zł. Wpis ten obliczony został zgodnie z regulacją zawartą w § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym. W ocenie rozpoznającego wniosek, uiszczenie przez stronę wpisu sądowego od skargi w takiej wysokości mogłoby rzeczywiście narazić ją na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Uwzględniając jednak całokształt kondycji finansowej strony, należy stwierdzić, że jest ona w stanie uiścić częściowy wpis sądowy od skargi oraz, potencjalne, dalsze opłaty sądowe, w kwocie 50 zł. Należy również mieć na uwadze fakt, że skarżący wniósł jeszcze pięć skarg do tutejszego Sądu, inicjując tym samym łącznie sześć spraw sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 815 – 820/14). Łączny, sumaryczny wpis sądowy od skarg w sześciu sprawach wynosi [...] zł. Zakładając jednak, że w każdej z tych sześciu spraw, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zostanie uwzględniony w takim samym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 50 zł), to łączny, sumaryczny wpis od ww. sześciu skarg sądowych wyniesie 300 zł. W tym stanie rzeczy, skarżący będzie zobowiązany uiścić wpis sądowy od sześciu skarg w łącznej kwocie 300 zł, zamiast [...] zł. Uwzględniając częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w takim samym zakresie w każdej z sześciu spraw, wnioskodawca będzie zobowiązany do uiszczenia łącznego wpisu w tych sprawach w kwocie stanowiącej jedynie [...]% kwoty, którą byłby zobowiązany do uiszczenia w sytuacji, gdyby jego wniosek został oddalony w całości. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący jest w stanie uiścić ww. kwoty tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi (oraz sumarycznego wpisu sądowego od sześciu skarg), nie narażając siebie na poważny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.