III SA/Gl 82/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-06-23

Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym, który nie został zgłoszony do licencji i nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego, została nałożona prawidłowo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo nałożyły karę pieniężną na przedsiębiorcę. Ustalono, że usługa przewozu była wykonywana na podstawie licencji skarżącego, a kierowca działał w jego imieniu. Kara została nałożona zasadnie za naruszenie przepisów dotyczących zgłoszenia pojazdu do licencji, wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych oraz niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego ani materialnego, w tym przepisów Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę P. K. karę pieniężną w wysokości 9.300 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty (wypis z licencji) oraz niezgłoszenie zmian danych dotyczących pojazdu. Kontrola wykazała, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym, który nie był zgłoszony do licencji przedsiębiorcy i nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. Przedsiębiorca odwołał się od decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną kwalifikację przewozu jako okazjonalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) nakładającą na przedsiębiorcę P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" w K. (dalej: skarżący, przedsiębiorca) karę pieniężną w wysokości 9.300 zł z tytułu niewyposażenia kierowcy w dokumenty (wypis z licencji), o których mowa w art. 87 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej: utd) oraz niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd. Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej: kpa), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87ust. 1 pkt 1 oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.5, 2.11 i 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego [...] r. w K. przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...] kierowanego przez O. O., obywatela [...]. Ustalono, że pojazdem tym był wykonywany krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym w przewozie okazjonalnym. Kierowca wykonywał przewóz w imieniu i pod kierownictwem strony, na trasie K. ul. [...] – K. ul. [...]. Zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym samochód był zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Ustalono w o parciu o zeznania pasażera, że przejazd zamówiono w aplikacji [...] z telefonu komórkowego pasażera. Po około 5-10 minutach pod wskazane miejsce podjechał samochód [...] nr rej. [...]. a po zajęciu miejsca przez pasażera, kierowca rozpoczął jazdę pod wskazany adres. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, paszport, dowód rejestracyjny i ubezpieczenie OC pojazdu, nie posiadał natomiast licencji. Pismem z [...] r. powiadomiono stronę o wszczęciu wobec niej postepowania administracyjnego, w którym [...] i [...] r. strona złożyła na piśmie wyjaśnienia. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł. Wskazano na naruszenie art. 92a ust. 1.7 oraz 1p.1.5 załącznika nr 3 do ustawy poprzez niezgłoszenie organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd (kara pieniężna 800zł). Strona nie zgłosiła od dnia kontroli do [...] r. organowi udzielającemu licencji nr [...] z [...] r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, pojazdu [...] nr rej [...], co wynika z informacji udzielonej przez Urząd Miasta K. Na podstawie 1.12 załącznika nr 3 ustalono, że kierowca kontrolowanego pojazdu nie został przez przedsiębiorcę wyposażony w dokumenty (licencja), o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 utd (kara pieniężna 500zł). Na podstawie 2.11 załącznika nr 3 (art.18 ust. 4a utd) stwierdzono, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym (kara pieniężna 8.000zł). Organ po zbadaniu przesłanek z art. 92b i art. 92c utd nie znalazł przesłanek do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Decyzja ta została zaskarżona wniesieniem odwołania. Przedsiębiorca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania zarzucił organowi: I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: 1) art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych i przyjęcie, ze skarżący wykonał przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustalenia opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, które to błędne ustalenia nie mogą stanowić podstawy zaskarżonej decyzji, 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z zeznań M. M., na fakt zawarcia umowy na usługi transportowe, a co za tym idzie nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy strony zawarły umowę, o której mowa w art. 18 ust. 4b lit. b, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny naruszając przepisy ustawy o transporcie drogowym, 3) niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 kpa z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument nie został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentacji skarżącego, II naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 ust. 11 podczas gdy organ pierwszej instancji powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 utd, 2) niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1 utd i bezzasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, że wykonawcą przewozu drogowego z dnia kontroli był skarżący przedsiębiorca. Zwrócił uwagę, że strona w toku postępowania w I instancji nie zaprzeczyła, że przewóz był wykonywany w jej imieniu. Z zeznań świadka, pasażerki pojazdu wynikało, że zamówiła przejazd za pośrednictwem aplikacji [...], a aplikacja ta wskazała przewidywaną kwotę zapłaty, która to uiściła po wykonaniu usługi, stwierdziła, ze nie zna kierowcy. Okoliczności kontroli zostały objęte protokołem kontroli, a do wglądu kierowca pojazdu okazał elektroniczna wersję umowy o usługi transportowe oraz elektroniczna fakturę wystawioną przez [...]. Odwołano się do art. 14 ust. 1 pkt 1 utd przewoźnik drogowy, przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 ust. 15 utd) jest zobowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. W sprawie organ nie ustalił, od kiedy strona wykonywała transport drogowy z użyciem konkretnego pojazdu. Jednakże od dnia kontroli do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej [...] r. upłynęły 74 dni, a strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie do licencji w terminie. Organ odwoławczy zgodził się również z nałożeniem na stronę kary za popełnienie naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej przedsiębiorcy. Organ wyjaśnił, że strona winna była upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 utd. Z akt sprawy nie wynika, że strona dopełniła swoich obowiązków w tym zakresie. Nie ma też wątpliwości, w świetle art. 774 kodeksu cywilnego, że umowa przewozu, jest umowa o świadczenie usług i może ja zawrzeć przedsiębiorca posiadający wymagane prawem uprawnienia, tj. licencję. Transport drogowy został zdefiniowany w art. 4 pkt 1 udt, a w pkt 11 przewóz okazjonalny. Nie są to pojęcia tożsame. Ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, taksówką. Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 utd. Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd. W przypadku wykonywania przewozu okazjonalnego wymóg posiadania zezwolenia dotyczy wyłącznie przewozów okazjonalnych w transporcie międzynarodowym. W krajowym transporcie drogowym do wykonywania przewozu okazjonalnego konieczne jest uzyskanie odpowiedniej licencji, w zależności od rodzaju wykonywanego przewozu - w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu, a do których ustawodawca ograniczył świadczenie usług przewozu okazjonalnego. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określone w art. 18 ust. 4b utd. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b utd). Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Tym samym również nałożenie kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z 1p. 2.11 załącznika nr 3 do utd było zasadne. Wobec powyższego organ pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w odwołaniu zasad postępowania. W sposób wszechstronny rozpoznał materiał zgromadzony w sprawie, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji (art. 2 Konstytucji RP). Protokół kontroli był sporządzony przy współudziale kierowcy, nie jest jednak wymagane by posiadał on upoważnienie do jego podpisania od przedsiębiorcy. Przedłożone w toku kontroli dowody nie budziły wątpliwości, co do ich wiarygodności (art. 75 § 1 kpa). Zgodnie z art. 78 kpa żądanie strony przeprowadzenia dowodu winno być uwzględnione jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność istotna dla sprawy oraz stwierdzona innymi dowodami. Zeznania przesłuchanej w charakterze świadka pasażerki nie budzą wątpliwości, znajdują odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym, a przesłuchanie drugiego z pasażerów nie było celowe wobec faktu dysponowania przez organ umową. W ocenie organu nie było też podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania art. 92c utd, zgodnie z którym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 udt na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzenie których na podmiot wykonujący przewóz została nałożona kara przez inny uprawniony podmiot. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zarzuciła organowi II instancji: 1) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj,: a) art. 138 § 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz art. 86 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił, że pojęcie "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" – zdefiniowany w art. 4 ust. 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 utd jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" zdefiniowane w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywał transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego pojęcie i wykonywanie posiadał stosowna licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 utd poprzez ich błędna wykładnie polegającą na przyjęciu, ze przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym – w tym przypadku skarżący – aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 utd, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 utd), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 utd w sytuacji, w której przepisy te nie powinny mieć zastosowania; b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencje na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 utd, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww przepisów utd doprowadziłoby do uznania , że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie maja zastosowania w ogóle do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt II 2b petitum skargi, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art.. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 11 utd – poprzez bezpodstawne zastosowanie – w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które musza spełniać podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami, d) ewentualnie, w przypadku uznania, że przepisy o przewozie okazjonalnym maja zastosowanie do skarżącego, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 utd – poprzez ich bezpodstawne zastosowanie – polegające na nieuzasadnionym pominięciu, ze określony w art. 18 ust. 4a utd wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieusprawiedliwione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją, e) poprzez błędne przyjęcie, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 ust. 11 utd może być stosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/43/WE parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE – na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek. W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 lit a) i c) p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotąd stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego. Istota problemu w niniejszej sprawie, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę i nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów prawa, w tym prawa ustrojowego. W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego, prawidłowo uznały, że ujawniona w trakcie kontroli i opisana w protokole z [...] r. usługa przewozu wykonywana była na podstawie licencji posiadanej przez skarżącego nr [...] w zakresie transportu drogowego osób, a kierowca pojazdu działał w imieniu i na rzecz skarżącego. Nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie nie uzasadnia nałożenie na niego kary pieniężnej, a wykonywany w dniu kontroli przejazd nie powinien być kwalifikowany jako przewóz okazjonalny, a tym bardziej przewóz okazjonalny wykonywany z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Opisane w protokole kontroli zdarzenie nie wypełnia bowiem znamion naruszenia określonego w lp. 1.5, 1.12., 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Postępowanie administracyjne prowadzone jako konsekwencja kontroli powinno zostać w całości umorzone. Najdalej idącymi zarzutami skierowanymi przeciw zaskarżonej decyzji są zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i wadliwego ustalenia stanu faktycznego, do którego zastosowano przepisy materialne. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Wbrew twierdzeniom skarżącego podstawa faktyczna obowiązku zapłaty kary za wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego z naruszeniem prawa nie budzi wątpliwości. W sprawie nie jest kwestionowane, że [...] r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego [...], kierowanego przez kierowcę, który odbył kurs na wskazanej trasie w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej przez osoby, które przywiózł kierowca, a który wylegitymował się wobec kontrolujących. Nie dysponował on licencją, a jedynie świadczył usługę przewozu na rzecz skarżącego i na jego koszt (zeznania kierowcy). Ustalono, że kontrolowany samochód był własnością skarżącego, który prowadził działalność gospodarczą, transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski, posiadał ważną licencję, jednakże kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do tej licencji. Pojazd był samochodem osobowym przeznaczonym do przewozu 5 osób z kierowcą. Ustalono, że transport przez pasażerów został zamówiony poprzez aplikację [...], która to wskazała przypuszczalny koszt usługi, który pokrywał się z faktycznym. Ustalono trasę na której dokonano przewozu osób. Powyższe okoliczności faktyczne zostały stwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie są kwestionowane również przez stronę skarżącą, co powoduje, że spór jest wyrazem odmiennej oceny tych samych okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżący naruszył zasady wykonywania transportu drogowego. Organ pierwszej jak i drugiej instancji orzekł zaś o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej przewidzianej w art. 92a ust. 1 utd, zgodnie z którym "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł". Nałożona na skarżącego kara została orzeczona przez organ pierwszej i drugiej instancji w tej samej wysokości i wynikała z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym przez zarobkowe świadczenie usług przewozu osób samochodem osobowym niebędącym taksówką, niezgłoszonym do poddanej przez skarżącego licencji na przewóz osób i nie spełniającym wymogów, od których ustawodawca uzależnił legalne świadczenie tego rodzaju usług w ramach przewozów okazjonalnych. Nadto skarżący odmiennie kwalifikuje w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym te same okoliczności faktyczne, to jest wykonywanie przewozu osób samochodem pięcioosobowym przy wykorzystaniu możliwości aplikacji internetowej przez kierowcę. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego ponieważ wykonany w dniu kontroli przewóz osób niewątpliwie naruszał zasady transportu drogowego wynikające z przepisów obowiązującego prawa. Organ odwoławczy prawidłowo, to jest w zgodzie z przepisami prawa materialnego zakwalifikował udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie jako wykonywanie przez skarżącego zarobkowego okazjonalnego przewozu osób, w sposób naruszający przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a tej ustawy przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 utd jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej: "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (wyrok NSA z 20.09.2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku III SA/Gd 149/19 z 30.05.2019 r, wyrok WSA w Lublinie III SA/Lu 271/19 z 7.11.2019 r., WSA w Łodzi III SA/Łd 900/17 z 8.02.2018 r.; orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 18 ust. 4b utd dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a: prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę (a), na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (b), po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa (C). Przenosząc powyższą regulację na ustalenia faktyczne wraz z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 utd oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 nie ma wątpliwości, że skarżący wykonywał [...] r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Poza sporem pozostaje, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierowca, kierując wynajętym przez skarżącego samochodem wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził na zamówionej przez pasażera trasie. Przewóz wykonywany był samochodem, który nie był objęty posiadaną przez skarżącego licencją. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie, którą pobrano z jego konta. W sprawie nie budzi wątpliwości, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca nie prowadził własnej działalności i nie działał samodzielnie. Czynności działającego na zlecenie skarżącego kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że skarżący naruszył lp.1.5 załącznika nr 3 do ustawy, a to poprzez niezgłoszenie danych zawartych w art. 7a i art. 8 utd za każda zmianę 800 zł. Okoliczność ta została potwierdzona przez organ wydający licencję, a skarżący nie kwestionował samej okoliczności, wskazując jedynie na przesłanki w jego ocenie konwalidujące to zaniechanie. Powołany przepis jednakże w sposób jednoznaczny wskazuje na to zobowiązanie przedsiębiorcy, a zatem argumentacja słusznościowa nie może mieć tu zastosowania. Poza sporem jest również okoliczność, że kontrolowany pojazd nie był ujęty w licencji, a był to samochód pięcioosobowy. Organ odwoławczy zasadnie zatem przypisał skarżącemu odpowiedzialność za naruszenie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd, polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzecznie jest natomiast, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony do przewozu takiej ilości osób. W tej sytuacji aby wykonać legalnie przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym, niezgłoszonym do licencji skarżący winien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b utd. Jak zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji przedsiębiorca nie wywiązał się z tego obowiązku, o czym świadczy sama forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty a nałożona kara na podstawie 1p.2.11 była zasadna. Odnośnie wymierzenia kary za naruszenie opisane w pkt.1.12 załącznika nr 3 do utd także nie można dostrzec wady tego rozstrzygnięcia. Naruszenie opisane w powołanym punkcie polega na "niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd" i wynosi 500 zł za każdy dokument. W art. 87 ust. 1 pkt 1 utd. wskazano zaś, że kierowca pojazdu wykonując transport drogowy jest obowiązany okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, którego w przedmiotowej sprawie nie okazał, gdyż nie został w taki dokument wyposażony przez podmiot zlecający mu przewóz (wyrok NSA z 4.04.2017r. sygn. akt II GSK 2107/15). Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Wykładnia przepisów prawa materialnego została przeprowadzona poprawnie, jak również właściwie je zastosowano do ustalonego stanu faktycznego. W rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa w kontekście naruszenia reguł Konstytucji RP. Opisana w art. 20 zasada społecznej gospodarki rynkowej oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych nie daje jednakże podstaw do stwierdzenia, że wolność ta jest bezwarunkowa, a w praktyce doznaje ona szeregu ograniczeń już chociażby ze względu na potrzebę zachowania wysokiego standardu bezpieczeństwa osób przewożonych w transporcie drogowym (wyrok TK z 26.04.2018 r. K 6/15). Z samej istoty art. 22 Konstytucji wynika możliwość ograniczenia wolności gospodarczej i poddanie jej w konstytucyjnie określonych sytuacjach interwencji państwa (ustawodawcy) w celu ochrony interesu publicznego i praw innych jednostek" (wyrok TK z 14.06.2004 r., sygn. SK 21/03, OTK ZU nr 6/A/2004, poz. 56). Trybunał wyjaśniał już, że art. 22 Konstytucji musi być interpretowany systemowo, tj. z uwzględnieniem treści art. 31 ust. 3 Konstytucji, co znaczy, że "konieczność ograniczenia tej wolności jest uzasadniona, o ile ustanawiane ograniczenia są zgodne z zasadą proporcjonalności, a więc: zastosowane środki prowadzą do zamierzonych celów, są niezbędne dla ochrony interesu, z którym są powiązane, skutki ograniczeń są proporcjonalne do ciężarów nakładanych na obywatela. Z zasady proporcjonalności wynika wymóg doboru takiego środka ograniczenia wolności lub praw, który służyłby osiągnięciu zamierzonego celu, z uwzględnieniem postulatu adekwatności" (wyrok o sygn. K 46/07; wyrok z 13.10.2010 r., sygn. Kp 1/09, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 74). Zakaz dyskryminacji wynikający z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP nie jest tożsamy z zakazem różnicowania sytuacji podmiotów prawa. Jest to natomiast zakaz nieuzasadnionego, różnego kształtowania sytuacji podobnych podmiotów prawa, w procesie stanowienia oraz stosowania prawa. Dyskryminacja oznacza, zatem nienadające się do zaakceptowania tworzenie różnych norm prawnych dla podmiotów prawa, które powinny być zaliczone do tej samej klasy (kategorii), albo nierówne traktowanie podobnych podmiotów prawa w indywidualnych przypadkach, gdy zróżnicowanie nie znajduje podstaw w normach prawnych (wyrok SA w Gdańsku z 20.06.2016r. sygn. akt III AUa 247/16, LEX nr 2157827). Odnosząc wskazany powyżej stan faktyczny i prawny do przywołanego stanowiska judykatury należało stwierdzić, że zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie, a w sprawie nie doszło do wskazanych tam wad stosowania przepisów prawa materialnego. Tym samym nie zachodzą wątpliwości prawne w kontekście powołanych przepisów rozporządzenia nr 1073/2009, które skutkowałyby koniecznością zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie technicznego charakteru art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 utd oraz braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej. Wobec powyższego na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło