III SA/Gl 820/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] r. pełnomocnik skarżącej domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego wskazał, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest transport lądowy pasażerki, miejski i podmiejski. Z tego tytułu ciąży na niej obowiązek należytego utrzymania stanu technicznego taboru, bieżącego regulowania zobowiązań wobec US i ZUS oraz dokonywania wszelkich płatności związanych z wynagrodzeniami dla pracowników. W tej sytuacji egzekwowanie zaległości, która wraz z odsetkami za zwłokę wynosi [...] zł (por. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z tytułem wykonawczym z dnia [...]r.) stanowi realne zagrożenie dla dalszego funkcjonowania firmy. Tym bardziej, że strona ma problemy finansowe wynikające z prowadzonego z wniosku "A" Sp. z o.o. w C. postępowania egzekucyjnego, które wprawdzie zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] r. jednak do zapłaty pozostała kwota [...] zł tytułem opłaty stosunkowej za prowadzone postępowanie egzekucyjne. Tak więc suma kosztów egzekucji i zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oznacza, że skarżąca zmuszona będzie zapłacić [...] zł. Egzekwowanie tejże kwoty z pewnością prowadzić będzie do likwidacji prowadzonej działalności, albowiem do niezakłóconego funkcjonowania na rynku niezbędne jest zachowanie płynności finansowej. Tymczasem ta z pewnością zostanie zachwiana. To z kolei oznaczać będzie, że nawet późniejsze uchylenie zaskarżonej decyzji nie spowoduje naprawienia wyrządzonej szkody w postaci zakończenia działalności i zwolnienia zatrudnionych wcześniej pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej w sposób wystarczająco przekonujący uprawdopodobnił, że treść nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku przekracza jej możliwości finansowe oraz może zagrozić dalszemu funkcjonowaniu prowadzonej działalności, złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość zobowiązania podatkowego występującego w rozpoznawanej sprawie uznać należało, że przeprowadzenie egzekucji z majątku strony rzeczywiście może doprowadzić do utraty kontroli nad firmą i zachwianiem jej płynności finansowej, która jest niezbędna do dalszego funkcjonowania na rynku. Przy dokonywaniu tej oceny należało również uwzględnić realną możliwość wystąpienia negatywnych konsekwencji wynikających z likwidacji stanowisk pracy i utraty zatrudnienia przez dotychczasowych pracowników. W literaturze przedmiotu podkreśla się bowiem, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają przy ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś mniejszym lub większym zakresie rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Mając na uwadze powyższe Sąd w składzie tu orzekającym za zasadne uznał uwzględnienie złożonego wniosku. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi bowiem ochronę tymczasową do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Ponadto stanowisko to koresponduje z dotychczasowym orzecznictwem sądowym, które jednoznacznie przyjmuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania stanowi spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. W tych kategoriach za słuszne uznaje się również twierdzenie, że wykonanie decyzji może przyczynić się do wyrządzenia szkody o znacznych rozmiarach lub spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt I FZ 633/05 niepubl.). Dlatego też działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.