III SA/Gl 821/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka jest reprezentowana w postepowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że w dniu [...] r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Działalność skarżącej wykazuje stratę w wysokości (-) [...] zł. Z uwagi na sytuację finansową i niewywiązywanie się kontrahentów z zobowiązań, skarżąca spółka stała się niewypłacalna. Jednocześnie doszło do zajęcia rachunków bankowych, którymi spółka nie może dysponować. Doprowadziło to do utraty płynności finansowej spółki. W okresie pierwszych pięciu miesięcy 2017 r. spółka wykazała stratę (-) [...] zł, a jej zobowiązania na koniec maja 2017 r. wynoszą [...] zł. Z oświadczenia spółki, zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie [...] zł. Wartość środków trwałych spółki (wg bilansu za ostatni rok obrotowy) zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] zł. W rubryce nr 9 druku PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wskazano aż cztery rachunki bankowe spółki z następującymi kwotami zdeponowanymi na nich: • w [...] S.A – [...] zł; • w [...] S.A. – [...] zł; • w [...] S.A. – [...] zł (w tym zablokowana kwota [...] zł); • w [...] (rachunek podstawowy) – [...] zł. W rubryce nr 10 druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że stan kasy spółki na dzień [...] r. wynosi [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca stwierdziła, że jej wydatki za lipiec 2017 r. zamkną się w kwocie [...] zł. Do akt dołączono wyczerpujący materiał źródłowy, między innymi w postaci dokumentów księgowych, deklaracji podatkowych, raportu kasowego, ewidencji środków trwałych i wyciągów z rachunków bankowych. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić trzeba, że wnioskująca spółka nie wykazała spełniania przesłanek skutkujących uwzględnieniem jej wniosku. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przedmiotem skargi w przedmiotowej sprawie jest postanowienie organu podatkowego odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia podatkowego. W sprawach, w których przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postepowaniu administracyjnym (także podatkowym) pobiera, się co do zasady, wpis stały od skargi w kwocie 100 zł – na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). W trzech równolegle toczących się przed tutejszym Sądem sprawach (III SA/Gl 819 – 821/17) łączny wpis sądowy od trzech skarg wyniesie więc 300 zł. Z samych oświadczeń zamieszczonych na druku urzędowego formularza PPPr wynika już, że spółkę stać jest na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w tej sprawie w kwocie 100 zł. Uwzględniając fakt, że toczą się łącznie trzy sprawy sądowoadministracyjne, które generują obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Nie należy również tracić z pola widzenia tego, że w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 722/17, w której wnioskodawca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, również odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. Postanowienie to stało się prawomocne, ponieważ tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. utrzymał je w mocy. Spółka w uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją aktualną sytuację finansową, jako bardzo ciężką. Co istotne jednak, już z jej oświadczeń zawartych na formularzu wynika, że dysponuje ona realną, "żywą gotówką", która umożliwi jej uiszczenie wpisu sądowego w sprawie. Z przedstawionych w rubryce nr 9 formularza PPPr czterech rachunków bankowych – tylko odnośnie jednego zawarto informację, że jest zablokowany. Z nadesłanych materiałów wynika, że trzy rachunki bankowe spółki są rzeczywiście objęte blokadą do pewnej, określonej kwoty (dwa rachunki w [...] oraz w [...]). Co do rachunku bankowego prowadzonego w [...] stwierdzić należy, że na rachunku o nr [...] dokonano transakcji obciążeniowej w kwocie (-) [...] zł na podstawie postanowienia Prokuratury Regionalnej z dnia [...] r., sygn. akt: [...] (transakcji dokonano w dniu [...] r.). Jednak z wyciągu nr 8 z tego rachunku bankowego, obejmującego okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. wynika, że na rachunku tym znajduje się kwota [...] zł, przy czym brak jest na tym rachunku jakichkolwiek blokad. Kolejnym argumentem na to, że spółka dysponuje jednak gotówką jest analiza sprawozdania finansowego na dzień [...] r. oraz bilanse sporządzone na dzień [...] r. i na dzień [...] r. Z analizy pozycji bilansu: aktywa – aktywa obrotowe – krótkoterminowe aktywa finansowe – środki pieniężne w kasie i na rachunkach wynika, że spółka posiadała następującą kwotę pieniężną: • w dniu [...] r. – [...] zł.; • w dniu [...] r. – [...] zł; • w dniu [...] r. – [...] zł. Z kolei z raportów kasowych, obrazujących stan "żywej gotówki" w kasie spółki, wynika, że w dniu [...] r. spółka posiadała w kasie kwotę [...] zł ("suma szufladowa"), a w dniu [...] r. – kwotę [...] zł. Sama analiza raportów kasowych spółki wskazuje na to, że posiada ona jednak gotówkę, którą może przeznaczyć na uiszczenie wpisów sądowych w wymienionych wyżej sprawach sądowoadministracyjnych. Odnośnie postępowania upadłościowego z udziałem spółki zaznaczyć należy, że spółka zdołała jedynie wykazać, że sporządzony został wniosek o ogłoszenie jej upadłości obejmującej likwidacje jej majątku (pismo z dnia [...] r., znajdujące się w aktach sprawy o sygn. akt: III SA/Gl 722/17). Analiza Krajowego Rejestru Sądowego nie wskazuje na to, aby to dnia dzisiejszego toczyło się postępowanie upadłościowe wobec spółki. Brak natomiast w aktach sprawy postanowienia oddalającego wniosek spółki o ogłoszenie upadłości. Podkreślić jednak należy, że sam fakt toczenia się postępowania upadłościowego wobec przedsiębiorcy nie stanowi sam w sobie okoliczności wskazującej bezpośrednio na to, że przedsiębiorca ten spełnia ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei nie zasługuje na aprobatę stanowisko spółki, zgodnie z którym okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem jej wniosku mają być jej zobowiązania finansowe. Trzeba bowiem zasygnalizować, że opłaty w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają charakter danin publicznoprawnych i dlatego zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. To z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). W konsekwencji ewentualne preferencyjne traktowanie przez wnioskodawcę należności w obrocie cywilnoprawnym przed należnościami z tytułu kosztów sądowych nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Konstatacja powyższa jest tym bardziej aktualna, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku spółka była w stanie uregulować wszystkie swoje podstawowe wydatki, związane z jej bezpośrednim funkcjonowaniem (m. in. wynagrodzenia pracowników, zaliczki na podatek dochodowy, czynsze dzierżawne i media) i w kasie pozostała kwota wielokrotnie przekraczająca kwotę wpisu sądowego od skargi w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.