III SA/Gl 821/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 października 2017 r. Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] , Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka jest reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że w dniu [...] r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Działalność Skarżącej wykazuje stratę w wysokości (-) [...] zł. Z uwagi na sytuację finansową i niewywiązywanie się kontrahentów z zobowiązań, Skarżąca spółka stała się niewypłacalna. Jednocześnie doszło do zajęcia rachunków bankowych, którymi Spółka nie może dysponować. Doprowadziło to do utraty jej płynności finansowej. W okresie pierwszych pięciu miesięcy 2017 r. wykazała stratę (-) [...] zł, a jej zobowiązania na koniec maja 2017 r. wynoszą [...] zł. Z oświadczenia Spółki, zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie [...]zł. Wartość środków trwałych spółki (wg bilansu za ostatni rok obrotowy) zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] zł. W rubryce nr 9 druku PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wskazano aż cztery rachunki bankowe spółki z następującymi kwotami zdeponowanymi na nich: • w "B" S.A – [...] zł; • w "C" S.A. – [...] zł; • w "C" S.A. – [...] zł (w tym zablokowana kwota [...]zł); • w "D" (rachunek podstawowy) – [...] zł • w "D" (rachunek pomocniczy) – [...] zł. W rubryce nr 10 druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że stan kasy Spółki na dzień 31 lipca 2017 r. wynosi [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca stwierdził, że jego wydatki za lipiec 2017 r. zamknęły się w kwocie [...] zł. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy postanowieniem z 25 października 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że z samych oświadczeń zamieszczonych na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że Spółkę stać na w tej sprawie na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. I choć Spółka przedstawiła swoją sytuację finansową jako bardzo ciężko, to jednak, już z jej oświadczeń zawartych na formularzu wynika, że dysponuje ona realną "żywą gotówką", (stan kasy na 31 lipca 2017 r. – [...] zł). Z przedstawionych w rubryce nr 9 formularza PPPr rachunków bankowych – tylko odnośnie jednego zawarto informację, że jest zablokowany. Referendarz sądowy zwrócił uwagę, że istotnie rachunki bankowe Spółki są objęte blokadą do pewnej, określonej kwoty (dwa rachunki w "C" oraz w "D"). Co do rachunku bankowego prowadzonego w "B" stwierdził, że na rachunku o nr [...] dokonano transakcji obciążeniowej w kwocie (-) [...] zł, jednak z wyciągu nr 8 z tego rachunku bankowego, obejmującego okres od dnia 1 maja 2017 r. do dnia 31 maja 2017 r. wynika, że na rachunku tym znajduje się kwota [...] zł, jednak nie ma informacji dotyczących jego zablokowania. Referendarz sądowy, jako kolejny argument na dysponowanie przez Spółkę gotówką, dokonał analizy sprawozdania finansowego na dzień 31 grudnia 2017 r. oraz bilansów sporządzonych na dzień 31 lipca 2017 r. i na dzień 30 września 2017 r. w wyniku której stwierdził, że Spółka posiada gotówkę którą można przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego. Natomiast w kwestii postępowania upadłościowego z udziałem Spółki referendarzi8 zwrócił uwagę, że Spółka zdołała jedynie wykazać, że sporządzony został wniosek o ogłoszenie jej upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Natomiast analiza Krajowego Rejestru Sądowego nie wskazuje na to, aby do dnia dzisiejszego toczyło się postępowanie upadłościowe wobec Spółki. Postanowienie powyższe zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie zwrócono uwagę, że w dniu [...] r. Sąd Rejonowy K. w K. wydał postanowienie o sygn. akt [...] zabezpieczające majątek skarżącej spółki poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Podniesiono także, że zablokowane są wszystkie cztery rachunki bankowe i na potwierdzenie tej tezy przedłożono stosowne wydruki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku skarżącego, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że przedmiotem sprawy jest odmowa wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, tj. kwestia niezwiązana bezpośrednio z kwotą pieniężną a zatem wpis w sprawie jest stały i wynosi 100 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2194) Tak więc istota problemu w postępowaniu wpadkowym sprowadza się do uznania czy strona skarżąca dysponuje środkami pozwalającymi na uiszczenie tej właśnie kwoty. W tym zakresie należy podzielić pogląd referendarza sądowego, zgodnie z którym Strona skarżąca dysponując kwotą przekraczająca 2.000 złotych była w stanie uiścić wpis od skargi w momencie jej wniesienia. Tym bardziej, że w wypadku osób prawnych bez znaczenia dla decyzji o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy jest potencjalny wpływ uiszczenia wpisu na majątek strony skarżącej i jej zdolność do regulacji zobowiązań prywatnoprawnych, a taki charakter miały wydatki strony skarżącej w lipcu 2017 r. Tym bardziej jest to zasadne, że w sprzeciwie Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących o pogorszeniu jej sytuacji majątkowej od tego okresu. Z kolei podniesiony we wniosku i sprzeciwie fakt poniesienia straty oznacza jedynie wysoką nadwyżką kosztów uzyskania przychodów nad ich wartością brutto i dodatkowo pozwala przyjąć, że Strona w tym okresie obracała pieniędzmi znacznie przekraczającymi wysokość wpisu w sprawie. Natomiast pozostałe kwestie podniesione w sprzeciwie – tj. blokada wszystkich rachunków bankowych jak i postanowienie ustanawiające tymczasowego nadzorcę sądowego nie mają wpływu na ocenę zasadności postanowienia referendarza. Wprawdzie referendarz, kierując się nieprecyzyjną treścią wniosku, przyjął, że Strona skarżąca ma zablokowany jeden rachunek bankowy a do sprzeciwu dołączono dowody zajęcia wszystkich rachunków. Należy jednak zwrócić uwagę, że Strona nie musi korzystać ze środków zgromadzonych na którymkolwiek z tych rachunków gdy wpis w sprawie wynosi zaledwie 100 zł i mógł być pokryty z jej bieżących kosztów. Z kolei ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego nie jest równoznaczne z uwzględnieniem wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.