III SA/Gl 823/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 8 marca 2013 r. (data nadania) M.P. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. W skardze tej skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek swój uzasadnił grożącą mu znaczną szkodą, wskazując jedynie, że egzekucja z nieruchomości przy aktualnych niskich cenach może powodować niekorzystne ustalenie wartości (ceny wywoławczej) nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270 t.j.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym, aby ocena Sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. We wniosku skarżącego brak jest uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poza stwierdzeniem, że zachodzi niebezpieczeństwo, iż na skutek uregulowania przez skarżącego zobowiązania podatkowego, zostanie wyrządzona znaczna szkoda w jego mieniu. Ponadto z analizy akt administracyjnych oraz akt sądowych nie wynika aby istniały przesłanki do uwzględnienia wniosku. Odnosząc się do argumentu strony skarżącej dotyczącego wyrządzenia znacznej szkody na mieniu związanej z uregulowaniem zobowiązania podatkowego, należy zauważyć, że naturalną konsekwencją egzekucji świadczenia pieniężnego jest pogorszenie się sytuacji finansowej. Tym samym fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty egzekwowanego w drodze egzekucji świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Należy bowiem zauważyć, że egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy jego skutki są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi. Stąd samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest to pogląd rozpowszechniony w orzecznictwie (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724). Zauważyć należy, iż przepis art. 61 ustawy został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca twierdzi, że egzekucja z nieruchomości przy aktualnych niskich cenach może powodować niekorzystne dla niego ustalenie wartości (ceny wywoławczej) nieruchomości. Jeśli chodzi o ewentualną egzekucję z nieruchomości, to nie można zgodzić się ze stroną, że sprzedaż ta prowadzić będzie do wyrządzenia stronie znacznej szkody poprzez uzyskanie niższej ceny. W ten sposób każdą sprzedaż dokonywaną w drodze egzekucji, gdzie cena sprzedaży w drodze licytacji może być niższa od ceny rynkowej, można by było uznać za przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. Takiego stanowiska nie można zaakceptować. Ponadto, nie można przewidzieć potencjalnego wzrostu lub spadku poziomu cen nieruchomości uzyskanych w drodze sprzedaży na wolnym rynku czy to w drodze licytacji po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie. Również z uwagi na obciążenie nieruchomości rolnej, na której znajduje się budynek mieszkalny, prawem dożywocia, fakt ten może skutkować utrudnieniem bądź wręcz uniemożliwieniem egzekucji. Poza tym sama szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego na drodze egzekucji ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. Zbyt niski zwrot pobranych należności, uwzględniając dodatkowe odsetki, uzasadnia dochodzenie stosownego odszkodowania. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, iż skoro strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczna szkodę". Strona nie podniosła również argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych względów i na podstawie powołanych przepisów należało orzec jak sentencji postanowienia.