III SA/Gl 825/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 9 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Ka 1762/96 w sprawie w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (dwieście złotych). [...] A. K. pisemnie wezwał Prezydenta Miasta K. do załatwienia sprawy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości, a następnie [...] powołując się na art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 9 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Ka 1762/96 żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ponadto powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy wniósł o wyznaczenie organowi terminu do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z [...], nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. powołując się na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wyjaśnił, iż sprawa wymaga wielu analiz celem uniknięcia błędów, które organom administracji wytknęły sądy. Te okoliczności uzasadniają czas trwania postępowania poprzedzającego wydanie decyzji – stwierdził na końcu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi: W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwieniu sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ta regulacja prawna oznacza, że skarga o wymierzenie organowi grzywny jest skargą w odrębnej, samodzielnej, ze względu na jej podstawy prawne sprawie. Organ pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym, jeżeli nie rozpoznał sprawy w powtórnym postępowaniu, prowadzonym na skutek wyroku sądowego mimo upływu terminu określonego w ustawie np. w art. 35 k.p.a. Organ nie pozostaje jednak w bezczynności, jeżeli w tym czasie wydał rozstrzygnięcie w sprawie, chociażby wbrew ocenie prawnej zawartej w wyroku sądu. Takie rozstrzygnięcie będzie podlegało kontroli sądowoadministracyjnej w razie skutecznego wniesienia skargi. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Aktualne unormowanie prawne nie pozostawia sądowi możliwości wyboru, ponieważ w sytuacji, kiedy zostaną spełnione przesłanki określone w tym przepisie – sąd musi wymierzyć grzywnę. W tym wypadku, grzywna stanowi karę za ignorowanie wyroków sądowych, jak również pełni rolę środka dyscyplinującego (tak J. Drachal: Orzeczenia sądowe (w:) Zagadnienia, s. 72). Skarga o której mowa, może być wniesiona w jednym z dwóch przypadków: w razie niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność albo w razie bezczynności organu administracji publicznej po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że wyrok NSA z 9 lutego 1998 r. jest wyrokiem uchylającym zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z 4 września 1998 r., co oznacza, że skarżący w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógł żądać ukarania organu w związku z jego bezczynnością w załatwieniu sprawy, a nie w związku z bezczynnością w wykonaniu wskazanego wyroku. W [...] A. K. wniósł już skargę na Prezydenta Miasta K. w związku z niewykonaniem orzeczenia sądu z 9 lutego 1998 r., którą to skargę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w Ośrodku Zamiejscowym w Katowicach oddalił wyrokiem z 6 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2147/99. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był wówczas obowiązujący art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), który brzmiał: W razie stwierdzenia, że organ, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenie sądu, nie wykonał w całości lub w części tego orzeczenia, Sąd może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 i art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została prawomocnie osądzona. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że sprawa objęta rozpoznawaną skargą została już prawomocnie osądzona wyrokiem NSA z 6 kwietnia 2000 r., co oznacza, że skarga podlega odrzuceniu. Na końcu, należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącego z obiegu prawnego została wyeliminowana już decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], a to z mocy wyroku NSA z 9 lutego 1998 r. Tak wyrok doprowadził do sytuacji, że do rozpatrzenia pozostawał wniosek H. K. i S. D., złożony w [...] o zmianę wcześniejszej decyzji – zezwolenia. Postępowanie administracyjne w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone, ponieważ zostało zawieszone. Niezależnie od żądania wymierzenia organowi grzywny, według art. 3 § 2 pkt 8 i art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skarżącemu przysługuje skarga na bezczynność Prezydenta Miasta K. w sprawie wszczętej wnioskiem H. K. i S. D. z [...]. Warunkiem dopuszczalności takiej skargi jest jednak wyczerpanie środków zaskarżenia, które służyły skarżącemu, w tym wypadku przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Skarżący takiego zażalenia nie złożył, co powoduje, że skarga na bezczynność podlegałaby odrzuceniu. Jednak skuteczne wniesienie takiej skargi i uwzględnienie jej przez sąd powodowałoby z kolei, że w razie upływu wyznaczonego przez sąd terminu do załatwienia sprawy – skarżącemu przysługiwałaby skarga z art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec zaistnienia wypadku niewykonania przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. Według art. 232 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, jeżeli odrzucenie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi – organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono. Mając na uwadze powyższe, orzeczono o odrzuceniu skargi oraz o zwrocie uiszczonego wpisu. SW