III SA/Gl 827/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-12-03
Skład orzekający: WSA Barbara Brandys-Kmiecik, WSA Małgorzata Jużków, WSA Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło zezwolenia na lokalizację przyłącza gazu w pasie drogowym, opierając się na potencjalnym zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i utraty uprawnień z tytułu rękojmi/gwarancji, mimo przedstawienia przez stronę propozycji zabezpieczenia tych interesów?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej oceny dowodów. Organ nie wykazał w sposób przekonujący, że umieszczenie sieci gazowej w pasie drogowym spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie przepisów odrębnych lub utratę uprawnień z tytułu gwarancji/rękojmi, zwłaszcza w kontekście przedstawionych przez stronę propozycji zabezpieczenia tych interesów oraz charakteru inwestycji jako celu publicznego.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na lokalizację przyłącza gazu w pasie drogowym. Zarząd Powiatu odmówił wydania zezwolenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i utratę uprawnień z tytułu rękojmi/gwarancji po niedawnej przebudowie drogi. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie przedstawionych przez nią propozycji zabezpieczenia interesów zarządcy drogi.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz zasądzenie od SKO na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na lokalizację przyłącza gazu po działkach leżących w pasie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako: Spółka, Strona, Skarżący) od decyzji nr [...] Zarządu Powiatu w L. z [...] r. w przedmiocie odmowy zezwolenia na lokalizację przyłącza gazu po działkach leżących w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...], ul. [...] w L. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa), art. 19 ust. 2 pkt.3, art. 39 ust. 1 pkt. 1, ust. 1a, ust. 3 pkt. 1, ust. 3a, art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm.; dalej udp) oraz Uchwałę Nr [...] Zarządu Powiatu w L. z dnia [...] r. w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach wynikających z ustawy o drogach publicznych.
Natomiast w uzasadnieniu przywołał stan faktyczny sprawy i przedstawił argumentację prawną. Wskazał, że 6 marca 2019 r. M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą B. M. B. w H. działając w imieniu Spółki złożył do Starostwa Powiatowego w L. wniosek o wydanie zezwolenia na lokalizację urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego tj. przyłącza gazu po działkach nr [...], [...] i [...] leżących w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] - ul. [...] w L..
W wyniku rozpatrzenia wniosku [...] r. została wydana z upoważnienia Zarządu Powiatu w L. decyzja nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na lokalizację przyłącza gazu po wymienionych działkach leżących w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] - ul. [...] w L. (obręb L.) zgodnie z dokumentacją projektową stanowiącą załącznik do wniosku (Projekt budowlano-wykonawczy przyłącza gazu śr/c dla budynku mieszkalnego przedłożony dnia 25 kwietnia 2019 r.).
Kwestionując powyższe Strona wniosła odwołanie wskazując w treści brak alternatywnej trasy przyłączenia do sieci gazowej przedmiotowej inwestycji oraz jedyną metodę jaką jest wykonanie przewiertu w ul. [...] do przedmiotowego budynku.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało zasadności zarzutów i utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie podzielając przedstawione w nim stanowisko. Opierając się na art. 39 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1a I art. 40 ust. 1 udp podkreśliło brzmienie art. 39 ust. 3 pkt. 1 udp, zgodnie z którym szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust 7 lub w art 22 ust 2, 2a lub 2c. Jednakże właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust la, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg.
SKO podkreśliło, że skoro dokonywanie w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym jest możliwe jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają, a w tej sprawie prowadzenie robót związanych z planowanym przyłączem gazu spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg.
Wyjaśniając uznaniowość decyzji SKO podkreśliło, że organ I instancji wskazał nn.in., że z uwagi na to, że przedmiotowy odcinek drogi (w tym na działkach wskazanych we wniosku) został przebudowany w 2015 r. to zachodzi ryzyko, iż budowa wskazanego we wniosku przyłącza, które planuje się wykonać w poprzek drogi może spowodować uszkodzenia na przebudowanym odcinku drogi, co mogłoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu rękojmi i gwarancji jakości na roboty budowlane jakimi objęte jest zadanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa, które polegało na:
1. Niezastosowaniu przepisu art. 6 kpa, który wymaga od organu działania na podstawie przepisów prawa. Tymczasem organ skrócił postępowanie dowodowe, nie zajmując stanowiska na przedstawioną przez stronę propozycję zabezpieczenia uprawnień z tytułu rękojmi i gwarancji dla Zarządcy drogi;
2. Niezastosowaniu przepisu art. 7 kpa, który nakazuje organowi podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony;
3. Bezzasadnym skróceniu procedury, bez odniesienia się do dowodów przedsta-wionych przez stronę (art. 8 kpa), w ten sposób doszło do naruszenia zasady informowania stron oraz czynnego udziału stron w postępowaniu;
4. Niepodjęciu próby ugodowego załatwienia sprawy (art. 13 kpa), pomimo że istniały po temu warunki;
5. Niezastosowaniu przepisów art. 75 kpa w zw. z art. 78 kpa - nie dopuszczono dowodów przedstawionych przez stronę, których przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy; doprowadziło to do naruszenia przepisu art. 77;
6. Niewykonaniu dyrektywy wynikającej z przepisu art. 80 oraz 81 kpa (przekroczenie swobodnej oceny materiału dowodowego, brak możliwości wypowiedzenia się strony);
7. Niewskazaniu przez organ w uzasadnieniu obydwóch decyzji przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności dowodom przedstawionym przez stronę (art. 107 § 3 kpa).
W uzasadnieniu zaakcentowano wstrzymanie inwestycji gazyfikacji części miasta L. co stoi to w sprzeczności z tendencją do modernizacji sieci gazowniczej miejscowości położonych w województwie śląskim zgodnie z uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Podkreślono możliwość rozwiązania zabezpieczenia interesów Zarządcy drogi , które przedstawił wnioskodawca, co zostało zupełnie pominięte.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu, SKO wydając zaskarżoną decyzję - dopuścił się przede wszystkim mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej. Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 1 udp zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Nadto w 12 punktach zawiera katalog działań szczególnie zbaranianych.
Zasadą więc wynikającą z art. 39 ust. 1 udp jest zatem zakaz dokonywania w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym, a mogących powodować ich zniszczenie czy zmniejszenie trwałości, bądź też mogących zagrozić bezpieczeństwu ruchu drogowego. Powołany przepis jedynie przykładowo wskazuje rodzaje zabronionych w pasie drogowym działań, wymieniając wśród nich m.in. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych, urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (pkt 1 cyt. artykułu).
W myśl art. 39 ust. 1a udp - przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej, w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1907 ze zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają.
Zatem przepis art. 39 ust. 1a udp uchyla generalny zakaz wynikający z art. 39 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zastrzegając jednak, że dokonywanie w pasie drogowym jakichkolwiek czynności niesłużących drodze i urządzeniom z nią związanym jest możliwe, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają. Innymi słowy, możliwość zlokalizowania w pasie drogowym urządzenia służącego przesyłowi gazu - jak w niniejszej sprawie - istnieje zawsze, chyba że tego rodzaju inwestycja naruszyłaby warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa.
W relacji obu powołanych przepisów prawną podstawę umieszczenia w pasie drogowym urządzenia niezwiązanego z drogą i jej zadaniami stanowi jedynie art. 39 ust. 3 udp. W przepisie tym ustawodawca sformułował wyjątek od zawartej w art. 39 ust. 1 pkt 1 zasady, stwierdzając, iż tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydanym w formie decyzji administracyjnej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy istotna jest jednak dalsza treść tego przepisu, która wskazuje, że właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w art. 39 ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi.
Jak już zostało zaznaczone, możliwość zlokalizowania w pasie drogowym urządzenia służącego przesyłowi gazu istnieje zawsze, chyba że tego rodzaju inwestycja naruszyłaby warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa. Zatem decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zlokalizowanie urządzenia w postaci sieci gazowej może być wydana wyłącznie w sytuacji, gdy ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi.
Jak wynika z art. 39 ust. 1 i art. 40 udp zasadą jest, iż w pasie drogowym zabronione jest dokonywanie czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, a samo zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Z sensu tych przepisów, odczytywanych łącznie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 udp wynika, zatem, iż w przestrzennej bryle pasa drogowego, co do zasady nie powinno znajdować się nic, co nie wchodzi w jego skład (tj. droga, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą). Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego stanowi, zatem wyłom od tej zasady, przy czym decyzja w tym zakresie należy do właściwego zarządcy drogi, który przy jej wydawaniu powinien baczyć przede wszystkim na to, czy nie spowoduje ona negatywnych konsekwencji w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ niedostatecznie wykazał istnienie okoliczności wyłączających możliwość wydania decyzji pozytywnej dla strony. Sąd uwzględnił bowiem przy tym to, że konstrukcja art. 39 ust. 3 udp wskazuje, że decyzje administracyjne wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowane były konstytucyjne zasady legalizmu i równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle stosowanych przepisów prawa materialnego.
Uznaniowość w tego typu sprawach nie może być więc wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji. Tymczasem SKO nie wykazał niezbicie i przekonywująco aby umieszczenie w pasie drogowym sieci gazowej miało spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi. Oprócz bowiem powołania się na przepisy i twierdzenie zarządcy drogi, że nie zezwala na lokalizację w/w przyłącza do czasu upływu okresu gwarancji tj. 9 września 2020 r. bowiem zachodzi bardzo duże ryzyko, że budowa wskazanego we wniosku przyłącza może spowodować uszkodzenia na przebudowanym odcinku drogi, co mogłoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu rękojmi i gwarancji jakości na roboty budowlane jakimi jest objęte zadanie - SKO nie wykazało okoliczności, które faktycznie uniemożliwiały wyrażenie zgody na zlokalizowanie spornej inwestycji; tym bardziej, że strona skarżąca przedstawiła porozumienie z firmą, która remontowała drogę mającą być przedmiotem zajęcia w zakresie przejącia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych wynikających z rękojmi i gwarancji.
Zaakcentować także należy, że nie można a priori zakładać, że wnioskowana lokalizacja linii gazowej w pasie drogi spowoduje zagrożenia poprzez uszkodzenie pasa drogowego skutkujące utratą uprawnień gwarancyjnych i powstaniem "łat", na które organ powołuje się w zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy, że rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 124 ze zm.) nie zabrania lokalizacji wnioskowanej inwestycji w pasie drogowym, bowiem inwestycja liniowa przecinająca poprzecznie drogę lub usytuowana wzdłuż drogi powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi. Przepis ten zawiera jedynie ograniczenia, jakie powinny być spełnione przy lokalizacji konkretnej inwestycji.
Spółka twierdzi, że inwestycja zostanie wykonana w odpowiedni sposób, a nadto spisała poroumienie z firmą odpowiedzialną za przeprowadzony remont drogi.
Skarżąca spółka w skardze podnosi istotne dla sprawy okoliczności, z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, że organ rozważał je przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W takim stanie rzeczy Sąd uznaje za w pełni uzasadnioną argumentację strony skarżącej zawartą w skardze i podziela zasadność zarzutów naruszenia prawa, jakie tam postawiono wobec braku dostatecznego i przekonywującego ustosunkowania się do okoliczności sprawy. Tymczasem staranność przekazywania stronie argumentów wykorzystywanych przy formułowaniu decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 629/00). Organ powinien podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tylko bowiem takie zachowanie będzie realizowało zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa, którego istotą jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366). Takie działanie łączy się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (vide wyrok z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471).
Co ważne w tej sprawie, planowana inwestycja ma za zadanie przeprowadzenie inwestycji gazyfikacji części miasta L. zgodnie z tendencją do modernizacji sieci gazowniczej miejscowości położonych w województwie śląskim w oparciu o uchwałę nr [...] Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Zatem realizacja planowanej inwestycji - jak wskazuje się w skardze - wpłynie na zwiększenie eksploatacji sieci gazowej i zapewnienie źródła paliwa gazowego dla odbiorców w tym rejonie. Nie wiadomo, czy organ w tym zakresie uwzględnił więc możliwość prowadzenia przez spółkę prac w ww. zakresie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii wykonania takich robót, w tym między innymi technologii bezwykopowych, bądź wykopów wąskoprzestrzennych, które ograniczają inwazyjność wykonywanych robót. Organ nie zbadał sprawy w ww. zakresie, nie ustalił czy istnieją takie możliwości, nie zwrócił się do inwestora o przedstawienie możliwych technologii wykonania robót, a odmawiając zezwolenia kierował się przypuszczeniami, odnosząc się jedynie do potencjalnych ryzyk i abstrakcyjnych obaw nie popartych dowodami. Organ nie przedstawił szczegółowej analizy powodów, z jakich nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 oraz art. 43 ust. 2 udp i nie uzasadnił dostatecznie, w jaki sposób umieszczenie gazociągu w pasie drogowym i w jego sąsiedztwie naruszałoby elementy techniczne drogi, doprowadziło do zmniejszenia wartości użytkowej drogi,
Idąc tokiem rozumowania wynikającym z zaskarżonej decyzji organ powinien za każdym razem odmawiać wydania zezwolenia dla tego typu inwestycji, gdyż zawsze istnieje ryzyko lub potencjalna możliwość wystąpienia niepożądanych skutków inwestycji lokalizowanych w pasach drogowych lub utrata w związku z ich realizacją uprawnień gwarancyjnych.
Podsumowując należy stwierdzić, że organ nie zbadał dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie dokonał próby ustalenia czy formułowane obawy znajdują realne uzasadnienie, czy istnieją możliwości techniczne wykonania robót, tak by nie zagrażały one bezpieczeństwu i nie powodowały kolizji z istniejącą infrastrukturą drogową.
Jak już zostało zaznaczone, decyzja wydawana w trybie art. 39 ust. 3 udp ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że decyzja taka może być dowolna. Korzystanie z uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Skarżąca jest przedsiębiorstwem, którego jednym z podstawowych obowiązków jest realizowanie celu publicznego, jakim jest zaopatrywanie ludności w gaz. Organ powinien zatem uwzględnić, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego, bowiem zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.), przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.). Zgodnie z art. 6 pkt 2 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami, celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Poza tym w świetle art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.), przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorstwom zajmującym się sprzedażą paliw gazowych lub energii, na zasadzie równoprawnego traktowania, świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych lub energii, na zasadach i w zakresie określonym w ustawie; świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji tych paliw lub energii odbywa się na podstawie umowy o świadczenie tych usług.
Natomiast aktualna sytuacja uniemożliwia zrealizowanie przez spółkę przedmiotowej inwestycji, która nie stanowi zabezpieczenia jedynie jej własnych i partykularnych interesów, lecz zgodnie z ww. przepisami, jest inwestycją celu publicznego. W świetle zatem art. 7 k.p.a., zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony przemawiają za wydaniem decyzji pozytywnej. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organ obowiązek uwzględnienia słusznego interesu strony. Zasadę tę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stosowano nie tylko do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego, lecz także odnoszono do treści rozstrzygnięcia, tj. do stosowania norm prawa materialnego. W fundamentalnym dla tej kwestii wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1981 r. o sygn. akt SA 820/81 (publ. ONSA 1981, nr 1, poz. 57) stwierdzono, że jeżeli w sprawach pozostawionych przez przepisy prawa materialnego uznaniu administracyjnemu, nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji w realizacji przyznanego potencjalnie uprawnienia, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Przedstawiony pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądowym, a orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni go podziela.
Wszystkie te naruszenia powodują, że zaskarżony akt uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu. Należy przy tym podkreślić, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, czy też odpowiedź na postawione w toku postępowania przed organem zarzuty. Z mocy bowiem przywołanego już na wstępie art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować.
Reasumując w ponownym postępowaniu organ powinien - uwzględniając w pełnym zakresie ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku - dokonać rzetelnej analizy zaistniałego stanu faktycznego, a następnie dać jej wyraz w uzasadnieniu decyzji i - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - wskazać fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, oraz podać przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Z tych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło