III SA/Gl 831/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-12-17
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT, uznając, że nie zachodziły przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował pojęcie "interesu publicznego" w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Organ nie wykazał konkretnych argumentów, dlaczego w tej sprawie zastosowanie tej przesłanki jest niemożliwe, ograniczając się do ogólnego stwierdzenia, że odstąpienie od nałożenia kary nie leży w interesie publicznym, co stanowi naruszenie prawa materialnego i zasad ogólnych postępowania.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną w wysokości 5.000 zł na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o numer zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, mimo że przewoźnik posiadał takie zaświadczenie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając odstąpienia od nałożenia kary, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Strona skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 22 ust. 3 ustawy SENT.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 1117 złotych (słownie: tysiąc sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] r., znak: [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł na M. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ,,A’’ w P. (dalej w skrócie: strona, skarżąca lub przewoźnik ). Podstawę prawną decyzji stanowiły art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900, dalej O.p.), art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 z późn. zm. określanej dalej jako: ustawa SENT), art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039).
Postępowanie administracyjne w tej sprawie miało następujący przebieg:
W dniu 13 października 2017 r. o godz. 12:30, w miejscowości C., na drodze krajowej A1, funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów, dokonywanego samochodem ciężarowym marki STAR o numerze rejestracyjnym [...], kierowanym przez J. L. Kontrola obejmowała przestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT
W trakcie kontroli kierujący przedstawił następujące dokumenty: wypis nr 2 z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, prawo jazdy, dowód osobisty, zaświadczenie o przeszkoleniu kierowcy; dowód rejestracyjny samochodu ciężarowego (pozwolenie czasowe); list przewozowy z dnia 12 października 2017 r. świadectwo jakości nr [...]; orzeczenie laboratoryjne; świadectwo jakości.
Ponieważ kierujący ww. pojazdem nie wiedział, jaki jest numer referencyjny zgłoszenia SENT dla dokonywanego przewozu, kontrolujący zidentyfikowali numer zgłoszenia na podstawie numeru rejestracyjnego pojazdu i ustalili numer zgłoszenia [...].
Według informacji zawartej w zgłoszeniu o ww. numerze referencyjnym, obejmowało ono alkohol etylowy rektyfikowany skażony alkoholem izopropylowym 1 1, metyloetyloketonem 1 1, bitrexem 1 g na 100 1 100 % vol. w ilości 860 kg (klasyfikowany do kodu CN 2207).
Podmiotem wysyłającym ww. towar była ,,B’’ spółka z o.o. we W., a podmiotem odbierającym skarżący. Przewoźnikiem przedmiotowego towaru był również skarżący, realizujący przewóz drogowy w oparciu o posiadane zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydane przez Prezydenta Miasta P.
Analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji wykazała, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju nie dopełnił obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przewozu zarejestrowanego pod ww. numerem referencyjnym o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT - w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli - tj. numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016r. poz. 1907 ze zm. – dalej u.t.d.), o ile są wymagane.
Ponadto kontrolujący wskazali na podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie miejsca rozładunku towaru.
W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT.
Pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. przewoźnik podniósł, iż nie zgadza się z żadnymi ustaleniami ww. protokołu z kontroli drogowej i wniósł o umorzenie postępowania. Przedstawił wyjaśnienia dotyczące prawidłowości wskazania miejsca dostarczenia towaru w zgłoszeniu SENT (B., ul [...]), przekazania numeru referencyjnego SENT kierowcy, braku uzupełninia zgłoszenia SENT o dane numeru zezwolenia drogowego z uwagi na okoliczność, iż wypełnienie tego pola w zgłoszeniu nie jest obligatoryjne. Ponadto przewoźnik wskazał, iż błędna jest godzina zakończenia kontroli wskazana w protokole, tj. 14:55, podczas gdy kontrola zakończyła się faktycznie o 16:30, a ponadto kierowca został nakłoniony do podpisania protokołu przez kontrolujących funkcjonariuszy, podczas gdy pierwotnie odmawiał jego podpisania.
W piśmie z dnia 26 stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego poinformował stronę o treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT, stanowiącym, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Wobec powyższego wezwał przewoźnika do wskazania - czy w sprawie występują okoliczności potwierdzające ważny interes przewoźnika i uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 7 lutego 2018 r. M. P. podniósł, że ukaranie strony karą pieniężną, za naruszenie prawa, którego nie dokonała, może spowodować naruszenie przez organ zasady działania organów władzy państwowej w sposób budujący zaufanie do uczestników władzy publicznej. W przypadku nie podzielenia argumentów, iż do naruszenia prawa nie doszło, strona podniosła, że zgodnie z art. 189 f pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej kpa), organ administracji publicznej, w drodze decyzji odstępuje od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu. jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Przewoźnik podniósł, że w żaden sposób prawa nie narusza albowiem realizuje transporty drogowe w sposób ściśle zgodny z. powszechnie obwiązującymi przepisami prawa. Ponadto wskazał, że nałożona kara będzie stanowiła znaczną dolegliwość finansową, co może odbić się niekorzystnie dla funkcjonowania i prowadzenia operacji gospodarczych.
Mając na uwadze ww. pismo przewoźnika - Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. obszernie wskazał stronie warunki, które zgodnie z art. 26 ust. 3 ww. ustawy muszą być spełnione dla zastosowania wnioskowanej ulgi, udzielając w tej kwestii obszernych wyjaśnień. Ponadto wskazał, jakie dowody (informacje i formularze) strona powinna przedłożyć w celu udokumentowania swojego wniosku.
W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 12 marca 2018 r., przewoźnik wskazał, że w jego ocenie wnioskowana ulga nie stanowi pomocy publicznej. Wywiódł, iż strona działa na rynku lokalnym w zakresie produkcji i dostawy odczynników chemicznych i udzielenie przez organ ulgi nie będzie stanowić uprzywilejowania w stosunku do jej konkurentów. Przewoźnik podniósł, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej jest produkcja pozostałych podstawowych chemikaliów nieorganicznych, które przewozi zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym w szczególności ustawy SENT oraz że nigdy nie został ukarany za tego typu naruszenie prawa lub gatunkowo podobne. W ocenie strony - zakres działalności, jej skala i intensywność nie wpływa w żaden sposób na konkurencje w branży, a z uwagi na krajowy zakres działania wykluczona jest możliwość naruszenia konkurencji w .stosunkach między przedsiębiorcami. Ponadto przewoźnik powtórzył kwestie podniesione już w piśmie z dnia 7 lutego 2018 r.
W odpowiedzi na zapytania organu I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. poinformował, że przedsiębiorca posiada zadłużenie, wobec którego wszczęto postępowanie egzekucyjne, a Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. podał z kolei, iż przedsiębiorca nie posiada obecnie żadnych zaległości, a prowadzone postępowania egzekucyjne zakończone zostały zapłatą należności.
Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., działając m.in. na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT wydał decyzję z dnia [...] r, którą wymierzył przewoźnikowi karę pieniężną w kwocie 5000 zł z tytułu niewykonania obowiązku, polegającego na uzupełnieniu w rejestrze zgłoszeń systemu monitorowania drogowego zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ww. ustawy SENT. W szczególności, przewoźnik nie uzupełnił rzeczonego zgłoszenia SENT o numer zaświadczenia w rozumieniu u.t.d. wymaganego do wykonywania przewozu drogowego towarów, tj. zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 2 ustawy SENT "w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane. o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3. na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 5.000 zł".
Jednocześnie organ pierwszej instancji szczegółowo odniósł się do argumentów zawartych w pismach strony przedłożonych w toku prowadzonego postępowania oraz wniosku o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od jej nałożenia. Organ pierwszej instancji uwzględnił przy tym wyjaśnienia strony w zakresie miejsca dostarczenia towaru. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie 4 października 2018 r.
W odwołaniu odwołujący zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa oraz art. 86 kpa poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i jego wszechstronnego rozpatrzenia;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 kpa poprzez wydanie decyzji, której treść narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli przez wskazanie jako jednej z podstaw wydanej decyzji niejednoznacznie działającego systemu rejestracji zgłoszeń SENT;
3. naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności, na podstawie art. 8 i art. 31 § I Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez dogmatyczną i formalistyczną interpretację przepisów art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT, z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej;
4. naruszenie art. 120 O.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na skutek czynności kontrolnych prowadzonych bez podstawy prawnej, wobec zmiany art. 2 ust. 1 pkt 16a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej dokonanej ustawą o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 23 marca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 768), w wyniku której od 27 kwietnia 2017 r. przepis art. 2 ust. I pkt 16a ustawy o KAS funkcjonuje w dwóch różnych wersjach;
5. naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O. p. poprzez brak precyzyjnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego poprzedzającego ocenę w przedmiocie istnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego oraz brak ustaleń odnośnie sytuacji strony co do wielkości obrotu Skarżącego;
6. naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego pozwalającej ustalić sytuację strony, która mogłaby uzasadniać odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, i w konsekwencji uznaniu, że zachodzą przestanki nałożenia kary;
7. naruszenie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy SENT poprzez błędną wykładnię interesu przewoźnika, a w konsekwencji przyjęcie, że interes przewoźnika nie przemawiał za odstąpieniem od nałożenia kary,
8. naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię naruszającą konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowym decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnił, iż ustawa SENT została zmieniona ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. Nr 1039 – odtąd ustawa zmieniająca). Ponieważ jednak kontrola drogowa miała miejsce w dniu 13 października 2017 r., w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy materialne ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania kontroli, z uwzględnieniem przepisów przejściowych ustawy zmieniającej.
Na podstawie akt sprawy, a w szczególności protokołu kontroli oraz załączonych do niego dokumentów organ odwoławczy przyjął, że skarżący - przewoźnik towaru, nie uzupełnił zgłoszenia o numerze referencyjnym [...] o prawidłowe dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d.. Pole formularza elektronicznego SENT pozostało w tym zakresie puste. Konsekwencją niewypełnienia obowiązków wskazanych wyżej jest sankcja w postaci kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.
W ocenie organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w spornej decyzji. Podkreślono w tym miejscu należy, iż wspomniana kara pieniężna została ustalona "w sposób sztywny" i ustawodawca nie przewidział możliwości jej miarkowania.
Z wynikającego z art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT obowiązku posiadania zezwolenia, zaświadczenia lub licencji organ odwoławczy wywiódł obowiązek do uzupełnienia dokumentu SENT o te dane. Podkreślono, że to na przewoźniku ciąży obowiązek rozpoznania czy w danym przewozie jest obowiązek posiadania ww. dokumentów, a w konsekwencji wpisania numeru odpowiedniego dokumentu do zgłoszenia. Wyjaśniono w tym miejscu, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d., nie stosuje się przepisów tejże ustawy do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.
Podkreslono, że kontrola drogowa miała miejsce w dniu 13 października 2017 r. i w tym okresie w formularzu elektronicznym SENT, przy rubryce dotyczącej zezwolenia/zaświadczenia/licencji widniała już informacja administratora systemu (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z.) - "To pole może pozostać niewypełnione tylko w przypadku, gdy zezwolenie/zaświadczenie/licencja NIE jest wymagane przepisami ustawy o transporcie drogowym.." Informacja ta wyartykułowana została przy użyciu czerwonego tekstu oraz wielkich liter w celu podkreślenia, że wyłącznie w określonych sytuacjach pole to może pozostać puste, tj. w sytuacjach kiedy dokumenty te nie są wymagane. Przewoźnik, w ocenie organu odwoławczego, nie może zatem wskazywać na błędne funkcjonowanie systemu pozwalające na zamknięcie zgłoszenia bez wpisania numeru zezwolenia/zaświadczenia/licencji, bowiem przewóz może być dokonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony i wówczas takie dokumenty nie są wymagane, a co za tym idzie sporne pole formularza SENT pozostaje puste.
Odnosząc się do sprawy podniesiono, że towar (alkohol etylowy skażony, klasyfikowany do pozycji CN 2207 - zatem podlegający zgłoszeniu do systemu SENT) w ilości 860 kg przewożony był samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wykonywanie przewozu drogowego warunkowane było zatem uzyskaniem stosownego dokumentu - zgodnie z wymogami u.t.d.. W trakcie kontroli drogowej, kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...], wydanego ww. przewoźnikowi przez Prezydenta Miasta P. Skoro zatem zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne było wymagane, to również było konieczne uzupełnienie zgłoszenia o numer tego dokumentu. Ustawodawca nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków.
Wskazano, że ustawa SENT precyzyjnie określa jakie informacje powinny się znaleźć w zgłoszeniu SENT oraz kto je powinien wprowadzić czy uzupełnić, żeby został spełniony cel ustawy. W niniejszej sprawie brak uzupełnienia wpisania numeru zaświadczenia na przewozy własne przez kontrolowanego przewoźnika jest sankcjonowany karą wskazaną w ustawie w określonej wysokości. Fakt posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne przez przewoźnika, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak dokonania uzupełnienia w zgłoszeniu SENT. Podobnie jak brak celowości działania przewoźnika w tym zakresie. Ustawa ta jasno precyzuje zasady zgłaszania i uzupełniania w systemie SENT oraz sankcje za niewypełnienie tego obowiązku. Informacje widniejące na platformie PUESC mają jedynie pomóc w wypełnieniu formularza. Nie można ich interpretować wbrew zapisom ustawy, która stanowi podstawę dla tego formularza.
Jak zauważył Dyrektor w dacie kontroli drogowej w formularzu SENT ukazywała się już dodatkowa informacja "To pole może pozostać niewypełnione tylko w przypadku, gdy zezwolenie/zaświadczenie/licencja NIE jest wymagane przepisami ustawy o transporcie drogowym." - nie mogło być zatem mowy o żadnej niejasności (niejednoznaczności) przy wypełnianiu formularza SENT czy też naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Za chybione uznano twierdzenie Odwołującego o nieprawidłowości działania systemu w wyżej wskazany zakresie.
Podkreślono, iż bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Organy stosując przepisy ustawy SENT nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony. Stwierdzając zaś naruszenie obowiązku nałożonego na danego uczestnika obrotu towarami wrażliwymi /tu przewoźnika/ i wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. Zauważono również, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów czy pomyłek.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej poprzez dogmatyczną i formalistyczną interpretację przepisu art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT oraz braku wpływu błędu przewoźnika w zgłoszeniu SENT na uszczuplenia należności podatkowych zauważono, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m. in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera natomiast przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 5 ust. 4 ustawy SENT mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art. 22 ust. 2 tejże ustawy, że ich niewypełnienie, a dokładniej, niewypełnienie któregokolwiek z nich, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Podkreślono, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Za zbyt daleko idący uznano zarzut naruszenia art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, bowiem w sprawie nie sposób mówić o naruszeniu zasady wolności człowieka czy też ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw, w przypadku jeżeli na podstawie określonego przepisu prawa, ustanowionego ustawą, przewidziano karę pieniężną za naruszenie przepisów tej ustawy.
Dyrektor podkreślił, że ograniczenie możliwości nakładania przedmiotowych kar pieniężnych odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust. 1. Nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie, tzw. kontroli drogowej.
Odnosząc się do zarzutów strony, zgodnie z którymi wykonywanie przez KAS zadań wynikających z ustawy SENT po dniu 27 kwietnia 2017 r. nie ma podstawy prawnej i przesądza o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa zauważono, że jakkolwiek w ustawie z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej doszło do niefortunnego ustanowienia dwóch przepisów art. 2 ust. 1 pkt 16a, które normowały odrębne kwestie tym niemniej nieuprawniony jest wniosek, iż któryś z tych przepisów był nieobowiązujący. Zaznaczono, że w oparciu o art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. Nr 1039) zmieniono ich numerację w następujący sposób: do zadań KAS należy 16a) ujawnianie i odzyskiwanie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w pkt 13-16 albo art. 33 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2017 r. poz. 2226 oraz z 2018 r. poz. 201), zwanej dalej "Kodeksem karnym skarbowym i 16b) wykonywanie zadań wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708 oraz z 2018r. poz. 138). Dodatkowo podkreślono iż jak wynika bezpośrednio z treści art. 13 ust. 3 ww. ustawy SENT, kontrole przewozu towarów przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej.
Dyrektor nie podzielił zarzutu dotyczącego nieproporcjonalności nałożonej kary w stosunku do wagi przewinienia. Wskazał, że ustawa SENT przewiduje kary pieniężne w różnej wysokości za poszczególne uchybienia. W dacie kontroli - w świetle przepisów tejże ustawy - całkowity brak dokonania zgłoszenia przez przewoźnika jest sankcjonowany karą najwyższą w minimalnej wysokości 20.000 zł. Z kolei nieuzupełnienie zgłoszenia o konkretne dane, karą niższą - 5000 zł. Wskazanie natomiast błędnych danych w zgłoszeniu podlega karze pośredniej - 10.000 zł. Zatem nie zachodzi sytuacja, iż ustawa przewiduje jednakową wysokość kar. Zdaniem organu odwoławczego zasada proporcjonalności została przez ustawodawcę zachowana. Natomiast dotkliwa kara za podawanie w zgłoszeniu danych błędnych, bądź brak ich aktualizacji, miała na celu zobligowanie uczestników transportu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji.
Dyrektor nie dopatrzył się okoliczności, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Podkreślono, że ustawodawca dał organowi możliwość - na wniosek strony lub z urzędu - odstąpienia od nałożenia kary w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, jeżeli to odstąpienie; nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy SENT (art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 tejże ustawy).
Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uznano, że w sprawie nie zachodzi przypadek ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego, uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Podkreślono, że w toku prowadzonego postępowania Strona nie przedstawiła żadnej dokumentacji pozwalającej na dokonanie analizy finansowej przedsiębiorstwa, nie wyjaśniła w jaki sposób nałożenie kary pieniężnej miałoby niekorzystnie wpłynąć na funkcjonowanie oraz prowadzenie operacji gospodarczych. W tym stanie rzeczy - czynienie -zarzutów, iż organ pierwszej instancji nie dokonał analizy ekonomicznej przedsiębiorstwa uznano w ocenie organu odwoławczego za chybione.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu odwoławczego nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny. Zauważono w szczególności, że w toku prowadzonego postępowania strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej ewentualną trudną sytuację finansową ograniczając się wyłącznie do twierdzenia, iż kara pieniężna będzie dla niej stanowiła dolegliwość finansową. Zdaniem organu odwoławczego, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji Rzeczypospołitej Polskiej oraz art. 120 O.p.. Przedstawione okoliczności, które zaistniały w niniejszej sprawie, nie są, według organu wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanych przepisów, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą SENT była powszechnie znana przewoźnikom. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązkach bądż regulują kary nałożone za ich niewykonanie czy nieprawidłowe wykonanie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że o ważnym interesie nie może przesądzać wysokość nałożonej kary, tym bardziej, że strona nie przedstawiła dowodów świadczących, iż niemożliwa jest regulacja ww. należności. Podkreślono należy, że kara pieniężna zawsze wiąże się z trudnościami i problemami dla strony. W przeciwnym przypadku nie spełniałaby swojej roli i funkcji w systemie prawa, która ma charakter prewencyjny wymuszający na ukaranym przestrzeganie przepisów prawa, w tym przypadku w systemie monitorowania przewozu towarów. Podkreślono że zastosowana kara była konsekwencją niespełnienia przez przewoźnika obowiązku wynikającego z ustawy SENT. Udzielenie w takiej sytuacji ulgi, w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, byłoby złamaniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponoszenie ciężarów publicznych jest bowiem podstawowym obowiązkiem każdego obywatela, który sam ponosi odpowiedzialność za swoje decyzje oraz wynikające z nich konsekwencje. Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej mogłoby nastąpić, gdyby w toku postępowania dowodowego zostało stwierdzone, że w konkretnej sprawie, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, nie jest możliwe uregulowanie zobowiązania. W przedmiotowej sprawie okoliczności takich nie stwierdzono.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy SENT (co zostało podniesione w odwołaniu), gdyż przepisy te nie znajdowały zastosowania w sprawie. Art. 24 ust. 1 dotyczy bowiem nałożenia kary pieniężnej na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika, ale w przypadku niedokonania aktualizacji zgłoszenia lub zgłoszenia innych danych niezgodnych ze stanem faktycznym (kara pieniężna w wysokości 10 000 zł) a w sprawie nałożono na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 5000 zł (zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT). W ocenie organu odwoławczego uznano, że organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 5000 zł w oparciu o wyżej wskazany przepis, bowiem nie zachodziły okoliczności uzasadniające odstąpienie od jej nałożenia.
Jednocześnie organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych i zaznaczył że w przedmiotowej sprawie przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania, bowiem zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT- w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p..
Za nieuzasadniony uznano zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. Zauważono, że strona nie wnosiła o przeprowadzenie takiego dowodu przed organem pierwszej instancji. Przesłuchanie strony mogłyby mieć jednakże znaczenie dla sprawy, wyłącznie w przypadku wątpliwości co stanu faktycznego. Tymczasem w sprawie nie jest sporne, że strona nie uzupełniła ww. zgłoszenia SENT o numer zaświadczenia w rozumieniu u.t.d. wymaganego do wykonywania przewozu drogowego towarów, tj. zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Okoliczności i powody niewypełnienia obowiązku, strona przedstawiła w sposób wyczerpujący w pismach kierowanych do organu, w toku prowadzonego postępowania.
Z kolei podnoszone okoliczności mające miejsce podczas przeprowadzenia kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w dniu 13 października 2017 r. – uznano za obojętne dla rozstrzygnięcia.
Zauważono, że organ pierwszej instancji przekazał pismo strony z dnia 19 grudnia 2017 r. do komórki realizacji przy Porcie Lotniczym K. w P., w której pełnią służbę funkcjonariusze dokonujący kontroli drogowej w dniu 13 października 2017 r., celem ustosunkowania się do podniesionych kwestii. Z przedstawionych wyjaśnień wynika, iż kontrola w zakresie przewozu towarów przewozu towarów na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy SENT zakończyła się protokołem, sporządzonym na podstawie art. 13 ust. 7 tej ustawy, o godz. 14:55. Protokół ten został podpisany przez kierowcę, który początkowo nie chciał złożyć podpisu pod protokołem, ale po rozmowie telefonicznej z osobą, z którą kontaktował się podczas kontroli, podpis złożył. Jednocześnie zauważono, że zgodnie z art. 13 ust. 5 pkt 2 ustawy SENT - kierujący jest obowiązany w toku kontroli przewozu towarów, na żądanie funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej - podać numer referencyjny właściwy dla dokonywanego przewozu towaru. Przy tym funkcjonariusze ostatecznie sami ustalili i zweryfikowali numer zgłoszenia SENT na podstawie numeru rejestracyjnego pojazdu. Następnie prowadzone były dalsze czynności wobec kierowcy pojazdu, który odmówił przyjęcia mandatu karnego. W związku z odmową przyjęcia mandatu, konieczne stało się przeprowadzenie kolejnych czynności, w tym sporządzenie protokołu z przesłuchania kierowcy. Czynności te zakończyły się około godz. 15:45, odmową złożenia podpisu pod protokołem przez kierowcę. Podkreślono, że postępowanie wykroczeniowe wobec kierującego pojazdem, w związku z popełnionym wykroczeniem jest postępowaniem odrębnym od podstępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika i odbywa się ono w trybie określonym w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2018 r. poz. 475 ze zm.) i art. 32 ust. 3 ustawy SENT. W sprawie nie ma znaczenia również, iż kierujący pojazdem zakończył swój postój o 16:30. Przy tym nie są znane przyczyny postoju pojazdu do godziny 16:30, bowiem wszelkie czynności funkcjonariusze zakończyli o godz. 15:45. Nie ma zatem znaczenia dla sprawy dowód w postaci tarczki z tachografu, bowiem podnoszone w tym zakresie okoliczności nie mają związku z przedmiotem sprawy, tj. brakiem uzupełnienia przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT - numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d., za które to naruszenie, została nałożona kara pieniężna.
W złożonej do Sądu skardze zawarty został wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o następujące zarzuty:
-naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:
-- art. 120 O.p. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na skutek czynności kontrolnych prowadzonych bez podstawy prawnej, wobec zmiany art. 2 ust. 1 pkt 16a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej dokonanej ustawą o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 23 marca 2017 r. (Dz. U. poz. 768), w wyniku której od 27 kwietnia 2017 r. przepis art. 2 ust. 1 pkt 16a ustawy o KAS funkcjonuje w dwóeh różnych wersjach;
-- art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O. p. poprzez brak precyzyjnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego poprzedzającego ocenę w przedmiocie istnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego oraz brak ustaleń odnośnie sytuacji strony co do wielkości obrotu Skarżącego;
-- art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego pozwalającej ustalić sytuację strony, która mogłaby uzasadniać odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, i w konsekwencji uznaniu, że zachodzą przesłanki nałożenia kary;
-- art. 121 O.p. poprzez wydanie decyzji, której treść narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli przez wskazanie jako jednej z podstaw wydanej decyzji niejednoznacznie działającego systemu rejestracji zgłoszeń SENT;
--art. 127 O.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
-naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
-- art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez błędną wykładnię i nałożenie na Skarżącego kary w przypadku, kiedy nie było podstaw do tegoż;
-- art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez błędną wykładnię interesu przewoźnika, a w konsekwencji przyjęcie, że interes przewoźnika - Skarżącego nie przemawiał za odstąpieniem od nałożenia kary,
-- art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię naruszającą konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał konsekwentnie swoją argumentację prezentowaną w toku dotychczasowego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 22 ust. 2, w związku z art. 5 ust. 4 pkt 6, art. 22 ust. 3 , 26 ust. 3, ustawy o SENT.
Kontrolujący stwierdzili, że w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towaru na terenie kraju przewoźnik nie dopełnił obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, albowiem nie wpisano numeru zezwolenia, zaświadczenia, lub licencji, co stanowiło w ich ocenie naruszenie. Jednocześnie wskazano na podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym co do miejsca rozładunku towaru. Skarżący przedstawił zaś do kontroli wypis zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne.
Nie budziła wątpliwości ilość i klasyfikacja przewożonego towaru w postaci alkoholu etylowego rektyfikowanego skażonego ujętego w pozycji CN 2207 oraz pojazd jakim go dokonano, jak również to, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie obejmowała ustalenie wystąpienia przesłanek do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, a także zasadności nie odstąpienia od jej nałożenia (art. 22 ust. 2 i 3 w związku z art. 5 ust. 4 pkt 6 oraz art. 26 ustawy o SENT).
Stan faktyczny sprawy, ustalony w oparciu o zebrany materiał dowodowy, stwierdza naruszenie przez skarżącego obowiązku uzupełniania zgłoszenia o obowiązkowe dane tj. numer zaświadczenia , przed rozpoczęciem przewozu alkoholu etylowego rektyfikowanego skażonego, który to brak został objęty sankcją w postaci kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł (art. 22 ust. 2 ustawy o SENT). Kara ta została ustalona w sposób sztywny i ustawodawca nie przewidział możliwości jej miarkowania. Skoro skarżący nie uzupełnił zgłoszenia o wymagany numer zaświadczenia i nie wpisał w tym zakresie tegoż numeru zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, to niezależnie od tego, czy z powodu przeoczenia, pomyłki czy też świadomie, naruszył przepis art.5 ust.4 pkt 6 ustawy SENT, co dało organowi w jego ocenie, podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art.22 ust.2 tej ustawy w wysokości 5000 zł. W związku z powyższym Sąd uznał, że stan faktyczny, prawidłowo ustalony przez organ w zakresie przesłanek z art.22 ust.2 ustawy SENT, dawał podstawy do zastosowania tego przepisu.
W sprawie jednakże istotne znacznie ma przewidziana przez ustawodawcę możliwość odstąpienia od nałożenia kary, gdyż zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Swoje stanowisko organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji uzasadnił wskazując na brak spełnienia przesłanki interesu publicznego (w ewentualnym odstąpieniu od kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT), przy wyeksponowaniu przede wszystkim interesu Skarbu Państwa w ten sposób że :
- kary za nieprzestrzeganie przepisów ustawy SENT mają oddziaływać prewencyjnie, tzn. zniechęcać adresatów ustawy do ponownego naruszenia przepisów prawa;
- odstąpienie od nałożenia kary byłoby nieuprawnionym uprzywilejowaniem jednego podmiotu w stosunku do innych – stanowiącym naruszenie interesu publicznego, oznaczając nieuzasadnione przysporzenie ze strony Skarbu Państwa na rzecz osoby prowadzącej działalność gospodarczą i godząc w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa;
- odstąpienie od nałożenia kary w sytuacji gdy stanowi ona konsekwencję niespełnienia przez przewoźnika obowiązku wynikającego z SENT i przyznanie w tym zakresie ulgi oznaczałoby złamanie konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi z art. 84 Konstytucji RP, gdyż ponoszenie ciężarów publicznych jest podstawowym obowiązkiem każdego obywatela który ponosi odpowiedzialność za swe decyzje i ich konsekwencje. Odstąpienie zaś od wymierzenia kary mogłoby nastąpić gdy w toku postępowania dowodowego zostało stwierdzone, iż ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny nie jest możliwe uregulowanie zobowiązania, gdzie takich przesłanek nie stwierdzono.
- w interesie publicznym jest zobowiązanie do uiszczenia kary pieniężnej podmiotu, który w wyniku swojego celowego działania, zaniechania lub niedbalstwa nie dopełnił obowiązków nakładanych przez ustawodawcę, a wymiar kary ma również charakter prewencyjny i odstraszający .
Swoje stanowisko organ motywuje także wskazaniem, że interes publiczny nie może być przedkładany ponad zasadę praworządności z art. 7 Konstytucji RP i art. 120 O.p., gdzie okoliczności zaistniałe w sprawie nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanej regulacji, gdyż nie stanowią nadzwyczajnych okoliczności, do których przepisy się odwołują. Naruszenie zapisów ustawy o SENT nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych zdarzeń, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków SENT jest powszechnie znana przewoźnikom.
Powyższe stanowisko organu nie zawiera odniesienia zebranego w sprawie materiału dowodowego do przesłanki interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Skoro bowiem ustawodawca w art. 22 ust. 3 ustawy SENT expressis verbis wskazał na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Tymczasem wskazana przez organ w zaskarżonej decyzji argumentacja zdaje się takiemu stanowisku przeczyć, co wskazuje na ograniczenie stosowania regulacji ustawowych, co nie jest zgodne z prawem. W sytuacji podzielenia stanowiska organu należałoby bowiem uznać, że w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego z. art. 22 ust. 3 mamy do czynienia z przepisem niedziałającym w praktyce (tzw. martwe prawo), co byłoby sprzeczne z ratio legis zamieszczenia takiego przepisu w ustawie SENT. Skoro w systemie prawnym obowiązuje art. 22 ust. 3 ustawy SENT, organ działający przecież zgodnie z art. 120 O.p. na podstawie przepisów prawa winien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zadaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Dopiero wówczas możliwa byłaby ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość. Wykluczenie zatem co do zasady, odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku interesu publicznego w sytuacji, gdy przepis ustawy możliwość taką przewiduje, jest naruszeniem ww. zasad ogólnych oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art.22 ust.3 ustawy SENT i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Zatem stwierdzenie przez organ w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu o numer zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, gdy takowym zaświadczeniem skarżący dysponował podczas kontroli brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, należy uznać za co najmniej przedwczesne, zwłaszcza jeśli zważy się na treść art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów jak i na treść art. 122 O.p., zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego nie stanowi urzeczywistnienia realizacji wyszczególnionych wyżej zasad Ordynacji podatkowej. Ponadto badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania. Natomiast przyjęcie poglądów organu, reprezentującego stanowisko niemal wyłącznie profiskalne, sprawiłoby że w zasadzie każda ulga, czy odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów byłaby udzielona w sprzeczności z powołanymi zasadami konstytucyjnymi, mimo że została przewidziana przez ustawodawcę.
Powtórzyć należy, że skoro ustawa SENT przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na przesłankę interesu publicznego, to niedopuszczalnym jest ogólne stwierdzenie, że nie można odstąpić od nałożenia kary, gdyż nie leży w interesie publicznym takie działanie, bez wskazania przy tym konkretnych argumentów, odnoszących się do realiów rozpatrywanej sprawy. Prawidłowo stosując przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, organ powinien, przykładowo, wskazać sytuacje, w których jego zdaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, a następnie ocenić, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość, albo organ powinien przynajmniej wyjaśnić, dlaczego w tej akurat konkretnej sytuacji zastosowanie tej przesłanki nie jest możliwe. Wykluczenie, co do zasady, odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku interesu publicznego w sytuacji, gdy przepis ustawy możliwość taką przewiduje, jest naruszeniem ww. zasad ogólnych oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w powyższych wywodach, zarówno w kwestii prawidłowości oceny wpisów w badanym dokumencie jak i w zakresie interpretacji pojęcia "interes publiczny", użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT oraz zbada możliwości jego zastosowania w niniejszej sprawie, a następnie dokona ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1 Op.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło