III SA/Gl 834/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.), Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. przy udziale – sprawy ze skargi P. R. – "A" w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [... r. nr [...] w przedmiocie podatek od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że odwołanie z [...] 2005 r., wniesione przez P. R. – właściciela "A" w C. – od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] r., określającej w podatku od towarów i usług za [...] 2003 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za [...] 2003 r. została odebrana przez P. R. osobiście za potwierdzeniem odbioru – w dniu [...] r. Następnie omówił uregulowania przepisów art. 233 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczące wnoszenia odwołań i skonstatował, że określony ustawowo, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem [...] r. Dodał, że zgodnie z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, w sytuacji gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym od pracy. Podatnik winien zatem złożyć odwołanie najpóźniej do [...] r. Natomiast odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji P. R. złożył w Urzędzie Kontroli Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. dopiero w dniu [...] r. a więc po upływie ustawowego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że wraz z przedmiotowym odwołaniem podatnik złożył wniosek pismem z [...] r. o przywrócenie uchybionego terminu. Jednakże po przeanalizowaniu argumentów strony zawartych w powyższym wniosku, organ podatkowy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z [...] r., co znalazło wyraz w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził dalej, że uchybienie terminowi, o którym mowa w powołanym powyżej art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej powoduje bezskuteczność wniesionego odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji administracyjnej wydanej przez ww. organ kontroli skarbowej w pierwszej instancji. Dodał, że organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym – czyli przed wdaniem się w merytoryczne rozpatrzenie sprawy – zbadać spełnienie wymogów formalnych, m.in. czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W przypadku negatywnego wyniku podjętych czynności wstępnych – a więc po stwierdzeniu, iż rzeczywiście odwołanie wniesione zostało po terminie przewidzianym do jego wniesienia – organ ten nie jest władny do jego rozpatrzenia co do istoty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, orzeczenie w powyższym zakresie co do istoty i wstrzymanie wykonania tego postanowienia do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż od decyzji wymiarowych złożył odwołanie. Następnie sformułował zarzuty naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego skierowane przeciwko decyzjom wymiarowym. Skarżący nie wskazał żadnych przepisów, które – w jego opinii naruszył organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga uzasadniona nie jest albowiem wbrew jej twierdzeniom zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Przystępując w tym stanie rzeczy do oceny legalności zaskarżonego postanowienia zauważyć na wstępie trzeba, że z treści skargi wynika, iż skarżący oczekuje od Sądu merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie można bowiem inaczej ocenić zgłoszonego przez niego żądania rozpoznania sprawy "co do istoty". Wyjaśnić w związku z tym trzeba, że stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – uprawniony jest jedynie do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem. Oznacza to w konsekwencji, że sądowa kontrola zaskarżonych aktów (w tym m.in. postanowień administracyjnych) i czynności administracyjnych sprowadza się wyłącznie do badania czy w sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia ich nieważności względnie czy przy jej rozstrzyganiu doszło do istotnego – tj. mającego wpływ na wynik sprawy – naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego. Takie określenie kognicji Sądu administracyjnego nie pozwala mu zatem na merytoryczne rozstrzyganie sprawy, a w szczególności na jakiekolwiek modyfikowanie zaskarżonych aktów bądź czynności administracyjnych – o co, jak wyżej podkreślono, wnosi skarżący. Za wnioskiem takim przemawia zresztą treść przepisów art. 145 – 150 cyt. wyżej ustawy, które precyzyjnie określają formy rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd w przypadku zaistnienia podstaw do uwzględnienia skargi. W związku z tym uznać należy, że żądanie skarżącego zmierzające w swej istocie do merytorycznego skorygowania zaskarżonego postanowienia jest chybione w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa. Mimo tego mając na względzie argumentację skargi – z której wynika, że skarżący kwestionuje prawidłowość zastosowania powołanych przez organy podatkowe przepisów prawa – jak też z uwagi na treść przepisu art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd uznał za konieczne zbadać czy w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Przechodząc zatem do meritum niniejszej sprawy stwierdzić w punkcie wyjścia trzeba, iż przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oparte na przepisie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.). W tej zaś kwestii skarga nie podnosi jakichkolwiek argumentów wskazujących na to, by organ odwoławczy naruszył obowiązujące prawo. W sytuacji bowiem, gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, Temida (CD), Gdańsk 2002). Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997, sygn. akt I SA/Gd 1482/96, Temida (CD), Gdańsk 2002). Naruszenie uchybienia terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Strona postępowania – adresat takiego postanowienia, może wykazywać naruszenie tego przepisu poprzez podniesienie zarzutu wadliwości doręczenia decyzji organu I instancji, czy też błędnego określenia daty wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionuje w istocie rzeczy legalności zaskarżonego postanowienia, a formułuje zarzuty skierowane przeciwko decyzjom wymiarowym. Powtórzyć zatem należy, iż konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. W sumie zatem Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, nie mógł postawić organowi odwoławczemu orzekającemu w sprawie zarzutu naruszenia prawa i to takiego, który mógłby mieć wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę uwzględnienia skargi, na co wcześniej już zwrócono uwagę. Mając zatem powyższe względy na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę oddalił.