III SA/Gl 836/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-12-07

Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Jużków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prace ziemne polegające na niwelacji terenu i wywozie kruszywa, wykonane na działce budowlanej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mogą być uznane za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji, skutkujące nałożeniem opłaty podwyższonej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prace ziemne polegające na niwelacji terenu i wywozie kruszywa, nawet jeśli motywowane przygotowaniem działki pod budowę zgodnie z planem miejscowym, mogą zostać uznane za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji, jeśli nie dopełniono formalności związanych z zatwierdzeniem projektu robót geologicznych lub zgłoszeniem zamiaru wydobycia. W przypadku naruszenia tych wymogów, organ ma obowiązek nałożyć opłatę podwyższoną, a motywy działania strony nie mają wpływu na samo stwierdzenie nielegalnego wydobycia.
Stan faktyczny
Skarżący J.Z. został obciążony opłatą podwyższoną za wydobycie bez koncesji 6623,1 Mg kruszywa naturalnego (piasku) z działki nr [...]. Organ ustalił, że skarżący prowadził prace ziemne polegające na niwelacji terenu, które według organu miały charakter wydobycia kopaliny. Skarżący twierdził, że prace te miały na celu zmianę ukształtowania terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod budowę domu jednorodzinnego i nie przyniosły mu korzyści majątkowej. Organy obu instancji uznały, że doszło do wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji, co potwierdziły m.in. zeznania świadka i dokumentacja fotograficzna. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy proceduralne i materialne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr : [...] w przedmiocie opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej jako PWUG), po rozpatrzeniu odwołania J. Z. (dalej jako: Strona, Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. (dalej: OUG, organ pierwszej instancji) z [...] r., nr [...], ldz. [...], ustalającą opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 6623,1 Mg kruszywa naturalnego (piasku) z działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym W. w miejscowości K. (województwo [...]). Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1257; dalej Kpa), w związku z art. 140 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.; dalej Pgg). W uzasadnieniu odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podkreślono, że [...] r. Urząd Miejski w K. przesłał do OUG drogą elektroniczną materiały dotyczące wydobycia kruszywa naturalnego z działki nr [...], położonej w obrębie W. przy ul. [...], której właścicielem jest Strona. Następnie [...] r. pracownicy OUG przeprowadzili wizję terenową na tej działce i ustalili, że na wspomnianej nieruchomości znajduje się ukop piasku o charakterze stokowym o pow. 2 804,88 m2; wówczas były to świeże ślady eksploatacji piasku; w części południowej wysokość skarpy wynosiła 2-3 m, w części północnej 2-3 m, a w części zachodniej 2-4 m przy łagodnej skarpie ok. 30°. W czasie tej wizji pracownik OUG posiadający uprawnienia mierniczego górniczego wykonał pomiary geodezyjne za pomocą urządzenia GPS-GRS-1 z wykorzystaniem stacji sieci referencyjnych ASG-EUPOS. W dniu [...] r. Strona została przesłuchana i przywołała uchwałę nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedle W. Etap I (Dz. Urz. Woj. Wieik. poz. 6484), w której zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 4 lit. b, na terenie oznaczonym na rysunku planu miejscowego symbolem 10.MN (na tym terenie zlokalizowana jest działka nr [...]) obowiązuje zakaz wprowadzania zmian w naturalnym ukształtowaniu terenu przekraczających wysokość 2 m. Strona zeznała, że mając na uwadze treść tego ustalenia planu, przystąpiła do niwelacji terenu, zaczynając od zdjęcia i zhałdowania humusu; w internecie ogłosiła, że odda ziemię z wykopów, odpowiadała na ogłoszenia typu "przyjmę ziemię" oraz "rozpuściła" wśród znajomych informację, iż odda ziemię mogącą posłużyć, np. do wyrównania terenu; prace rozpoczęła najprawdopodobniej w połowie lipca 2015 r. przy użyciu własnego sprzętu, tj. koparki i samochodu ciężarowego; wybraną ziemię nieodpłatnie przekazała osobom trzecim, które same po nią przyjeżdżały, a część wywiozła "na ogłoszenia przyjmę ziemię". Zgodnie z zeznaniami strony – cyt.: "Najważniejszym celem było obniżenie terenu od strony ul. [...], gdyż w obecnym stanie ulica zajmuje pas 4 metrowy, a w planach jest metrów, brakujące 10 metrów zostanie zajęte kosztem pasa mojej działki. Ponieważ działka ta ma naturalne ukształtowanie takie, że od drogi wznosi się do wysokości 8 metrów (na końcu mojej działki), dlatego planuję, iż przyłącza (gaz, woda telefon) zostaną poprowadzone w pasie przy nowo planowanej drodze, musiałem obniżyć teren o ok. 1,5 m by w przyszłości instalacje nie wyszły na powierzchnię. Konsekwencją obniżenia działki od strony drogi było obniżenie całej działki, gdyż w przeciwnym wypadku znacznie utrudniony byłby podjazd do planowanego domu (...) Materiał, który został zebrany nie stanowił żadnej wartości, gdyż była to tylko warstwa wierzchnia do 1,5 metra z dużą ilością przewarstwień i zagliniona. Nie osiągnąłem żadnej korzyści z tego działania, wręcz przeciwnie poniosłem tylko koszty by móc wykorzystać działkę do celów budowlanych". Poza tym organ ustalił w oparciu o pismo Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] r., że dla działki nr [...] nie udzielono żadnego pozwolenia na budowę ani nie wystąpiono z wnioskiem o jego wydanie. Podkreślono, że w czerwcu 2016 r. pracownicy OUG, w tym pracownik posiadający kwalifikacje mierniczego górniczego, wykonali obmiar geodezyjny wyrobiska za pomocą urządzenia GPS- -GRS-1 z wykorzystaniem stacji sieci referencyjnych [...]. W tym samym dniu sporządzona została dokumentacja ustalająca ilość kopaliny wydobytej bez koncesji, zgodnie z którą kubatura piasku wyeksploatowanego z wyrobiska wyniosła 4.345,84 m3. W piśmie z dnia [...] r. do Dyrektora OUG Strona wyjaśniła, że na działce nr [...] nie prowadzi eksploatacji piasku, że jest to działka budowlana przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego, która ze względu na swoje położenie i zgodnie z planem miejscowym wymaga zmiany w naturalnym ukształtowaniu terenu do wysokości 2 m. Dyrektor OUG pierwotną decyzją z dnia [...] r. ustalił Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie w okresie od połowy lipca 2015 r. do maja 2016 r. bez wymaganej koncesji 6.953,34 Mg kruszywa naturalnego (piasku) z działki nr [...] w wysokości [...] zł. Na skutek odwołania strony, Prezes WUG, decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ramach ponownego rozpoznania sprawy [...] r. pracownicy OUG przeprowadzili oględziny na działce nr [...], pomiary geodezyjne odbiornikiem GPS Trimble R8s; wykonano wkopy w skarpach w 5 miejscach (3 w skarpie południowej i 2 w skarpie zachodniej) w celu sporządzenia profilu geologicznego służącego określeniu występujących złóż kopalin. W tym celu wykonano także wkop na powierzchni w spągu wyrobiska. W toku oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną wyrobiska oraz wykonanych wkopów. Na podstawie pomiarów oraz kartowania geologicznego ustalono, że z działki nr [...] wydobyto bez koncesji 6 623,1 t piasku. W dniu [...] r. przesłuchano w charakterze świadka W. L., który zeznał m.in., że ok czerwca 2015 r. Strona rozpoczęła prowadzenie prac ziemnych za pomocą koparki jednonaczyniowej i ładowarki, a kruszywo było wywożone za pomocą dwóch samochodów ciężarowych. Jednym z nich była ciężarówka o nr rejestracyjnym PN 439 72, prowadzona przez syna Strony, a druga przez Stronę. Zgodnie z zeznaniami tego świadka, w dniu [...] r. samochód ciężarowy załadowany piaskiem z działki nr [...], prowadzony przez syna Strony udał się w miejsce budowy rozdzielnicy elektrowni wiatrowej budowanej na zwałowisku wewnętrznym po odkrywce J.. Świadek ten potwierdził, że wydobycie piasku było prowadzone do października 2015 r. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji pozyskał również pismo z dnia [...] r. przedsiębiorcy "A" Sp. z o.o. z siedzibą w O., który realizował określone prace przy budowie elektrowni wiatrowej w S. Zgodnie z treścią tego pisma, "A" Sp. z o.o. podpisywała zlecenia na dostawę i przywóz piasku z Przedsiębiorstwem "B" K. Z.(syn Strony). Wspomniane zlecenia pochodzą z okresu od dnia od lipca 2015 r. do dnia [...] r. i łącznie obejmują 7.125 t piasku. W piśmie z [...] r. syn Strony, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 83 § 1 k.p.a., odmówił złożenia zeznań w charakterze świadka. W konsekwencji powyższych ustaleń Dyrektor OUG decyzją z dnia [...] r. ustalił ponownie Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie w okresie od lipca 2015 r. do maja 2016 r. bez wymaganej koncesji 6.623,1 Mg kruszywa naturalnego (piasku) z działki o nr [...] w wysokości [...] zł. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania bądź przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucił m.in. naruszenie art. 7 w związku z art. 75 § 1 i art. 84 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem ważnego interesu strony; art. 77 i art. 80 Kpa poprzez brak zbadania wszelkich okoliczności faktycznych i brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami odwołania i zaskarżoną decyzją podzielił ocenę wyrażoną w decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu stwierdził, że nie wszystkie roboty ziemne związane z przemieszczeniem mas skalnych stanowią wydobycie kopalin w rozumieniu p.g.g. Roboty ziemne związane z niwelacją terenu mogą mieć przy tym różny charakter, cel i przeznaczenie ale mimo wskazania w odwołaniu budowlanego charakteru prowadzonych robót, zdaniem Prezesa WUG, prace wykonane na działce nr [...] nie miały jednak takiego charakteru. Wskazał, że niezależnie od motywów, jakimi kierował się odwołujący, doszło do odłączenia kopaliny (piasku) od złoża. Kopalina ta, czego dowodzi zbieżność dat i ilość piasku określona w zleceniu na jego dostawę od przedsiębiorcy "A" Sp. z o.o. z ilością wydobytego piasku i okresem wykonywanych robót na nieruchomości, była zbywana na zewnątrz. Świadczy o tym treść pisma przedsiębiorcy "A" sp. z o.o. z dnia [...] r. oraz zeznania świadka. Zatem organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom Strony, że przewożone przez środki transportu syna kruszywo miało inne źródło pochodzenia. Zaakcentował zeznanie świadka, który pojechał [...] r. za samochodem ciężarowym wiozącym piasek, prowadzonym przez syna odwołującego, od nieruchomości w W., aż do miejsca budowy rozdzielnicy elektrowni wiatrowej na zwałowisku wewnętrznym po odkrywce J. Zgodnie z pismem "C" Sp. z o.o. z dnia [...] r., jednym z podmiotów realizujących określone prace przy budowie był m.in. przedsiębiorca "A" sp. z o.o., który zlecał dostawy piasku przedsiębiorcy PHU "B". Dalej organ wskazał, że o tym, że wydobytą kopaliną był piasek (co kwestionuje odwołujący) dowodzi dokumentacja zdjęciowa dołączona do akt sprawy, przedstawiająca profile litologiczne odsłoniętych skarp wyrobiska. Pracownik OUG posiadający uprawnienia geologa górniczego, dokonując profilowania poszczególnych wkopów określił miąższość piasku w każdym z odsłonięć. W obliczeniach ustalających ilość kopaliny wydobytej pominął warstwę nadkładu oraz piaski zaglinione i gliny występujące w profilu wkopów. Zatem zarzuty Strony dotyczące błędnej oceny faktów, iż zamiast niwelacji terenu na potrzeby budowy domu, organ pierwszej instancji uznał, że prowadzone roboty posiadają znamiona wydobywania kopalin – zdaniem WUG nie znajdują uzasadnienia. Podkreślono, że w związku z deklarowaną budową domu jednorodzinnego Strona nie sporządziła projektu architektoniczno-budowlanego inwestycji ani nie dokonała w tym zakresie żadnego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno- -budowlanej, stąd jej twierdzenia co do celu prowadzonych robót są wątpliwe. W konsekwencji zarzuty naruszenia prawa procesowego uznano za chybione, gdyż OUG rozpatrując ponownie sprawę, uzupełnił materiał dowodowy w taki sposób, że stan faktyczny sprawy jest jasny i nie budzi wątpliwości; jednoznacznie określił przy tym charakter prowadzonych na nieruchomości robót. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła o uwzględnienie skargi i zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła: 1. Błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie polegająca na nierzetelnej analizie stanu faktycznego sprawy wynikającej z nieuzasadnionego przyjęcia, że skarżący celowo wydobywał kruszywo naturalne ( piasek) z nieruchomości położonej na działce nr [...] obręb K., podczas gdy on tylko dokonał niwelacji terenu zgodnie z przyjętym Planem Zagospodarowania Przestrzennego w celu przystąpienia do budowy budynku; 2. Rażące naruszenie zasady legalizmu wyrażonej w przepisie art. 6 Kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z brakiem poszanowania przez organy administracji publicznej obowiązku działania na podstawie przepisów prawa, gdyż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełną analizę przepisów prawa; 3. Rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 i art. 7a Kpa poprzez wydanie decyzji bez wyjaśnienia stanu sprawy na niekorzyść strony w chwili kiedy organ powziął wątpliwości w zakresie wydanej decyzji; 4. Art. 77 §1 oraz art. 80 Kpa poprzez niezapoznanie się materiałem dowodowym , brakiem wyjaśnienia wszelkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie, ograniczające się do stwierdzenia, iż skarżący dokonując niwelacji terenu wydobywał bez wymaganej koncesji kruszywo naturalne; 5. Naruszenie art. 81a Kpa poprzez wydania rozstrzygnięcia na niekorzyść strony, mimo, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na działanie strony mające na celu dozwolone przepisami prawa miejscowego zniwelowania terenu; 6. Naruszenie postanowienia art. 107 § 3 Kpa poprzez brak faktycznego i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Z przepisu tego wynika obowiązek organu administracji publicznej do najwszechstronniejszego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu zaakcentowano, że materiał mógł być wykorzystany jako piasek i żwir na budowę [...] przez firmę "A" Sp. z o.o. Firmie tej piasek i żwir dostarczał syn skarżącego na podstawie zakupów dokonywanych w innych żwirowniach ( faktury zakupów). Nadto powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na fakt prowadzonej przez skarżącego w przeszłości działalności związanej z wydobywaniem kopaliny nie wnosi nic do sprawy, a podkreślenie, że skarżącemu znane były "podstawy prawne, zasady i rygory prowadzenia koncesjonowanej działalności" świadczą tylko o tym, że nigdy nie podjąłby on wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji. Zarzucono pominięcie w przedmiotowej sprawie dowodu z faktu zniwelowania działki sąsiadującej i uznania tego przez organ za zgodne z prawem. Poza tym wskazano, że dla niniejszej sprawy nie bez znaczenia był fakt ustalenia wielkości ewentualnie wydobytej kopaliny przez stronę i zatem niezbędne było powołanie niezależnego biegłego, przy współudziale strony, w celu sporządzenia opinii jako kluczowego dowodu wskazującego, które z dokumentów szacowanych ewentualnej wielkości wydobytej kopaliny należy przyjąć do naliczenia opłaty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię prowadzenia robót geologicznych, wydobywczych bez dokumentacji oraz sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących w tym zakresie rygorów. Norma z art. 1 Pgg określa zakres przedmiotowy ustawy i stanowi, że akt ten określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie m.in: prac geologicznych, wydobywania kopalin ze złóż. Zatem stosownie do definicji ustawowej z art. 6 ust. 1 Pgg w jej rozumieniu pkt 8 pracą geologiczną - jest projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin, wód podziemnych oraz kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, określenia warunków hydro-geologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych. Jednakże prace te z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych, który zatwierdza właściwy organ. Stronami postępowania o zatwierdzenie projektu robót geologicznych są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości gruntowych, w granicach których mają być wykonywane roboty geologiczne (art. 80 ust. 3 Pgg). Natomiast zgodnie z art. 4 Pgg, który reguluje zastosowanie tej ustawy do wydobywania piasków i żwirów – ust. 1 stanowi, że przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie: 1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych; 2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym; 3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. Jednakże w myśl ust. 2 - ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania. Natomiast z mocy ust. 3 - w przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3. W przypadku zatem niedochowania powyższych wymogów z mocy art. 140 Pgg ust. 3 pkt 3 - nakładana jest opłata podwyższona za wydobywanie kopalin i ustalana w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny. Status strony w tym postępowaniu ma osoba, która prowadzi taką działalność. Podsumowując przedstawione uwarunkowania prawne należy więc stwierdzić, że w sytuacji naruszenia określonych powyższymi normami wymagań właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala działającej nielegalnie stronie opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, gdyż odnośnie kwestii prowadzenia takich działań zaakcentować należy sztywny reżim prawny, którego niedochowanie skutkuje stosowną sankcją. Art. 140 statuuje naliczanie opłaty podwyższonej w sytuacji, gdy działalność wykonywana jest bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektowi robót wydobywczych. Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że organ I instancji prawidłowo po uzyskaniu informacji o wykonywaniu bez wymaganego projektu lub zgłoszenia robót eksploatacyjnych piasku wszczął stosowne postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za ich wykonanie w 2015 r. Natomiast z całości ustalonych okoliczności faktycznych jednoznacznie wynika, że Skarżący nie miał zatwierdzonej dokumentacji projektowej na budowę domu – jak wskazywał powód dokonywania robót hałdowania i niwelowania terenu; nie podejmował też żadnych starań w tym zakresie. Nie zawiadomił organu nadzoru górniczego o zamiarze realizacji swych działań – niwelacji terenu i wywozu piasku w ramach – jak twierdził w ramach uporządkowania terenu. Zatem stronę postępowania jako podmiot wykonując konkretnie zarzucane przez organ roboty, bez właściwie zatwierdzonej dokumentacji, ustalono prawidłowo. Tym samym chybione są zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego. Przechodząc do kwestii procesowych i zarzutów podnoszonych w skardze wskazać należy, że Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej także w tym zakresie. Organ bowiem przeprowadził konieczne i niezbędne czynności wyjaśniające w spornym zakresie – tj. wizję w terenie, pomiary geodezyjne, które wskazują jednoznacznie na rozmiar wyeksploatowanego piasku. Poza tym organ także prawidłowo ustalił, że piasek był wydobywany, wywożony (co potwierdza zeznanie świadka) i sprzedawany na potrzeby osób trzecich; choć okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem motywy działania podmiotu realizującego wydobycie kruszywa bez zezwolenia nie mają znaczenia dla dokonanej przez organy subsumcji. Tym samym nie mają znaczenia w sprawie ewentualne faktury zakupowe piasku przez syna Skarżącej skoro wydobycie piasku zostało potwierdzone stosowną dokumentacją. Podważanie przez stronę skarżącą ustalonych przez organ okoliczności faktycznych oraz naruszenie zasad procesowych również nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro jak Sąd już stwierdził fakt wydobycia określonej ilości piasku bez stosownego zezwolenia został udowodniony i wykazany prawidłowo przez organ. Natomiast polemika z tymi ustaleniami zawarta w twierdzeniach Strony nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, sprowadza się bowiem do odmiennej oceny stanu faktycznego. Po analizie materiału dowodowego skład orzekający tut. Sądu w pełni podziela argumenty organu odwoławczego co do ustalenia wielkości wydobycia i w konsekwencji wysokości naliczonej opłaty bowiem materiał zebrany, na którym oparł się organ przy kwestionowanych wyliczeniach, jest pełny, spójny i wyczerpuje nakazy zasad procesowych. W świetle więc przytoczonych już regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia takiej okoliczności na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji wymierzającej osobie fizycznej dokonującej nielegalnego wydobycia piasku podwyższonej opłaty. Należy bowiem zauważyć, że udzielenie koncesji czy zatwierdzanie projektu robót lub zgłoszenie planowanego wydobycia kruszywa może nastąpić na wniosek podmiotu, który spełni stosowne, czasem rygorystyczne warunki określone w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze do ich uzyskania. Powyższe ma na względzie charakter takich robót czy działalności o skomplikowanym charakterze, wymagającej wiedzy specjalistycznej, gdyż jej prowadzenie w sposób niewłaściwy niesie poważne zagrożenie. W konsekwencji powyższego zarzuty i argumenty skargi nie mogły odnieść skutku. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa, a jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał prawidłową normę art. 140 Pgg. Wobec powyższego w sprawie nie można dopatrzeć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło