III SA/Gl 840/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr SKO.FD/41.4/90/2024/7014 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 1 sierpnia 2024r., nr SKO.FD/41.4/90/2024/7014 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) uchyliło decyzję z 8 marca 2024 r., nr [...], [...] Burmistrza Miasta T. (dalej: Burmistrz) w części określającej A. P. będącej organem prowadzącym Przedszkole Niepubliczne "[...]" (dalej: Skarżąca) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 54.608,18 zł i określiło wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 48 123,18 zł. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Burmistrz w terminie od 10 stycznia do 29 marca 2023 r. przeprowadził u Skarżącej kontrolę obejmującą m.in. prawidłowość gospodarowania środkami publicznymi otrzymanymi w formie dotacji przez Niepubliczne Przedszkole "[...]" w 2019 r. Dokonane w trakcie kontroli ustalenia zawarte zostały w Protokole kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji oświatowej w 2019 r. , a w Wystąpieniu pokontrolnym z 16 maja 2023 r. [...] wykazano nieprawidłowości. W związku z powyższym Burmistrz wszczął postępowanie administracyjne w celu ustalenia prawidłowości pobrania i wydatkowania dotacji otrzymanej w 2019 r. W toku postępowania Skarżącą reprezentował Pełnomocnik. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz uznał za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem: - 18.570,00 zł związane z usługami basenów i pływalni, ujęte w fakturach wystawionych przez A. S.A., a mianowicie fakturach VAT o numerach: [...] z 31.03.2019 r. na kwotę 3 440,00 zł.; [...] z 30.04.2019 r. na kwotę 3 050,00 zł.; [...] z 31.05.2019 r. na kwotę 2 900,00 zł; [...] z 30.09.2019 r. na kwotę 3 320,00 zł; [...] z 31.10.2019 r. na kwotę 4 865,00 zł.; [...] z dnia 30.11.2019 r. na kwotę 4 450,00 zł. Wydatek nie mógł być pokryty z dotacji, ponieważ dotyczył uczniów szkoły. - 5 350,00 zł - wydatek związany z wynajmem kortów tenisowych ujęty wystawionych przez S. s.c., ul. [...], [...] B. w fakturach tj. nr [...] z 31.01.2019 na kwotę 2700,00 zł ; nr [...] z 28.02.2019 na kwotę 1 800,00 zł; nr [...] z 31.03.2019 na kwotę 4 500,00 zł; nr [...] z 30.09.2019 na kwotę 2340,00 zł; nr [...] z 31.10.2019 na kwotę 1 930,00 zł. Z zajęć tenisa korzystali uczniowie szkoły i wychowankowie przedszkola. Zajęcia na rzecz przedszkola odbywały się przez 4 godziny tygodniowo, wobec tego Burmistrz uznał za wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem kwoty stanowiące wielokrotność stawki godzinowej x liczba godzin w danym miesiącu dla przedszkola. Z faktury nr [...] uznano kwotę 1440 zł, z faktury nr [...] kwotę 1440 zł, z faktury [...] kwotę 1800 zł, z faktury [...] kwotę 1440 zł, z faktury nr [...] kwotę 1800 zł. Kwota ponad wskazane sumy stanowiły dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. - 2 485,00 zł - wydatek związany z wynajmem kortów tenisowych objęty wystawionymi przez C. Sp. z o.o., [...] R., ul. [...] fakturami o numerach [...] z 31.01.2019 na kwotę 2 000,00 zł. oraz [...] z 23.09.2019 na kwotę 1 485,00 zł. Burmistrz ustalił, że nie została zawarta umowa o korzystanie z kortów. Skarżąca nie przedłożyła rejestru wyjść grupowych w tym okresie. Z udzielonych przez Skarżącą i Dyrektora C. Sp. z o.o. wynikało natomiast, że dwukrotnie były organizowane imprezy: w styczniu noworoczna spartakiada dla przedszkolaków oraz obchody Dnia Przedszkolaka we wrześniu. Burmistrz uznał, że zasadnym jest pokrycie z dotacji 16 godzin zajęć na kortach (8 godzin w styczniu, 8 godzin we wrześniu) przyjmując, że imprezy były jednodniowe. - 20 020,18 zł – wydatek na usługi transportowe objęty fakturami wystawionymi przez T. [...], [...] S., ul. [...] tj. nr [...] z 31.01.2019 r. na kwotę 2 450,00 zł.; nr [...] z 30.03.2019 r. na kwotę 7 150,00 zł; nr [...] z 13.06.2019 r. na kwotę 2450,00 zł; nr [...] z 31.10.2019 r. na kwotę 3200,00 zł; nr [...] z 31.10.2019 r. na kwotę 2 140,00 zł; nr [...] z 30.11.2019 r. na kwotę 4 760,00 zł.; nr [...] z 30.11.2019 r. na kwotę 2 030,00 zł.; nr [...] z 12.12.2019 r. na kwotę 1 650,00 zł.; nr [...] z dnia 30.12.2019r. na kwotę 3 325,00 zł. Faktury obejmowały wartość za zbiorczą usługę transportową w danym miesiącu opisaną jako ilość w sztukach. Burmistrz zwrócił się do właścicielki T. [...] z zapytaniem czy ceny za usługi transportowe wykonane na rzecz przedszkola były określane jako ceny za kurs czy przejazd z placówki do punktu docelowego i z powrotem do placówki, czy tylko w jedną stronę, czy cena była uzależniona od wielkości wynajętego pojazdu (bus, autobus) oraz o podanie adresów rozpoczęcia zleceń, adresów punktów docelowych i adresów pod które odwożono grupę po zakończeniu zlecenia, a także o przekazanie umowy dotyczącej zapewnienia środków transportu na rok szkolny 2019/2020. Pismem z 16 stycznia 2024 r. Przedsiębiorca wyjaśnił, że cena za usługę transportową była określana jako cena za przejazd z placówki do punktu docelowego i z powrotem do placówki i była uzależniona od gabarytu pojazdu. Nie posiada zapisów/archiwów, które potwierdzałyby adresy punktów odbioru i dowozu dzieci. Wobec tego Burmistrz przyjął do rozliczenia dowozy dzieci na przyjęte do rozliczenia z dotacji zajęcia dodatkowe w parku wodnym oraz naukę gry w tenisa. Ustalono liczbę kursów w danym miesiącu i odliczono kwotę przypadającą na te kursy z ogólnej kwoty na którą opiewała faktura. Burmistrz stwierdził ponadto, że Skarżąca przedłożyła do rozliczenia faktury za przejazdy, których w żaden sposób nie powiązała z wydatkowaniem dotacji zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Nie wykazała też, że wydatki te były przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówki wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Z przedłożonych faktur wynikało jedynie to, że Przedszkole uregulowało określoną kwotę za usługi transportowe. Burmistrz uwzględnił faktury w części, w jakiej mógł powiązać wydatki z ustalonymi wyjściami wychowanków przedszkola, a mianowicie z poszczególnych faktur kwoty: 1873,56 zł jako równowartość 13 kursów, 1 825,53 zł - 12 kursów, 612,50 zł - 4 kursy, 2036,36 zł - 14 kursów, 1 540,00 zł - 11 kursów, 1246,87 zł - 9 kursów. Organ ze względu na brak udokumentowania wyjść i brak możliwości powiązania faktur z celami określonymi w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. nie uwzględnił wydatków objętych fakturami nr [...] z 12.12.2019r. na kwotę 2 140,00 zł, nr [...] z 30.11.2019 na kwotę 2 030,00 zł, nr [...] z 12.12.2019r. na kwotę 1650,00 zł. - 1 248,00 zł – wydatek związany z wyjściem dzieci do kina — faktura nr [...] z dnia 02.09.2019 r., wystawiona przez C. Sp. z o.o. W dziennikach zajęć z tego okresu brak było informacji o wyjściu dzieci do kina. Zakupione bilety w liczbie 104 nie odpowiadają liczbie dzieci w przedszkolu (liczba dzieci we wrześniu wynosiła 60 osób). Burmistrz zwrócił się do Biura Obsługi Klienta C. o wyjaśnienie zastosowanego na fakturze skrótu "[...]". Zwrotnie uzyskał informację, że skrót oznacza grupę szkolną a liczba 12 oznacza cenę biletu. Na odwrocie faktury pierwotnie przystawiono pieczątkę Niepubliczna Szkoła Podstawowa "[...]", [...] R., [...], a następnie przystawiono na nią pieczątkę Przedszkole Niepubliczne "[...]", ul. [...], [...] T. W tym stanie rzeczy organ był uprawniony do przyjęcia, że środki w kwocie 1 248 zł nie były wydatkowane na wychowanków przedszkola. - 4 000,00 zł - wydatek na usługi fizjoterapeutyczne objęty fakturą nr [...] z 5.09.2019r. wystawioną przez C. [...], [...] C., ul. [...]. W rozliczeniu dotacji opisany jako usługa edukacji prozdrowotnej. W toku kontroli wyjaśniono, że usługa obejmowała zajęcia fizjoterapeutyczne, sportowo — rekreacyjne o charakterze jogi. Burmistrz zakwestionował wydatek wskazując na brak zawarcia umowy o pracę z fizjoterapeutą świadczącym pracę w wymiarze co najmniej 4 godzin tygodniowo, chociaż taki obowiązek jest. W ocenie Burmistrza usługi fizjoterapeutyczne nie mieszczą się w katalogu działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej realizowanej przez przedszkole. - 435,00 zł – wydatek związany z usługą filmowania koncertu "[...]" (płyty DVD) —faktura nr [...] z 31.07.2019 r. wystawiona przez A. Z., [...] S., ul. [...]. Zgodnie z opisem na fakturze usługa filmowania koncertu związana była z dokumentacją osiągnięć przedszkola, co wiąże się z promocją przedszkola nie zaś z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. - 1 000,00 zł – wydatek związany z wejściem dzieci do parku trampolin —faktura nr [...] z 09.09.2019 r. wystawiona przez A. Sp. z o.o., [...] T., ul. [...]. W dziennikach zajęć na rok szkolny 2019/2020 nie odnotowano wycieczki dzieci z przedszkola do parku trampolin. Wydatek ten nie ma związku z kształceniem, wychowaniem i opieką. Ponadto zgodnie z umowami zawieranymi z opiekunami dzieci i statutem przedszkola za uczestnictwo dzieci w zajęciach dodatkowych oraz innych formach proponowanych przez placówkę w ramach dodatkowej oferty opiekuńczej, wychowawczej, edukacyjnej i rekreacyjnej przedszkola pobierane są od rodziców opłaty dodatkowe. -1 500,00 zł – wydatek związane z prowadzeniem warsztatów z rękodzieła - faktura nr [...] z 30.09.2019 r. wystawiona przez C. "[...]" [...], [...] B., ul. [...]. W dziennikach zajęć na rok szkolny 2019/2020 w 30.09.2019 r. brak jest zapisu na temat warsztatów. Ponadto zgodnie z umowami zawieranymi z opiekunami dzieci i statutem przedszkola za uczestnictwo dzieci w zajęciach dodatkowych oraz innych formach proponowanych przez placówkę w ramach dodatkowej oferty opiekuńczej, wychowawczej, edukacyjnej i rekreacyjnej przedszkola pobierane są od rodziców opłaty dodatkowe. -140,00 zł – wydatek związany ze spektaklem dla dzieci - faktura nr [...] z dnia 30 września 2017 r. Przedstawiona faktura została wystawiona w roku 2017, zatem nie podlegała finansowaniu z udzielonej dotacji na 2019 r. Burmistrz zakwalifikował tę kwotę jako wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz jako niewykorzystaną do końca roku budżetowego. Decyzją z 8 marca 2024 r. Burmistrz określił Skarżącej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 54.608.18 zł za rok 2019 i określił termin naliczania odsetek od wymienionej kwoty od dnia 12 grudnia 2019 r. oraz wysokość dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2019 w kwocie 140 zł oraz określił termin naliczania odsetek od wymienionej kwoty od dnia 1 lutego 2020 r. Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego SKO postanowiło uchylić decyzję Burmistrza w części tj. w pkt 1 i określić wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 48 123,18 zł. Na powyższą kwotę składały się wydatki: 18.570 zł (usługi basenów i pływalni), 5.350 zł (wynajem kortów tenisowych), 20.020,18 zł (usługi transportowe), 1.248 zł (kino), 435 zł (filmowanie koncertu), 1000 zł (wyjście do parku trampolin), 1.500 zł (warsztaty rękodzieła). Zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na rozliczenie powyższych kwot z dotacji. W ocenie SKO tylko wydatki związane z kształceniem, wychowaniem i opieką nad wychowankami przedszkola mogą być pokryte z dotacji udzielonej na to przedszkole. Poniesione wydatki nie dotyczyły przedszkola, lecz prowadzonej przez ten sam organ prowadzący szkoły (baseny i korty). Usługi transportowe organ zakwalifikował do rozliczenia z dotacji tylko w zakresie w jakim dowody nie pozostawiały wątpliwości co do wyjazdów wychowanków przedszkola w danych dniach. Co do pozostałych kosztów transportu Skarżąca nie wykazała ich związku z działalnością dotowanej placówki. W przypadku usługi filmowania brak jest związku wydatku z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi. Niewykazanie już na etapie wydatkowania dotacji w przypadku wydatku na trampoliny i warsztaty rękodzieła, że korzystali z niej wychowankowie przedszkola (brak zapisów w dziennikach, brak protokołów wyjść), także nie pozwolił na ich rozliczenie z dotacji. W ocenie SKO skoro faktura nr [...] z 31.01. 2019 r. na kwotę 2.000,00 zł. kwota 640,00 zł dotycząca organizacji spartakiady noworocznej dla przedszkolaków i faktura [...] z 23 września 2019 r. na kwotę 1.485,00 zł kwota 360,00 zł dotycząca organizacji Sportowego Dnia Przedszkolaka odnosiła się do imprez które się odbyły, to brak jest podstaw do korygowania ceny wynajmu kortów, uwzględniając 8 godzin dziennie. Wobec tego należało ten wydatek rozliczyć z dotacji w całości wykazywanych kwot. W zakresie wydatków za usługi transportowe SKO uznało zarzut Skarżącej co do nie zakwalifikowania do rozliczenia z dotacji przejazdu z danego dnia w obydwie strony (w przypadku wyjazdów na korty) i w jedną stronę w przypadku wyjazdów na basen. Skoro Przedsiębiorca wyjaśnił, że cena za usługę transportową była określana jako cena za przejazd z placówki do punktu docelowego i z powrotem do placówki, to Burmistrz nie miał podstaw do ujmowania kursu z danego dnia jako dwóch przejazdów. Ten sposób rozliczenia niezasadnie zwiększył dotację wydatkowaną zgodnie z przeznaczeniem. SKO nie ma natomiast podstaw do orzekania na niekorzyść Skarżącej. SKO uwzględniło, że Skarżąca nie przedłożyła rejestrów wyjść grupowych w 2019r. (w poszczególnych miesiącach). W piśmie z dnia 19 stycznia 2024 r. jako powód wskazała ich niearchiwizowanie przez tak długi okres czasu. Brak zatem innych dowodów, poza ustaleniami dotyczącymi odbytych wyjść na basen i naukę tenisa, które pozwoliłyby na ustalenie liczby dowozów. Organ II instancji uwzględnił wyjaśnienia Skarżącej co do charakteru świadczonej usługi tj. m.in. promowania nawyków zdrowego trybu życia i uznał wydatek 4.000,00 zł do rozliczenia z dotacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Pełnomocnik Skarżącej zarzucił wydanej decyzji naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w części na dowodzie niedopuszczalnym - tj. poszlakach - i braku właściwego zbadania, czy zakwestionowane wydatki mogły być sfinansowane na podstawie zastrzeżeń w umowach pomiędzy organem prowadzącym a rodzicami uczniów o poborze opłat za uczestnictwo dzieci w zajęciach dodatkowych, wycieczkach i innych imprezach, czy też te dodatkowe aktywności nie były sfinansowane przez rodziców, jak konsekwentnie twierdzi Organ prowadzący, a także poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, jakim kierowało się SKO przy wydawaniu skarżonej decyzji; 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. w zw. z art. 236 ust. 2 u.f.p. oraz ewentualnie w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez uznanie, że środki w zakwestionowanej wysokości 48 123,18 zł nie były wydatkowane na cele działalności placówki oświatowej, podczas gdy wszystkie zakwestionowane wydatki to wydatki bieżące placówki wychowania przedszkolnego i na cele działalności placówki, stanowiąc jednocześnie wydatki bieżące w rozumieniu art. 236 ust. 2 u.f.p., a tym samym wydatki niebędące wydatkami majątkowymi, podnosząc jednocześnie że katalog wydatków przewidzianych w art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. jest katalogiem otwartym, co nie zostało należycie wzięte pod uwagę przy rozpoznaniu niniejszej sprawy i odpowiednio uzasadnione w zaskarżonej decyzji SKO. W związku z powyższym Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Burmistrza oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W każdym przypadku Pełnomocnik Skarżącej domagał się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych zgodnie z art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi Pełnomocnik Skarżącej zakwestionował istnienie obowiązku wpisu do dziennika lekcyjnego faktu organizacji wycieczki szkolnej lub wyjścia grupowego. Żaden z przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 25.08.2017r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 50 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 25.05.2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1055 ze zm.) nie nakłada na szkoły obowiązku odnotowywania w dzienniku lekcyjnym informacji o zorganizowanej wycieczce szkolnej. Mając na uwadze treść § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1055 ze zm.) jedynym obligatoryjnym dokumentem potwierdzającym fakt organizacji wycieczki jest karta wycieczki zatwierdzana przez dyrektora szkoły. Organ w trakcie kontroli nie zażądał jednak wydania wspomnianej karty wycieczki, a Skarżąca dostatecznie udowodniła fakt jej organizacji poprzez przedstawienie stosownej faktury. W ocenie Pełnomocnika Skarżącej SKO zacieśnia cele wycieczek organizowanych przez szkoły i placówki oświatowe wyłącznie do celów o charakterze ściśle dydaktycznym i wychowawczym. Tymczasem prawodawca expressis verbis wśród celów organizowania przez szkoły krajoznawstwa i turystyki zalicza m.in. upowszechnienie zdrowego stylu życia i aktywności fizycznej oraz podnoszenie sprawności fizycznej. Na potwierdzenie tego podał literaturę pedagogiczną. Wycieczka do parku trampolin z pewnością spełniała cele o charakterze dydaktycznym, wychowawczym i opiekuńczym, a zastosowana na etapie postępowania jurysdykcyjnego wykładnia całkowicie pomijała pedagogiczne postrzeganie celów organizowania turystyki przez szkoły i placówki, co ostatecznie doprowadziło organ do błędnego rozstrzygnięcia w sprawie. Pełnomocnik Skarżącej nie zgodził się z oceną wydatku 435,00 zł z przeznaczeniem na usługę filmowania koncertu [...]. SKO powinien dążyć do ustalenia rzeczywistego przeznaczenia wspomnianego filmu i nie poprzestawać na stwierdzeniu, że zgodnie z opisem na fakturze usługa filmowania koncerty związana była z dokumentacją osiągnięć przedszkola, co wiąże się z promocją przedszkola, nie zaś z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą realizowaną przez przedszkole. Poza tym w żaden sposób SKO nie wykazało, że wydatek 1 248,00 zł przeznaczony na wyjście dzieci do kina nie może być pokryty z dotacji ze względu na rozbieżność pomiędzy udokumentowaną liczbą wychowanków przedszkola a liczbą kupionych biletów. Wynika ona z udziału w spektaklu osób spoza wspomnianego przedszkola. Żaden z przepisów prawa nie określa maksymalnej liczby opiekunów wycieczki. Wobec tego dyrektor szkoły - w realizacji normy określonej w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. z 2018 r. poz. 1055 ze zm.) - może wyznaczyć dowolną liczbę opiekunów wycieczki, jaką uzna za zasadną dla zapewnienia uczniom odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. W takim stanie prawnym trudno więc uznać, że rozumowanie przedstawione przez organ, zgodnie z którym rozbieżność pomiędzy faktyczną liczbą wychowanków a liczbą kupionych biletów z samego faktu implikuje nieprawidłowość wydatkowania dotacji oświatowej, jest jakkolwiek prawidłowe i prowadzi do prawdziwych i zgodnych z obowiązującym prawem rezultatów. Co do wydatku 20 020,18 zł przeznaczonego na usługi transportowe Pełnomocnik Skarżącej – powołując się na opinię Ministerstwa Edukacji Narodowej – wskazał na brak jakichkolwiek przeciwskazań, aby szkoła finansowała ze środków uzyskanych w drodze dotacji oświatowej, przejazdów uczniów na dodatkowe zajęcia edukacyjne lub zajęcia na basenie lub pływalni. Przedszkole - jako placówka, która ze swej istoty ma charakter ogólnokształcący - może w ten sposób realizować założony przez siebie proces dydaktyczno-wychowawczy, umożliwiając swoim wychowankom realizację procesu kształcenia w różnorakich formach. Tymczasem Burmistrz zakwestionował wydatkowanie trzech faktur (nr [...] z dnia 31.10.2019 r. na kwotę 2 140,00 zł, nr [...] z 30.11.2019 r. na kwotę 2 030,00 zł oraz nr [...] z 12.12.2019 na kwotę 1 650,00 zł) właściwie nie uzasadniając swojego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Przed przystąpieniem do badania sprawy zauważyć należy, że dotacje oświatowe są środkami publicznymi, do których zastosowanie mają przepisy ustawy z 27.08.2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530; dalej: u.f.p.), co wynika z jej art. 60 pkt 1. Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie wyznaczone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. materialnoprawne granice postępowania dowodowego wskazują, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki (...). W tym miejscu wymaga podkreślenia, że sprawa niniejsza dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu. W badanej sprawie znaczenie mieć będzie art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit.b u.f.z.o. według którego dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622, 1123, 1234, 1312, 1560 i 1872). Natomiast według art. 10 ust. 1 ustawy z 14.12. 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.Dz. U. z 2023 r. poz. 900; dalej: u.p.o.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym; 3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351) i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki; 5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych; 6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki; 7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych. W ww. przepisie ustawodawca zawarł katalog otwarty zadań realizowanych przez organ prowadzący szkołę. Uzupełniająco trzeba podać art. 44 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe według którego szkoły i placówki podejmują niezbędne działania w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, podnoszenia jakości pracy szkoły lub placówki i jej rozwoju organizacyjnego. Tym samym konstrukcja prawna dotacji oświatowej "ustawodawca w sposób zamierzony dokonał rozróżnienia kilku płaszczyzn działalności podmiotu oświatowego, decydując się zarazem na umożliwienie dofinansowania jednego z nich. Tym samym poprzez otrzymanie dotacji oświatowej, dofinansowanym w istocie nie będzie podmiot taką szkołę prowadzący, ale zadania oświatowe realizowane przez placówkę, którą ten organ prowadzi, polegające na zapewnieniu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wobec tego dotacje przeznaczane na realizację zadań szkoły, ograniczone są co do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków szkoły. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków (por.m.in. wyrok NSA z 25.09.2015 r., sygn. akt II GSK 1769/14; z 8.05.2014 r., sygn. akt II GSK 229/13; z 19.03.2014 r., sygn. akt II GSK 1858/12; z 26.08.2014 r., sygn. akt II GSK 1002/13; wyrok WSA w Bydgoszczy z 27.03.2019 r., sygn. akt I SA/Bd 12/19, a także: M. Pilich Komentarz do art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, ABC Warszawa 2012). W tym kontekście, dokonując interpretacji pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", uznać należy, że polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona. Dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wobec tego zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach ustawy o systemie oświaty - niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym z profilaktyką społeczną oraz zarazem nie stanowiących wydatków bieżących szkoły lub placówki - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Podkreślenia wymaga, że niepubliczne przedszkole otrzymuje dotację z budżetu gminy, a organy samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji, w szczególności, czy została ona przeznaczona na realizację określonych w ustawie celów. NSA w wyroku z 21.11.2014 r., sygn. akt II GSK 1292/13 wskazał, że instytucja dotacji stanowi rodzaj wydatku budżetowego określanego jednostronnie przez podmiot dotujący w imieniu państwa, na rzecz podmiotu dotowanego, udzielanego w celu uzupełnienia brakujących środków na finansowanie działalności mającej znaczenie dla interesu ogólnego, uwarunkowanego, w ściśle określonej wysokości, nieodpłatnego i bezzwrotnego. Utrwalony jest pogląd, że wykorzystanie środków zgodnie z przeznaczeniem następuje wówczas, gdy fakt ten może zostać stwierdzony na podstawie stosownych dokumentów. W przeciwnym wypadku brak jest podstaw do takiego uznania. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest dokonana przez SKO kwalifikacja wydatków na łączną kwotę 48 123,18 zł. jako dotacja wykorzystana przez Skarżącą w 2019r. niezgodnie z przeznaczeniem. Chodzi o wydatki: - 18.570 zł (usługi basenów i pływalni), - 5.350 zł (wynajem kortów tenisowych), - 20.020,18 zł (usługi transportowe), - 1248 zł (kino), - 435 zł (filmowanie koncertu), - 1000 zł (wyjście do parku trampolin), - 1500 zł (warsztaty rękodzieła). W ocenie Sądu dokonane w sprawie ustalenia faktyczne są prawidłowe. Orzekające w sprawie organy wszechstronnie zbadały i rozważyły celowość i zasadność zakwestionowanych wydatków. Odpowiada temu prawidłowe i kompletne uzasadnienie decyzji, w którym to logicznie i kompleksowo przeprowadzono analizę legalności tych wydatków z zastosowaniem kryterium związku z kształceniem, wychowaniem i opieką oraz udokumentowania poniesionych wydatków. Tym samym w ocenie Sądu chybione są zarzuty Skarżącej co do naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. W tym miejscu należy podkreślić, po pierwsze, że z art. 35 ust. 1-3 u.f.z.o. wynika, że dotacja nie ma na celu sfinansowania wszelkich potrzeb organu prowadzącego szkoły. Dotacje są przeznaczone wyłącznie na dofinansowanie zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Z dotacji nie można finansować wszelkich wydatków, tylko dlatego, że związane są z działalnością prowadzoną przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkołę (por. wyrok WSA w Krakowie z 12.12.2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1304/12; wyrok NSA z 8.05.2014 r., sygn. akt II GSK 229/13 oraz z 19.03.2014 r., sygn. akt II GSK 1858/12, wyrok NSA z 3.09.2014 r., sygn. akt II GSK 916/13; wyrok NSA z 26.08.2014 r., sygn. akt II GSK 1002/13; wyrok WSA w Bydgoszczy z 27.03.2019 r., sygn. akt I SA/Bd 12/19). Po wtóre to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów. Sąd podziela stanowisko WSA w Rzeszowie wyrażone w wyroku z 16.05.2024r., sygn. akt I SA/Rz 107/24 co do tego, że to organ prowadzący placówkę oświatową jest zobowiązany do dołożenia nadzwyczajnej staranności celem wiarygodnego udokumentowania poniesionych przez siebie wydatków na cele zgodne z przeznaczeniem dotacji. To po stronie organu prowadzącego istnieje obowiązek rozliczenia się ze środków otrzymanej dotacji, w tym przedstawienia odpowiednim organom podmiotu dotującego dokumentów źródłowych umożliwiających ocenę prawidłowości wykorzystania otrzymanej dotacji. Nie może dojść do sytuacji aby beneficjent miał otrzymywać dotację bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania faktu wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami (por. wyrok NSA z 6.06.2017r., sygn. akt II GSK 5746/16). Przy rozliczaniu otrzymanej dotacji na beneficjencie ciąży obowiązek wykazania posiadaną dokumentacją, że dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, pobrana należnie i nie w nadmiernej wysokości (zob. wyrok NSA z 15.03.2024r., sygn. akt I GSK 387/20). Nie są zatem do zaakceptowania zarzuty Skarżącej co do tego, że do uznania wydatków z dotacji oświatowej wystarczające jest tyko okazanie dokumentów księgowych (faktur). Dokumenty te niewątpliwie potwierdzają fakt dokonania wydatku, natomiast nie są one wystarczające do wykazania ich celowości i zasadności w rozumieniu art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Odnosząc się do wydatków z tytułu usługi basenów i pływalni (18.570 zł), usług transportowych (20.020,18 zł) i wynajem kortów tenisowych (5.350 zł) organy wykazały, że nie dotyczą one realizacji zadań placówki wobec wychowanków przedszkola. Sąd dokonane ustalenia przyjmuje za własne i postawione w oparciu o nie wnioski popiera. Sąd podziela stanowisko organów co do kwalifikacji wydatków na wyjście do parku trampolin (1000 zł), warsztaty rękodzieła (1500 zł) czy wyjście do kina (1248 zł) jako takie, które nie mogą być sfinansowane z dotacji oświatowej z tego powodu, że brak jest powiązania tego wydatku z działalnością organu prowadzącego przedszkole. Wprawdzie są to wydatki, które pośrednio związane są z działalnością w zakresie kształcenia, wychowania i opieki nad małoletnimi, jednak – co wynika z brzmienia art. 35 ust. 1 u.f.z.o. – nie jest dopuszczalne finansowanie w ramach dotacji wszystkich wydatków ponoszonych na realizację zadań oświatowych i wszystkich wydatków organu prowadzącego placówkę oświatową. Zdaniem Sądu nie można tych wydatków finansować ze środków publicznych, skoro brak do tego podstaw normatywnych. Warto także zauważyć, że choć zakwestionowane wydatki niewątpliwie uatrakcyjniając ofertę przedszkola, mają walory wychowawcze to ich ponoszenie – co wykazał Burmistrz - oparte jest na dobrowolności związanej z koniecznością wniesienia opłaty. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 16 maja 2023 r. [...] Burmistrz podniósł, że w umowach cywilno-prawnych zawieranych z rodzicami stosowano cyt. "Za uczestnictwo dzieci w zajęciach dodatkowych oraz innych formach proponowanych przez placówkę w ramach dodatkowej oferty opiekuńczej, wychowawczej, edukacyjnej i rekreacyjnej przedszkola pobierane są od rodziców opłaty dodatkowe", "Rodzice (prawni opiekunowie) mają prawo do: wyboru zajęć dodatkowych oraz zajęć proponowanych z pełnej gamy dodatkowej oferty opiekuńczej, wychowawczej, edukacyjnej i rekreacyjnej przedszkola". W przedmiotowych umowach znajdował się także zapis o brzmieniu "Wycieczki i inne organizowane przez przedszkole imprezy są dodatkowo płatne". Uwzględnienie zatem ww. wydatków w ramach dotacji oświatowych dla placówek niepublicznych, doprowadziłoby do bezpodstawnego uprzywilejowania placówek niepublicznych w stosunku do placówek publicznych, co byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Zasadnie kwotę 435 zł za filmowanie koncertu organy uznały jako wydatek związany z promocją i reklamą przedszkola, a nie jego działalnością oświatową rozumianą jako proces kształcenia, wychowywania i opieki. Reklama i promocja wprawdzie wiąże się z nauczaniem, wychowaniem i opieką, lecz pośrednio, co nie uzasadnia przeznaczenie na ten cel środków otrzymanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki te służą interesom podmiotu prowadzącego, gdyż wpływają potencjalnie na wzrost liczby uczniów, a w konsekwencji zwiększają przychody z tytułu czesnego (lub środki pochodzące z dotacji). (por. wyrok NSA z 10.09.2020 r., sygn. akt I GSK 209/18). W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego związanych z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego, określonych w art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. Kompletne postępowanie dowodowe pozwalało na dokonanie jednoznacznych i prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W przekonaniu Sądu, organy administracji publicznej ustaliły istotne w sprawie okoliczności, a postępowanie prowadzone było z zachowaniem zasad postępowania. SKO wydając rozstrzygnięcie po ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśniło podstawę prawną rozstrzygnięcia, dokonało wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, odniosło się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i przedstawiło swoje stanowisko w tym zakresie. Nie ma zatem miejsc naruszenie art. 107 § k.p.a.. Mając na uwadze treść uzasadnienia skargi należy wskazać, że odmienna ocena dowodów dokonana przez organ, aniżeli oczekiwana przez Skarżącą nie mogą być uznane za naruszenie zasad postępowania z tego tylko względu, że nie sprostały oczekiwaniom Skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, dlatego w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 12