III SA/Gl 847/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-20
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą przynoszącą straty, otrzymująca rentę z tytułu niezdolności do pracy, której konta bankowe są zajęte, a świadczenie rentowe objęte egzekucją, a także zmagająca się z chorobą nowotworową wymagającą drogiego leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę łączną kwotę opłat od wielu wnoszonych skarg?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Jej trudna sytuacja finansowa, spowodowana stratną działalnością gospodarczą, zajęciem kont bankowych, egzekucją renty oraz kosztami leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zwłaszcza w kontekście konieczności uiszczenia łącznej kwoty ponad 4.000 zł od wielu wnoszonych skarg.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Wskazała na niskie dochody z działalności gospodarczej, zajęcie kont bankowych i renty, a także na chorobę nowotworową wymagającą drogiego leczenia. Strona nie posiada znaczących zasobów finansowych ani majątkowych, a jej działalność gospodarcza przynosi straty. Wobec skarżącej toczy się wiele postępowań sądowoadministracyjnych, co generuje wysokie koszty sądowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą na w/w decyzję, J. T. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje bardzo niskie dochody. Wnioskodawca otrzymuje również rentę z tytułu niezdolności do pracy. W związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, organy zabezpieczyły jej konta bankowe i wnioskodawca nie ma aktualnie dostępu do jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Świadczenie rentowe zostało również zajęte przez komornika. Wszystko to skutecznie uniemożliwia skarżącej dochodzenie jej praw przed sądami.
Ponadto, pod koniec [...] r. zdiagnozowano u J. T. nowotwór [...]. Fakt ten powoduje konieczność prowadzenia leczenia i stosowania bardzo drogich leków – większa część dochodów strony przeznaczana jest właśnie na zakup tych leków.
Strona skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani oszczędności o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast współwłaścicielką samochodu osobowego marki [...]. Jej udział we własności tego samochodu jest jednak obecnie zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jej źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza ("A"). Przynosi ona jednak stratę, która wynosi aktualnie (od początku bieżącego roku) 3.877,43 zł.
Do akt III SA/Gl 1303/10 skarżąca dołączyła kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynika, że orzeczono wobec niej okresową całkowitą niezdolność do pracy. W tym stanie rzeczy przyznano skarżącej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje stronie do dnia [...] r. Wysokość świadczenia do wypłaty zamyka się w kwocie 1.045,79 zł miesięcznie. Jednak, jak wynika z pisma komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] r., świadczenie rentowe zostało zajęte w ramach prowadzonego przeciwko stronie postępowania egzekucyjnego.
W piśmie z dnia [...] r. złożonym do innej sprawy sądowoadministracyjnej, zawisłej przed tutejszym Sądem skarżąca oświadczyła, że w pierwszej połowie [...] r. przebywała w szpitalu, gdzie poddana została [...] i [...].
Do wniosku strona dołączyła następujące dokumenty: karty wypisowe ze szpitala oraz zaświadczenie o rozpoznanym u niej schorzeniu, protokół zajęcia zabezpieczającego samochodu osobowego marki [...], zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącej – zabezpieczona należność wynosi 57.984 zł, oraz zaświadczenie o rachunku bankowym wnioskodawcy, wystawionym w dniu [...]r. przez Bank "B" S.A. Oddział w S.
W ramach uaktualnienia danych, skarżąca nadesłała: wydruk pocztowego przekazu renty (1.006,91 zł – świadczenie za maj 2011 r.); podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od [...] r. do [...] r.; zeznanie PIT- 36 L za 2010 r. oraz zaświadczenie z Banku "B" z dnia [...]r.
Z zaświadczenia tego wynika, że firma wnioskodawcy posiada w tym banku dwa rachunki: bieżący i walutowy. Jednocześnie strona posiada da kredyty, określone jako "należności w restrukturyzacji" (w wysokości 53.224,34 zł i 20.262,40 zł). Oba rachunki są aktualnie nadal zablokowane na podstawie czterech tytułów wykonawczych, a łączna suma egzekwowanej kwoty wynosi 355.626 zł. Należy jednak zaznaczyć, że – jak wynika z przedmiotowego zaświadczenia bankowego – sprawy egzekucyjne są obecnie zawieszone.
Z załączonych przez skarżącą podsumowań księgi przychodów i rozchodów za miesiące od marca do maja 2011 r. wynika, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza rzeczywiście przynosi regularnie straty.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że J. T. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą samotną. Strona prowadzi działalność gospodarczą. Ostatnio jednak, działalność ta przynosi straty. U wnioskodawcy stwierdzono nowotwór [...], a lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] r. orzekł, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy do dnia [...] r. Jest to o tyle istotne, że skarżąca nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, a w praktyce jakiejkolwiek dodatkowej działalności zarobkowej. Konta bankowe skarżącej są aktualnie zablokowane, na skutek zajęć zabezpieczających dokonanych przez organ skarbowy. Skarżąca wszelkie środki pieniężne niezbędne do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych w rzeczywistości czerpie z limitu debetowego. Jednocześnie, przyznano skarżącej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, która przysługuje jej do dnia [...] r. Jednak z końcem lutego bieżącego roku do świadczenia rentowego również została skierowana egzekucja prowadzona przeciwko skarżącej.
Wynika z tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest bardzo ciężka. Faktem jest, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wyniósłby 154 zł. Jest to więc relatywnie niska kwota. Należy mieć jednak na uwadze fakt, że obecnie, w tutejszym Sądzie toczy się ponad czterdzieści spraw wnioskodawcy – i w każdej z tych spraw powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej w tej samej kwocie. W tym stanie rzeczy, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie przekraczającej 4.000 zł. Łączny wpis sądowy od skarg w 12 sprawach (III SA/Gl 845 – 853/11 i 860 – 862/11) zamknąłby się w łącznej kwocie 1.956 zł. Uiszczenie przez J. T. takiej sumarycznej kwoty z pewnością pociągnie za sobą dla niej samej ewidentny uszczerbek koniecznego utrzymania.
Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to uwzględnieniem jej żądania w całości.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło