III SA/Gl 85/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-03-01
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca tryb udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych może przewidywać wstrzymanie wypłaty dotacji w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta obowiązków sprawozdawczych?Ratio decidendi
Rada powiatu ma umocowanie do nałożenia na beneficjenta dotacji oświatowej obowiązków sprawozdawczych, a niedopełnienie tych wymogów może skutkować czasowym wstrzymaniem wypłaty kolejnej raty dotacji. Takie działanie mieści się w ramach należytego gospodarowania środkami publicznymi i nie narusza przepisów o systemie oświaty ani Konstytucji RP.Stan faktyczny
Rada Powiatu W. uchwaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych, w tym §9 przewidujący wstrzymanie dotacji w przypadku niezłożenia wymaganych informacji i rozliczeń. Spółka "A" S.A. zaskarżyła tę uchwałę, twierdząc, że §9 wykracza poza delegację ustawową i ogranicza prawo do dotacji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok, wskazując na naruszenie interesu prawnego skarżącej i potrzebę ponownego zbadania legitymacji procesowej oraz zarzutów merytorycznych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Gliwicach oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" S.A. w P. na uchwałę Rady Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie spraw budżetowych jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę.
Rada Powiatu W. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r., powołując się na art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 ze zm.) w związku z art. 90 ust. 3e i 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu W. dla niepublicznych szkół i placówek oświatowych o uprawnieniach szkół publicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania przyznanych dotacji. W §4 postanowiono, że dotacji udziela się na wniosek organu prowadzącego szkołę lub placówkę zwanego dalej organem prowadzącym, złożony w Starostwie Powiatowym w W. nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji (pkt.1). Wzór wniosku stanowi załącznik nr 1 do niniejszej uchwały (pkt. 2). Organ prowadzący zobowiązany jest do informowania Powiatu W. o zmianach mających wpływ na wysokość dotacji oraz zmianach danych, o których mowa w załączniku nr 1 (pkt.3). Dalej w §5zobowiązano organ prowadzący, po udzieleniu dotacji, do przedkładania Powiatowi Wodzisławskiemu:
1) informacji o faktycznej liczbie uczniów w terminie do 10 dnia każdego miesiąca według stanu na pierwszy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja, zgodnie z załącznikiem nr 2 do niniejszej uchwały;
2) miesięcznego rozliczenia otrzymanej dotacji nie później niż w ciągu 10 dni po upływie każdego miesiąca sprawozdawczego, zgodnie z załącznikiem nr 3 do niniejszej uchwały;
3) rozliczenie za miesiąc grudzień składa się do dnia 15 grudnia, podając w nim faktyczną liczbę uczniów na dzień 10 grudnia;
4) kwartalnej informacji o kosztach poniesionych w roku budżetowym ze środków przekazanej dotacji, którą składa się do 10 dnia miesiąca następującego po ostatnim miesiącu kwartału, którego dotyczy. Wzór druku określa załącznik nr 4;
zgłaszania w ciągu 14 dni wszelkich zmian w statucie szkoły lub placówki.
Natomiast w spornym w rozpoznawanej sprawie §9 uchwalono, że dotację wstrzymuje się w przypadku:
1) nie złożenia informacji, o której mowa w § 5 pkt 1) i pkt 4) - do czasu złożenia informacji;
2) nie złożenia rozliczenia, o którym mowa w § 5 pkt 2) lub 3) - do czasu złożenia
rozliczenia;
złożenia informacji, o której mowa w § 5, niezgodnej ze stanem faktycznym;
odmowy udostępnienia dokumentacji, o której mowa w § 4 ust. 3;
5) stwierdzenia niezgodności dokumentacji, o której mowa w § 4 ust. 3 lub § 5 pkt 5), ze stanem faktycznym - do czasu wyjaśnienia niezgodności.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyło "A" Spółka z o.o. z siedzibą w P. (następca prawny "B" SA w P.) wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części obejmującej zapisy § 9 jako niezgodne z art. 90 ustawy o systemie oświaty i wykraczające poza zakres delegacji ustawowej, a tym samym jako nie mogące funkcjonować w obrocie prawnym.
Wniesienie skargi poprzedziło pisemne wezwanie Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 24 maja 2010r. do usunięcia naruszeń prawa i uchylenia niezgodnych z przepisami art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty zapisów § 9 Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r.
Zdaniem strony skarżącej art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty warunkuje jej otrzymanie przez osobę prowadzącą niepubliczną szkołę podaniem organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowanej liczby uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Ustawa nie zawiera przepisów uprawniających do wstrzymania dotacji i nie daje upoważnienia do wprowadzenia takich regulacji art. 90 ust. 4. W konsekwencji taka regulacja prowadzi do ograniczenia prawa do dotacji i dlatego może nastąpić wyłącznie w przepisie rangi ustawowej lub akcie wydanym w granicach delegacji ustawowej, ale jednostka samorządu terytorialnego nie posiada takiej kompetencji.
Nadto wyjaśniając kwestię posiadania legitymacji do złożenia skargi Spółka podkreśliła, że swój interes prawny wywodzi z tego, że uchwała w obecnym kształcie narusza przepisy prawa i powoduje, że skarżąca może zostać pozbawiona wypłaty dotacji wbrew przepisom.
W odpowiedzi na skargę Powiat W. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Zaakcentowano, że Rada Powiatu W. posiada przewidzianą w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) możliwość domagania się zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Aby organ przekazujący dotację mógł stwierdzić jej nadpłatę lub niedopłatę niezbędne są informacje, o których mowa w § 5 skarżonej uchwały; wstrzymanie dotacji ma charakter dyscyplinujący podmiot dotowany do terminowego składania tych informacji, czy rozliczeń. Nadto zauważono, że sporne wstrzymanie dotacji jako narzędzia dyscyplinującego podmiot dotowany ma charakter chwilowy, a jego zastosowania nie należy interpretować jako chęć pozbawienia dotacji.
Rada Powiatu W. zwróciła także uwagę na fakt, że uchwała nie została zakwestionowana przez Regionalną Izbę Obrachunkową w K., została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] [...] r. i zastąpiła wcześniejszą uchwałę nr [...] z dnia [...] r., w której także została określona możliwość wstrzymania dotacji. Zatem podmiot dotowany przestrzegając zapisów § 4 ust. 3 jak i § 5 skarżonej uchwały zapewni sobie systematyczne, terminowe przekazanie kolejnej miesięcznej części należnej dotacji.
Wyrokiem z dnia 21 marca 2011 r. o sygn. akt. III SA/Gl 2044/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Spółki z uwagi na niewykazanie legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały pomimo stosownego wezwania Sądu w tym zakresie.
Jednakże wyrokiem z dnia 23 listopada 2012 r. o sygn. akt II GSK 1671/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok sądu pierwszej instancji stwierdzając, że wskazywana uchwała narusza interes prawny każdego podmiotu prowadzącego szkoły niepubliczne o statusie szkół publicznych na terenie tego powiatu i korzystającego z dotacji oświatowych. Zatem zasadne było badanie legitymacji prawnej strony skarżącej do wniesienia skargi i wzywanie stronę do złożenia stosownego oświadczenia, jak również Radę Powiatu do złożenia oświadczenia, że skarżąca z takich dotacji nie korzysta. Wezwanie w tym zakresie zostało wysłane w dniu [...] r. i doręczone Spółce w dniu [...] r. W dniu 21 marca 2011 r. o godz. 12.00 Sąd ogłosił wyrok, a o godz. 14.30 zostało doręczone do Sądu oświadczenie strony skarżącej, z którego treści wynikało, że na terenie powiatu prowadzi 3 szkoły policealne. Dlatego tez wydanie wyroku przed upływem terminu zakreślonego wezwaniem było przedwczesne i pozbawiało stronę możliwości jego skutecznego złożenia, tym bardziej, że dotyczyło ono legitymacji strony do wniesienia skargi. Pozbawiało ją także prawa do sądu i nastąpiło na podstawie niekompletnych akt sprawy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien dokonać ponownej oceny legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi, która w świetle złożonego oświadczenia nie budzi wątpliwości i ocenić zarzuty merytoryczne skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.), a także aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 powołanej ustawy). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przechodząc zatem do rozpoznania przedmiotowej sprawy na wstępie należy podkreślić, że przepis art. 190 p.p.s.a. stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając więc zakres związania sądu I instancji wyrokiem NSA należy mieć na względzie, że dokonana w nim wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe.
W konsekwencji przedstawiona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2012r. wykładania przepisów, na mocy art. 190 p.p.s.a., wiąże tut. Sąd przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, jednocześnie pośrednio wyznaczała kształt prawidłowej oceny ustaleń stanu faktycznego, a sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie mógł dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej. Zatem należy uznać, iż związanie w rozumieniu art. 190 p.ps.a., oznacza, iż Sąd I instancji nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego orzeczenia.
Mając powyższe rozważania na względzie należy przede wszystkim zauważyć, iż w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości legitymacja strony skarżącej do wniesienia skarg ani terminowość jej wniesienia, a zatem ocenie pozostają wyłącznie zarzuty merytoryczne skargi.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, orzeka o nieważności tej uchwały albo stwierdza, że wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Jednak w tym zakresie przepisy ustawy o samorządzie powiatowym w art. 79 ust. 1 stanowią, że uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna.
Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że spór dotyczy zakresu uprawnień rady powiatu wynikających z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty., zgodnie z którym organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Przepis ten stanowi granice materialne, procesowe i kompetencyjne dla stanowienia prawa miejscowego w zakresie udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych.
Strona skarżąca podnosi, iż granice te zostały przez Radę Powiatu W. przekroczone we wskazanym w skardze zakresie.
Nadto jak podkreślano wielokrotnie powołując się na literaturę przedmiotu za niedopuszczalne należy uznać nakładanie w uchwale dodatkowych obowiązków, od których spełnienia przez beneficjenta dotacji zależy jej otrzymanie. (zob. M.Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2008 r. Wyd. II do art. 90). Również w wyrokach wskazywanych przez stronę skarżącą oraz w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2013 r. o sygn. akt VSA/Wa 2302 i 2303/12 i w wyroku tut. Sądu z dnia 30 sierpnia 2011 r. o sygn. akt III SA/Gl 4/11 stwierdzono, że "wstrzymanie wypłaty całości lub części dotacji" ujęte w uchwale organu jednostki samorządu terytorialnego nie znajduje umocowania w przepisach stanowiących podstawę prawną jej wydania. Umocowanie bowiem do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji jest ściśle związane z uprawnieniem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom (ust. 3e art. 90) oraz z określeniem celu na jaki mogą być wykorzystywane dotacje, a ustawodawca nie przewidział w ustawie o finansach publicznych instytucji wstrzymania dotacji. Zatem kwestie te nie mogą być regulowane przepisami prawa miejscowego.
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela jednak wyżej wskazywanych poglądów. Kompetencje bowiem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do określania ewentualnych warunków, których niedotrzymanie skutkuje wstrzymaniem kolejnych rat dotacji należy wywodzić z przepisów regulujących podstawy przyznawania tychże dotacji i ogólnych norm gospodarowania finansami publicznymi oraz dyscypliny finansowej organów tymi środkami dysponującymi.
Zauważyć na wstępie należy, że powiatowe/gminne dotacje oświatowe bezwątpienia są środkami publicznymi, które podlegają sztywnym reżimom prawnym, a ich naruszenie pociąga za sobą określone konsekwencje dla ich dysponenta. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych – finanse te obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem, w szczególności: gromadzenie dochodów i przychodów publicznych, a także wydatkowanie środków publicznych. Natomiast podmioty zarządzające gospodarowaniem tymi środkami pieniężnymi zobligowane są do określonych działań. W myśl art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych – wydatki publiczne powinny być dokonywane:
1. w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasad:
a/ uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
b/ optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;
2. w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;
3. w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Zatem na podstawie powyższych norm oraz art. 52 tej ustawy można sformułować obszerny katalog reguł, determinujących wydatkowanie środków publicznych. Do najważniejszych należą zasady, że wydatki publiczne powinny być dokonywane:
- w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów;
- optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;
- w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;
- w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań;
- kierownik danej jednostki odpowiada za całość gospodarki finansowej tej jednostki, w tym sprawuje nadzór w zakresie gospodarowania środkami publicznymi pod względem zgodności z prawem, efektywności i celowości;
- dysponent części budżetowej lub zarząd jednostki samorządu terytorialnego może ustalić dla podległych jednostek dodatkowe ograniczenia dokonywania wydatków.
Podstawowe więc znaczenie dla publicznej gospodarki finansowej mają zasady celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. Pod pojęciem celowości dokonywania wydatków należy rozumieć zapewnienie zgodności działań jednostki w zakresie dokonywania wydatków z jej celami statutowymi, optymalizację zastosowanych metod i środków, ich adekwatności dla osiągnięcia założonych celów oraz przyjętych kryteriów oceny realizacji celów i zadań. Jest to wybór przez dysponenta środków publicznych takiego sposobu finansowania zadań, który prowadzi do najbardziej efektywnego gospodarowania środkami publicznymi.
Wydatkowanie publicznych środków finansowych powinna cechować także skuteczność i efektywność. Zasada skuteczności polega na optymalnym doborze metod i środków dla osiągnięcia założonych celów, przy celowym i oszczędnym dokonywaniu wydatków. Poza tym sformułowane w ustawie o finansach publicznych zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych mają zapewnić racjonalizację kosztów, oznaczającą wydajność i skuteczność wydatkowania środków publicznych w związku z realizacją zamierzonego zadania. Racjonalnym wydatkowaniem środków publicznych nazywane jest dokonywanie wydatków w sposób celowy, oszczędny i terminowy.
Zauważyć także należy, że wydatków ze środków publicznych dokonywać można jedynie na podstawie stosownego upoważnienia. Przez upoważnienie do dokonywania wydatków, mające charakter upoważnienia podmiotowego oraz przedmiotowego, rozumieć należy kompetencję wynikającą z przepisów prawa lub zdarzeń prawnych do dysponowania środkami publicznymi. Zakres podmiotowy upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych wyznacza ogólna norma kompetencyjna art. 53 ust. 1, zgodnie z którą kierownik jednostki sfery finansów publicznych odpowiada za całość gospodarki finansowej, a zatem również za dokonywanie wydatków ze środków publicznych.
Przedmiotowy zakres upoważnienia do dokonywania wydatków wyznaczany jest przez istnienie podstawy prawnej wydatku, przeznaczenia (celu) wydatkowania środków, ich wysokości wynikającej z ustalonych planów finansowych i wielkości określonych w odpowiednich podziałkach klasyfikacji budżetowej oraz terminu, do którego wydatkować można środki. Wydatek ze środków publicznych musi być dokonany na podstawie konkretnego tytułu prawnego, tj. zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków /vide: L. Lipiec-Warzecha, Komentarz ustawy o finansach publicznych; Wolters Kluwer, 2011/.
Natomiast w myśl a_@KON@_rt. 260 ust. 1 - w przypadkach stwierdzenia:
1) niegospodarności w określonych jednostkach,
2) opóźnień w realizacji zadań,
3) nadmiaru posiadanych środków,
4) naruszenia zasad gospodarki finansowej, o których mowa w art. 254
- zarząd jednostki samorządu terytorialnego może podjąć decyzję o blokowaniu planowanych wydatków budżetowych.
Wobec powyżej przedstawionych uwarunkowań prawnych należy stwierdzić, że Rada Powiatu W. skoro udzieliła dotacji w trybie § 4 przedmiotowej Uchwały z dnia 28 stycznia 2010r. to tym samym miała umocowanie do nałożenia na beneficjenta obowiązków z § 5 tegoż aktu. Niedopełnienie zaś powyższych wymogów przez dotowany podmiot jest tożsame z niewywiązywaniem się przez placówkę oświatową z nałożonych na nią obowiązków związanych z prawem do otrzymania następnej raty dotacji. Poza tym ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w art. _@KON@_8 stanowi, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest:
_@POCZ@__@KON@_1) przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji;
_@POCZ@__@KON@_2) niezatwierdzenie w terminie przedstawionego rozliczenia dotacji;
3) nieustalenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu.
Wydanie więc decyzji na podstawie § 10 uchwały czy art. 251 i art. 252 ustawy o finansach publicznych o zwrocie dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości - jest sankcją ostateczną ukarania beneficjenta za spożytkowanie środków sprzecznie z ich przeznaczeniem czy w zawyżonej kwocie. Czyli konsekwencją post faktum, po otrzymaniu środków i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do prawidłowości ich spożytkowania. Natomiast brak przedstawienia niezbędnych dokumentów informacyjno - księgowo – finansowych, o których mowa w § 5 skutkuje w świetle kwestionowanego przez Spółkę § 9 jedynie czasowym wstrzymaniem wypłaty kolejnej miesięcznej raty dotacji do czasu przedstawienia przez placówkę wymaganych danych. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił konsekwencje idące najdalej w postaci nakazu zwrotu nienależnej kwoty dotacji, to tym bardziej dopuszczalne jest stosowanie skutków mniej dotkliwych w formie czasowego wstrzymania wypłaty kolejnej raty; zgodnie z wnioskowaniem a maiori ad minus - jeżeli norma pozwala czynić więcej, to dozwala także i mniej.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie takie działanie ma także umocowanie we wskazywanych normach należytego gospodarowania środkami publicznymi i w/w art. 8, gdyż przekazanie kolejnej raty przez organ dotujący mimo braku niezbędnej dokumentacji stanowiłoby naruszenie dyscypliny z tego przepisu i wiązałoby się z odpowiedzialnością, m.in. karną, karną skarbową oraz odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. System odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest bowiem tak skonstruowany, że znamiona niektórych czynów nie dotyczą samego faktu dokonania wydatku, ale mają z nimi ścisły związek, polegający na penalizacji naruszenia zasad warunkujących prawidłowe dokonanie wydatku lub tryb przekazania środków .
Dlatego też określenie sankcji wstrzymania rat dotacji za niedochowanie wymogów comiesięcznego rozliczania się przez podmiot dofinansowywany nie można uznać za sprzeczne z prawem (w/w art. 90 ust. 4) czy naruszające konstytucyjny nakaz upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP).
Szczególna bowiem dbałość o prawidłowe gospodarowanie finansami publicznymi obciąża każdego dysponenta środków budżetowych, co wynika także z rozdziału X art. 216 ust. 1 Konstytucji RP i ustawy budżetowej .
Natomiast dochowywanie należytej staranności przez beneficjenta nie powoduje dla niego żadnych negatywnych skutków. Trudno więc twierdzić, że niewywiązywanie się z nałożonych obowiązków i wynikające z tego wstrzymanie kolejnych rat dotacji jest tożsame z ograniczeniem prawa do dotacji. Z ochrony prawnej może bowiem korzystać wyłącznie podmiot respektujący nałożone określonymi normami prawnymi nakazy. Natomiast postępowanie sprzeczne z takimi regulacjami na to dobrodziejstwo powoływać się nie może i winno podlegać stosownym konsekwencjom czy ograniczeniom.
Zauważyć także na zakończenie należy, że z uzasadnienia projektu kwestionowanej uchwały wynika, że jej przyjęcie związane było z koniecznością dostosowania przepisów prawa miejscowego do zmian wynikających z nowelizacji ustawy o systemie oświaty, bowiem w oparciu o art. 90 ust. 3e - 4 przyznano organem jednostek samorządu terytorialnego prawo kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom niepublicznym, nakładając jednocześnie na organ dotujący obowiązek ustalenia trybu i zakresu tej kontroli. Proponowana więc uchwała miała zawierać zmiany o charakterze porządkującym i ujednolicającym dotychczasowe regulacje w tym zakresie oraz dostosowanie ich do obowiązującego stanu prawnego; określać podmioty, którym przysługuje dotacja; wysokość dotacji przysługującej na 1 ucznia lub wychowanka w poszczególnych typach szkół; zakres danych jakie powinien zawierać wniosek o udzielenie dotacji, a także określać zasady kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonej tej dotacji. Zakres kontroli miał na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie objętym przedmiotem kontroli na podstawie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji z przebiegu nauczania.
Takie więc działania Powiatu W. – zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie – nie można uznać za przekraczające delegację z art. 90 ust. 4, ale jako przejaw należytej dbałości o prawidłowe wydatkowanie środków finansowych Powiatu przyznawanych konkretnemu podmiotowi w formie dotacji oświatowej i zapobieganie ewentualnym nadużyciom beneficjenta.
Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło