III SA/Gl 854/06
PostanowienieWSA w Gliwicach2007-01-29
Skład orzekający: Marek Kołaczek, Małgorzata Jużków, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy w trybie art. 54 § 3 PPSA, w sytuacji gdy strona skarżąca nie wniosła na nie skargi, powoduje umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji publicznej, na podstawie art. 54 § 3 PPSA, postanowienia uwzględniającego skargę w całości i uchylającego zaskarżone postanowienie, powoduje utratę bytu przez skargę sądowoadministracyjną. Skoro strona skarżąca nie wniosła skargi na nowe postanowienie organu, postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o zaliczeniu nadpłaty w podatku VAT na poczet zaległości. Strona skarżąca kwestionowała zasadność zaliczenia, wskazując na brak istnienia zaległości w dacie powstania nadpłaty. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania, informując o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji na podstawie art. 54 § 3 PPSA. Pełnomocnik skarżącej nie zgodził się z twierdzeniem o uwzględnieniu skargi w całości.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. nakazuje ściągnąć od skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem nieziszczonego wpisu od skargi 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o.o. (poprzednio [...] Sp. z o.o.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku od towarów i ustaw w wysokości [...]zł wraz z należnym oprocentowaniem w kwocie [...]zł na poczet zaległości w tym podatku z tytułu zobowiązania podatkowego za miesiąc [...]r. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz 76 § 1, art. 76 a § 1 oraz art. 77 i art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze. zm.)
W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. W ramach tych wyjaśnił, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił decyzję wymiarową Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. nr [...] w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za [...]r. W tej sytuacji na koncie podatnika powstała nadpłata, która po oprocentowaniu za okres od dnia wpłaty tj. [...]r. do [...]r. tj. daty jej zaliczenia na zaległość podatkową, wyniosła ogółem [...]zł. Wobec powyższego postanowieniem z [...]r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. nadpłatę wraz z oprocentowaniem zaliczył w całości na poczet zaległości podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za [...]r.
W zażaleniu strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości i orzeczenie o obowiązku zwrotu nadpłaty. Powołując się na treść art. 76 a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zakwestionowała zasadność zaliczenia nadpłaty na rzecz zaległości podatkowych, gdyż jej zadaniem zaległości te nie istniały w dacie powstania nadpłaty.
Wskazała też, że [...]r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszoinstancyjnego w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za [...]r.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu zaakcentował, iż bezspornym jest fakt, że w dniu uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej Spółka z o.o. [...] posiadała należne zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za [...]r.
Następnie zaakcentował, że w świetle art. 76 § 1, art. 76a § 1, art. 55 § 2 oraz art. 62 ustawy Ordynacja podatkowa, niesłusznym jest zarzut zażalenia, iż sporna nadpłata wraz z oprocentowaniem winna być zwrócona podatnikowi, gdyż w dniu jej powstania, nie istniało zobowiązanie w podatku od towarów i usług przypisane Spółce z o.o. [...] za [...]r. Wskazał też, że w sprawie nie ma zastosowania art. 76 a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż sposób powstania nadpłaty w odniesieniu do Spółki reguluje art. 77 § 3 ustawy podatkowej. Zwrócił uwagę, iż w dniu [...]r. istniały już zaległości Spółki z o.o. [...]w podatku od towarów i usług za [...]r., zatem organ podatkowy posiadający nadpłatę, nie mając żadnego wyboru, musiał zaliczyć ją na poczet tej zaległości podatkowej, wynoszącej wówczas [...]zł.
Na zakończenie wyraził pogląd, że toczące się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r. nr [...], dotyczy wprawdzie zaliczenia nadpłaty powstałej za [...]r. również na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za [...]r., jednakże zmianę w sposobie rozstrzygania niniejszej sprawy może przynieść jedynie uwzględnienie skargi, co na razie nie nastąpiło.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła przy tym, naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a to: art. 76 a § 2 pkt 1, poprzez przyjęcie, że norma wynikająca z tego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, w stanie faktycznym ustalonym przez organ podatkowy; art. 77 § 3, poprzez przyjęcie, że norma wynikająca z tego przepisu ma zastosowanie w sprawie; art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191, poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego we właściwym zakresie i przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, czego wynikiem jest oparcie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia na błędnie ustalonym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o umorzenie postępowania sądowego, wskazując, iż postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku od towarów i ustaw w wysokości [...]zł wraz z należnym oprocentowaniem w kwocie [...]zł na poczet zaległości w tym podatku z tytułu zobowiązania podatkowego za miesiąc [...]r. W uzasadnieniu postanowienia zaakcentował, że koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie przez organ I instancji szczegółowej weryfikacji ustaleń przyjętych w zakresie zaliczenia nadpłaty Spółki rzecz jej zaległości podatkowych.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik strony skarżącej nie zgodził się, iż postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uwzględnił skargę w całości. Podniósł, że wniesiona przez Spółkę skarga oparta została na zarzutach naruszenia art. 76 a § 2 pkt 1, art. 77 § 3, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, tymczasem organ odwoławczy podzielił zarzut nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie odniósł się zaś w ogóle do zarzutów naruszenia art. 76 a § 2 pkt 1 oraz art. 77 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem pełnomocnika wynika stąd, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie uwzględnia skargi w całości. W oparciu o stanowisko doktryny (T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt III SA/Po 1909/96 zaprezentował pogląd, że w oparciu o art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Nie jest też możliwe wybiórcze uwzględnienie skargi. Na zakończenie wniósł o zasądzenie kosztów w trybie art. 201 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z innych przyczyn niż wykazane w pkt 1-2.
Z kolei zgodnie z art. 54 §3 ustawy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł wraz z należnym oprocentowaniem w kwocie [...]zł na poczet zaległości w tym podatku z tytułu zobowiązania podatkowego za miesiąc [...]r. Skarżąca Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw.
Pismem procesowym z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o umorzenie postępowania wobec uwzględnienia skargi [...]Sp. z o.o. w całości i uchylenia w dniu [...]r. zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C.. Do wskazanego pisma została załączona kserokopia postanowienia.
Pełnomocnik strony skarżącej po zapoznaniu się z treścią pisma procesowego organu oraz treścią postanowienia w piśmie procesowym z dnia [...]r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zaakcentował, iż organ nie uwzględnił skargi w całości i wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w trybie art. 201 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym miejscu należy wskazać, że wydanie przez organ administracji publicznej na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w wyniku uwzględnienia skargi w całości - postanowienia, które wzrusza postanowienie stanowiące przedmiot skargi sądowoadministracyjnej, powoduje, że skarga ta traci swój byt. Nie jest możliwe rozpatrywanie skargi na postanowienie, które zostało uchylone. Dopiero zaskarżenie postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ewentualne uchylenie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia wydanego w tym trybie powoduje, że odżywa zarówno postanowienie organu, jak i skarga złożona na nie do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy podniesione zarzuty w piśmie procesowym pełnomocnika strony skarżącej z dnia z[...]r. wobec postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] mogłyby zostać rozpoznane tylko w przypadku wniesienia skargi na to postanowienie.
W związku z tym, iż organ uwzględnił skargę [...] Sp. z o.o. i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś strona skarżąca nie wniosła na nie skargi, Sąd stwierdza, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlega ono umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z powołanym wyżej art. 54 § 3 ustawy.
Umarzając postępowanie z przyczyny określonej w art. 54 § 3, zgodnie z art. 201 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzono na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło