III SA/Gl 866/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Szkoleniowo-Edukacyjnego "P" Sp. z o.o. w S. na czynność Zarządu Powiatu C. w przedmiocie odmowy przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji oświatowej oddala skargę. Skarżące Przedsiębiorstwo Szkoleniowo- Edukacyjne "P" Sp. z o.o. w S. jako organ prowadzący Niepubliczne Dzienne Technikum "P" w S. oraz Niepubliczną Branżową Szkolę I Stopnia "P" w S., w dniu 6 września 2022 r. wniosło do Starostwa Powiatowego w C. o wypłatę dotacji za kwalifikacyjne kursy zawodowe, powołując się na art. 31 a ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r, o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1930, ze zm.- dalej zwanej f.z.o.). Pismem (czynnością) z dnia 20 września 2022 r. Starosta C. zakomunikował stronie, że odmawia wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy zdali egzamin zawodowy w zakresie kwalifikacji: [...]: organizacja i prowadzenie eksploatacji podziemnej złóż, [...]: eksploatacja złóż podziemnych, [...]: eksploatacja podziemna złóż, [...]: wykonywanie i naprawa elementów maszyn, urządzeń i narzędzi. Uzasadniając swoje stanowisko, powołując się na informacje zawarte w systemie informacji oświatowej, miesięcznych informacjach o liczbie uczniów/słuchaczy/wychowanków oraz miesięcznych sprawozdaniach o faktycznym uczestnictwie uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, stwierdził, że od momentu założenia technikum oraz branżowej szkoły I stopnia nie wykazano uczniów. Oznacza, że ww. szkoły przed oraz w dacie uruchomienia kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie prowadziły kształcenia zawodowego w zakresie zawodów, do których należą ww. kursy. Starosta odwołał się także do swojego wcześniejszego stanowiska zawartego w piśmie z dnia 10.05.2022r., którym informowano stronę skarżącą, że Powiat C. nie będzie zobowiązany do wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy zdali egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji w okresie działalności Niepublicznej Branżowej Szkoły I Stopnia "P" w S. oraz Niepublicznego Technikum "P" w S. organizującej, kwalifikacyjne kursy zawodowe niezgodnie z art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz.1082, ze zm. - dalej: Prawo oświatowe). Pismem z dnia 29 września 2022 r. strona skarżąca wezwała Starostę C. do zapłaty ww. dotacji, uznając, że dla wypłaty dotacji z tytułu prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych nie ma żadnego znaczenia okoliczność, czy ww. szkoły prowadziły kształcenie zawodowe w zakresie zawodów, w których były realizowane kwalifikacyjne kursy zawodowe a warunki otrzymania tej dotacji określa art. 33 ust. 1 pkt 4 f.z.o. Wskazała także na treść art. 31a ust. 1 f.z.o. W odpowiedzi na to wezwanie Wicestarosta C. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie odmowy wypłaty dotacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podniesione zostały zarzuty naruszenia: - art. 31a ust. 1 w zw. z art. 31b oraz art. 33 ust. 1 pkt. 4 f.z.o. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022 wraz z załącznikiem - Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2022 poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie, nieustalenie wysokości oraz niewypłacenie przez Zarząd Powiatu C. na rzecz strony skarżącej dotacji z tytułu przeprowadzonych kwalifikacyjnych kursów zawodowych w związku ze złożonym wnioskiem o jej wypłatę, podczas gdy ta dotacja powinna zostać przyznana, ustalona i wypłacona ex lege, albowiem skarżąca spełniła wszelkie przesłanki ustawowe do otrzymania dotacji, a organ dotujący nie może domagać się spełnienia innych przesłanek, niż te wprost określone w ustawie, co w konsekwencji spowodowało naruszenie oczywistego interesu prawnego skarżącej; - art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Zarząd Powiatu C. do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącej dotacji za 2022 roku z tytułu realizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych, podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i o uznanie uprawnienia skarżącej do wypłaty na jej rzecz nieprzyznanej dotacji wraz z odsetkami ustawowymi, a także zasądzenie zwrotu kosztów. W uzasadnieniu skargi ponownie podkreślono, że warunki otrzymania dotacji z tytułu przeprowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych określa art. 33 ust. 1 pkt. 4 f.z.o. Zwrócono także uwagę, że strona skarżąca spełniła wszelkie warunki aby należną dotację otrzymać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z brzmienia art. 117 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego jasno wynika, że branżowa szkoła I stopnia oraz technikum, które nie prowadzą kształcenia w zawodzie (tj. nie prowadzą obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ww. ramowym planie nauczania), nie są uprawnione do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Kwalifikacyjne kursy zawodowe to forma zajęć realizowana w szkołach, które prowadzą kształcenie zawodowe, a wykładnia literalna słów "prowadzące kształcenie zawodowe" wskazuje na teraźniejsze (bieżące), a nie przyszłe (planowane) prowadzenie kształcenia zawodowego w danym typie szkoły. Należy więc uznać, że bezwzględnym warunkiem uruchomienia kwalifikacyjnych kursów zawodowych jest aktualne prowadzenie kształcenia w szkole, czyli posiadanie oddziału szkolnego, a nie jego uruchamianie już po rozpoczęciu kwalifikacyjnego kursu zawodowego. W tym zakresie organ powołał się na wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I GSK 2007/19. W piśmie procesowym z dnia 13 grudnia 2022 r. strona skarżąca podtrzymała skargę oraz podniesione w niej zarzuty i twierdzenia. Zdaniem strony skarżącej nie można wywieść, że dotacja jej nie przysługuje wyłącznie z tego powodu, że szkoła nie prowadzi faktycznie kształcenia w zawodzie w formie zajęć szkolnych, a w związku z tym nie jest uprawniona do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Brak prowadzenia kształcenia w zawodzie w formie zajęć szkolnych, jako zupełnie innych zajęć, nie związanych przecież z prawem do dotacji na kwalifikacyjne kursy zawodowe może rodzić inne ewentualnie przewidziane ustawą skutki, nie oznacza jednak utraty prawa do otrzymania dotacji, albowiem kwalifikacyjne kursy zawodowe zostały zrealizowane, a ich słuchacze uzyskali stosowne potwierdzenie zdobycia kwalifikacji, a zatem został osiągnięty cel wypłaty dotacji, jak również zostały spełnione wszystkie wskazane prawem warunki do jej wypłaty. Skarżąca wskazała również, że w powołanym przez organ wyroku NSA spór sprowadzał się do tego, czy szkoła może prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe, jeżeli nie realizuje kształcenia w formie zajęć szkolnych, a powyższe aspekty nie stanowiły dostatecznej oceny tego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu brak było bowiem podstaw do stwierdzenia, że organ dotujący dopuścił się naruszenia prawa, odmawiając stronie skarżącej przyznania dotacji, albowiem nie spełniła ona jednego z warunków prowadzenia kursów, tj. realizowania zajęć w formie lekcyjnej, w zawodach i zakresie kształcenia, w których odbywały się kursy, w czasie odpowiadającym okresowi ich prowadzenia. Wskazać przy tym należy, że pierwotnie w sprawie nie było sporne, że Niepubliczne Dzienne Technikum "P" w S. oraz Niepubliczna Branżowa Szkoła I Stopnia "P" w S. przed oraz w dacie uruchomienia kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie prowadziły kształcenia zawodowego w zakresie zawodów, do których należą kursy wymienione we wniosku z dnia 6 września 2022 r. Skarżąca uważała jednakże, iż nie można wywieść, że dotacja, o której mowa w art. 31 a ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r, o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1930, ze zm.- dalej zwanej jak dotychczas f.z.o.) nie przysługuje jej wyłączenie z tego powodu, że szkoła nie prowadzi faktycznie kształcenia w zawodzie w formie zajęć szkolnych. Akcentowała przy tym, że warunki otrzymania wnioskowanej dotacji określa art. 33 ust. 1 pkt 4 f.z.o. Sąd nie podziela powyższego stanowiska skarżącej. Zdaniem Sądu szkoła, która nie prowadzi kształcenia w zawodzie, tj. nie prowadzi obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ramowym planie nauczania nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie dotacji z tytułu prowadzenia tych kursów. Słusznie wywodzi zatem organ, że organizowanie tychże kursów jest niezgodnie z art. 117 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021 r. poz.1082, ze zm. – dalej jak dotychczas: Prawo oświatowe). Przypomnieć należy, że stosownie do treści z art. 117 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez publiczne i niepubliczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkół artystycznych - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie innych zawodów przypisanych do branż, do których należą zawody, w których kształci szkoła. Z regulacji tej jasno wynika zatem, że branżowa szkoła I stopnia oraz technikum, które nie prowadzą kształcenia w zawodzie (tj. nie prowadzą obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ramowym planie nauczania) nie spełniają warunku prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Chodzi bowiem o konieczność faktycznego prowadzenia kształcenia, która oznacza równoczesne prowadzenie zajęć w formie lekcyjnej i kwalifikacyjnych kursów zawodowych. W świetle powyższego jako niezasadne ocenić należało podniesione w skardze zarzuty. Dla oceny, czy skarżącej przysługuje dotacja z tytułu przeprowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych, wbrew jej stanowisku, miała bowiem znaczenie regulacja art. 117 ust.2 pkt 1 Prawa oświatowego. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 4 f.z.o. dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący szkołę udokumentuje uzyskanie certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu zawodowego przez okręgową komisję egzaminacyjną; na wniosek organu prowadzącego szkołę okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje niezwłocznie zaświadczenie o uzyskaniu certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Jak wynika z art. 31a ust. 1 f.z.o. niepubliczne szkoły ponadpodstawowe prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał egzamin zawodowy w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który uczestniczył w kursie, oraz kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał ten egzamin. Dotację ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej w roku budżetowym, w którym słuchacz ukończył ten kurs. Bez wątpienia art. 33 ust. 1 pkt 4 f.z.o. określa warunki przekazania dotacji, o której mowa w art. 31a ust. 1 f.z.o. Nie może być jednak interpretowany w oderwaniu od tej ostatniej z w/w regulacji, wskazującej na podmiot uprawniony do otrzymania dotacji, tj. niepubliczne szkoły prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe. Z kolei, art. 117 ust.2 pkt 1 Prawa oświatowego, omówiony w ramach wcześniejszych rozważań, określa jaki podmiot i na jakich warunkach może takie kursy prowadzić. Regulację art. 31a ust. 1 f.z.o. należy zatem stosować łącznie z art. 117 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego. Jednocześnie należy zauważyć, że dopiero na rozprawie w dniu 18 stycznia 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut, że okoliczność realizowania obowiązku kształcenia nie została w sposób dostateczny wykazana przez organ. Badając prawidłowość stanowiska organu w tej kwestii należy wskazać, że brak jest podstaw do zakwestionowania jego legalności. Wnioski tego rodzaju płyną, jak słusznie wskazywał organ, z systemu informacji oświatowej, gdyż wynika z niej, że od momentu założenia technikum oraz branżowej szkoły I stopnia nie wykazano uczniów. Co więcej obraz taki wynika ze stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą jeszcze przed rozprawą. W piśmie procesowym z dnia 13 grudnia 2022 r. wyraziła bowiem stanowisko, że nie można wywieść, że dotacja jej nie przysługuje wyłącznie z tego powodu, że szkoła nie prowadzi faktycznie kształcenia w zawodzie w formie zajęć szkolnych. Kwestionowała jedynie utratę prawa do otrzymania dotacji z ww. powodu. Nadto, należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnych dowodów, z których można by wywieść odmienne od ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, nie złożył w tym zakresie także żadnych wniosków. Pełnomocnik strony skarżącej nie twierdzi nawet, że szkoły prowadziły kształcenie w zawodzie, czyli oddział szkolny, który swoją działalność zaczął przed lub dacie uruchomienia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. W toku rozprawy sądowej wskazywała wyłączenie, że szkoła przeprowadza nabór na kształcenie stacjonarne chociaż skutki są różne i nie zawsze jest on wystarczający. Tymczasem wymaga zgodzić się z organem, że istotne jest faktyczne realizowanie kształcenia, a nie czynienie starań w tym zakresie. Strona skarżąca w istocie odwołuje się do możliwości i uprawnień do prowadzenia zajęć, a nie faktycznej ich realizacji. To, że prowadzone przez skarżącą szkoły nie zostały wykreślone z ewidencji i prowadzą kwalifikacyjne kursy zawodowe nie oznacza natomiast, iż spełnione zostały faktyczne aspekty prowadzenia tejże działalności, mające decydujące znaczenie w świetle regulacji art. 117 ust. 2 pkt 1 Prawa oświatowego. Nie wystarczy samo posiadanie, potwierdzone wpisem do ewidencji, uprawnień do kształcenia w zakresie zawodów, do których odnoszą się kwalifikacyjne kursy zawodowe. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt I GSK 1747/2, gdyby ustawodawca taką możliwość zechciał wprowadzić, to zapewne zmodyfikowałby wskazany przepis prawa stosowną nowelizacją. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.) oddalił skargę.