III SA/Gl 871/22
WyrokWSA w Gliwicach2023-01-16
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Aleksandra Żmudzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej w części dotyczącej regulaminu wynagradzania nauczycieli było zgodne z prawem, w szczególności w kontekście zasady prawidłowej legislacji i delegacji ustawowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego było zgodne z prawem. Stwierdzono istotne naruszenie prawa przez Radę Miejską w Bielsku-Białej, polegające na naruszeniu zasady prawidłowej legislacji (art. 2 Konstytucji RP) poprzez nieprawidłowe uchylenie poprzednich uchwał oraz na przekroczeniu delegacji ustawowej wynikającej z Karty Nauczyciela w zakresie określania dodatków motywacyjnych i funkcyjnych dla nauczycieli. Sąd uznał również, że brak stwierdzenia nieważności § 2 pkt 1 uchwały (uchylającego poprzednią uchwałę) nie stanowił naruszenia prawa w kontekście częściowego unieważnienia uchwały z 22 października 2019 r. i nowelizacji Karty Nauczyciela.Stan faktyczny
Gmina Bielsko-Biała skarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli. Wojewoda uznał, że uchwała narusza Konstytucję RP i Kartę Nauczyciela, m.in. poprzez nieprawidłowe uchylenie poprzednich regulacji oraz nieprecyzyjne określenie zasad przyznawania dodatków motywacyjnych i funkcyjnych. Gmina zarzuciła organowi nadzoru naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 7 Konstytucji RP, wskazując na doprowadzenie do sytuacji braku regulacji prawnej w zakresie wynagradzania nauczycieli.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę Gminy Bielsko-Biała.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant St. sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Bielsko-Biała na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 28 listopada 2019 r. nr NPII.4131.1.777.2019 w przedmiocie regulaminu określającego wysokość i warunki przyznawania dodatków do wynagrodzeń oraz nagród dla nauczycieli oddala skargę.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 28 listopada 2019 r.
nr NPII.4131.1.777.2019 Wojewoda Śląski (dalej: organ nadzoru), działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.; dalej jako: "u.s.g.") stwierdził nieważność uchwały Nr XII/248/2019 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 22 października
2019 r. w sprawie regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponad-wymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz kryteriów i trybu przyznawania nagród za osiągnięcia w zakresie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, w tym realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę oraz realizacji innych zadań statutowych szkoły, nauczycielom przedszkoli, szkół oraz placówek, dla których organem prowadzącym jest Miasto Bielsko-Biała - w części:
- § 2 pkt 2, 4-5 uchwały jako niezgodnej z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz.483; dalej: "Konstytucja RP");
- załącznika Nr 1 do uchwały jako sprzecznej z art. 30 ust. 6 ustawy z dnia
26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 967 ze zm.; dalej jako: "KN");
- § 4 ust. 4 pkt 1 lit. f, § 4 ust. 4 pkt 2 lit. f, § 4 ust. 4 pkt 3 lit. a, b, § 4 ust. 5 pkt 2, 3
i 2 załącznika Nr 2 do uchwały jako niezgodnej z art. 49 ust. 2 KN;
- § 6 ust. 6 załącznika Nr 2 do uchwały jako niezgodnej z art. 2 i 7 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że
22 października 2019 r. Rada Miejska w Bielsku-Białej uchwaliła w/w regulamin,
w załączniku Nr 1 do tej uchwały określiła wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, w załączniku Nr 2 kryteria oraz tryb przyznawania nagród dla nauczycieli za ich osiągnięcia w zakresie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, w tym realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę oraz realizacji innych zadań statutowych szkoły. Przepisem § 2 pkt 1 i 3 uchwały Rada Miejska postanowiła o utracie mocy obowiązującej uchwały Nr XXXVII/888/2009 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 17 lutego 2009 roku w sprawie uchwalenia Regulaminu wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach prowadzonych przez Miasto Bielsko-Biała oraz uchwały Nr XXIV/631/2008 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 29 kwietnia
2008 roku w sprawie przyjęcia regulaminu określającego kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród za osiągnięcia dydaktyczno- wychowawcze. Następnie przepisami § 2 pkt 2, 4-5 uchwały Rada wprowadziła regulacje, których celem było uchylenie wszystkich uchwał nowelizujących powyższe uchwały pierwotne.
W ocenie organu nadzoru działanie Rady wynikające z treści przepisu § 2 pkt 2, 4-5 uchwały jest niedopuszczalne w świetle zasad demokratycznego państwa prawnego, których elementem jest zasada prawidłowej legislacji bowiem niesamodzielny charakter przepisów nowelizujących oznacza, że mają one charakter jednorazowy i ich normatywny skutek wyczerpuje się w momencie ich wejścia w życie w postaci zmian, które one dokonują, a nowelizowane przepisy otrzymują nowe brzmienie.
Odnośnie unieważnienia załącznika nr 1 do regulaminu organ nadzoru wskazał, że podjęta przez Radę Miejską w Bielsku - Białej uchwała w tej części nie wypełnia w całości delegacji ustawowej określonej przepisem art. 30 ust. 6 KN; nie określa w sposób prawidłowy: wysokości i szczegółowych warunków przyznania dodatku motywacyjnego, wysokości dodatku funkcyjnego, wysokości ani warunków wypłacania nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy,
z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, świadczenia, o którym mowa w art. 53a, i dodatku, o którym mowa w art. 54 ust. 5,
a niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały, skutkuje zaś istotnym naruszeniem prawa. Uchwała nie określa w sposób prawidłowy wysokości i szczegółowych warunków przyznania dodatku motywacyjnego, albowiem nie przewiduje zasad, na jakich będzie ta wysokość ustalana przez dany podmiot; nie dookreśliła w jaki sposób wystąpienie poszczególnych warunków wpłynie na wysokość dodatku motywacyjnego; rozbieżność między dolną a górną wysokością dodatku motywacyjnego wynosi 1650 złotych - i poza określeniem dolnej i górnej granicy wysokości dodatku, brak jakichkolwiek innych zasad dla podmiotu przyznającego dodatek, którymi mógłby się kierować określając jego wysokość. Brak takich przesłanek (wytycznych) powoduje zupełną uznaniowość, trudną - a nawet niemożliwą - do zweryfikowania potem przez Radę. Tym samym przy tak skonstruowanych przepisach uchwały, o wysokości dodatku w istocie nie będzie decydowała - tak jak wymaga tego przepis art. 30 ust. 6 KN - Rada, ale w sposób zupełnie dowolny i poza wszelkimi zasadami - podmiot przyznający dodatek. Określenie więc tak zróżnicowanych kwot dodatku bez żadnego dookreślenia, w jaki sposób ta wysokość będzie ustalana, skutkuje niejasnością prawa w zakresie warunków przyznawania dodatku w danej wysokości. Nadto przepisem § 4 ust. 3 załącznika Nr 1 do uchwały wskazano organy kompetentne do przyznania dodatku motywacyjnego, jak również okres przyznania dodatku. Tymczasem uregulowania tego typu nie mieszczą się w zakresie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 30 ust. 6 KN.
Zarzucono, że regulacje w § 4 ust. 4 pkt 14 załącznika Nr 1 do uchwały naruszają art. 2 Konstytucji RP bowiem dodatek motywacyjny jest uzależniony od niejasnego pojęcia: "dbanie o właściwy klimat pracy". Również w sposób nieprawidłowy uregulowano wysokość dodatku funkcyjnego przepisem § 5 ust. 4 pkt 13-18, gdyż wysokości dodatków zostały ustalone dla stanowisk funkcyjnych w konkretnych placówkach oświatowych czyli podmioty, zostały wyraźnie zindywidualizowane, co oznacza, że normy prawne wynikające z § 5 ust. 4 pkt 13-18 załącznika Nr 1 do uchwały, zostały pozbawione cechy generalności. Tymczasem, uchwała podjęta w oparciu o przepis art. 30 ust. 6 i art. 49 ust. 2 KN stanowi akt prawa miejscowego i powinna zawierać normy o charakterze dostatecznie ogólnym oraz abstrakcyjnym. Z uwagi więc na fakt zróżnicowania wysokości dodatku funkcyjnego dla różnych stanowisk funkcyjnych, niemożliwym do ustalenia byłaby wysokość dodatku dla wyeliminowanych podmiotów. Tym samym – w ocenie organu nadzoru - koniecznym stało się stwierdzenie nieważności całego przepisu § 5 ust. 4 załącznika Nr 1 do uchwały, którego z kolei brak przesądził o legalności całego załącznika Nr 1 do uchwały.
Odnośnie załącznika nr 2 do uchwały organ nadzoru powołał się na art. 49 ust. 2 KN, zgodnie z którym rada gminy ustala kryteria i tryb przyznawania nagród dla nauczycieli, uwzględniając w szczególności osiągnięcia w zakresie pracy dydaktyczno- dydaktyczno-wychowawczej, pracy opiekuńczo-wychowawczej oraz realizacji innych zadań statutowych szkoły, sposób podziału środków na nagrody organów prowadzących szkoły i dyrektorów szkół, tryb zgłaszania kandydatów do nagród oraz zasadę, że nagroda może być przyznana nauczycielowi po przepracowaniu w szkole co najmniej roku i podkreślił, że zakresy obu upoważnień tj. z art. 30 ust. 6 i art. 49 ust. 2 KN muszą być rozłączne; wskazał na niezgodność z prawem przepisów: § 4 ust. 4 pkt 1 lit. f, § 4 ust. 4 pkt 2 lit. f, § 4 ust. 4 pkt 3 lit. a, b,
§ 4 ust. 5 pkt 2, 3 i 2 załącznika Nr 2 do uchwały podkreślając, że kwestionowane kryteria podmiotowe nie są związane z osiągnięciami nauczyciela w jego pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, niektóre należą do zwykłych obowiązków zawodowych nauczyciela bądź dyrektora i przyjęte regulacje nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa.
Konkludując organ nadzoru stwierdził, że Rada w nieprawidłowy sposób zrealizowała normę kompetencyjną z przepisu art. 30 ust. 6 oraz art. 49 ust. 2 KN co oznacza, że przedmiotowa uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, a ze względu na ustalone nieprawidłowości należało uznać ją za wadliwą, co czyni stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w określonej części uzasadnionym i koniecznym.
W skardze Gmina Bielsko-Biała wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez stwierdzenie nieważności wskazanej uchwały Rady Miejskiej w Bielsku-Białej w części obejmującej przeważającą i zasadniczą część przepisów merytorycznych zmienianej regulacji z jednoczesnym zaniechaniem stwierdzenia nieważności przepisu uchylającego poprzednią uchwalę Rady;
2) naruszenie art. 7 Konstytucji RP poprzez doprowadzenie do podwójnej derogacji obejmującej nową i poprzednie uchwały Rady regulujące problematykę regulaminu wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach prowadzonych przez Miasto Bielsko-Biała oraz regulaminu określającego kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieli w szkołach i placówkach prowadzonych przez Miasto Bielsko-Biała, co w konsekwencji oznacza doprowadzenie do sytuacji braku regulacji prawnej tej materii aktem prawa miejscowego pomimo obligatoryjnego charakteru tej regulacji.
W uzasadnieniu zaakcentowano, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie tylko stwierdza nieważność najistotniejszych postanowień uchwały Rady zawartych w jej załączniku nr 1, ale również poprzez brak stwierdzenia nieważności § 2 pkt 1 i 3 uchwały prowadzi do takiego skutku, że bezpośrednio z mocy tego rozstrzygnięcia nadzorczego traci moc załącznik nr 1 uchwały Rady z dnia 22 października 2019r. regulujący wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw i jednocześnie na podstawie niezakwestionowanych postanowień § 2 pkt 1 i 3 tej uchwały traci moc uchwała nr XXXVI1/888/2009 Rady z dnia 17 lutego 2009r. w sprawie uchwalenia Regulaminu wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach prowadzonych przez Miasto Bielsko-Biała ( regulująca materię objętą załącznikiem nr 1 do uchwały Rady z dnia 22 października 2019r. ) oraz uchwała nr XXIV/631/2008 Rady z dnia 29 kwietnia 2008r. w sprawie przyjęcia regulaminu określającego kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród za osiągnięcia dydaktyczno - wychowawcze (regulująca materię objętą załącznikiem nr 2 do uchwały Rady z dnia 22 października 2019r.).
Skarżąca podkreśliła, że sporne rozstrzygnięcie nadzorcze prowadzi zatem do irracjonalnej i niedopuszczalnej sytuacji, w której zakwestionowanie nowej regulacji skutkuje równocześnie derogacją (uchyleniem) poprzedniej regulacji pomimo, że taka podwójna derogacja z całą pewnością nie była zamierzona przez organ uchwałodawczy. Fundamentalną wadą takiego rozstrzygnięcia jest nieuwzględnienie faktu, że klauzula derogacyjna zawarta w unieważnionej uchwale jest pod względem normatywnym jej integralną częścią tzn. jej moc może być zachowana o ile w życie wejdą nowe uregulowania wprowadzane przez dany akt normatywny. Natomiast taki skutek zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego sprowadza się do doprowadzenia do sytuacji braku regulacji aktem prawa miejscowego powyższej problematyki w sytuacji, w której istnienie takiej regulacji jest obligatoryjne.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, dodatkowo podniósł, że ocena działalności jednostki samorządu terytorialnego jest dokonywana przez wojewodę wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Organ nadzoru nie może więc dokonywać tej oceny z innych punktów widzenia, to jest sprawności, celowości działania czy gospodarności.
Wyrokiem z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 119/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu powyższej skargi, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę zasadę prawidłowej legislacji administracyjnej, wątpliwość budzi rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność nowych regulacji i pozostawiające jednocześnie w obrocie prawnym normę z § 2 pkt 1 uchwały, tj. uchylenie uchwały nr XXXVIl/888/2009 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 17 lutego 2009 r. Według Sądu organ nadzoru zobligowany był do uwzględnienia całościowego uregulowania danego zagadnienia i jako strażnik prawidłowego prawodawstwa powinien umożliwić płynne przejście między kolejnymi regulacjami regulaminów wynagradzania, nie dopuszczając do powstania luki prawnej. Brak systemowej analizy kwestionowanej uchwały spowodował niedopuszczalną lukę prawną w regulacjach wynagradzania nauczycieli i w konsekwencji brak podstaw prawnych do ustalania i wypłacania świadczeń pieniężnych, co stanowiło naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy.
Na skutek skargi kasacyjnej organu nadzoru Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt III OSK 3376/21 uchylił powyższy wyroku Sądu pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach niezasadnie uznał, że zawarty w rozstrzygnięciu nadzorczym zakres częściowego unieważnienia uchwały nie jest objęty sporem i tym samym pominął jakąkolwiek ocenę zaskarżonego aktu administracyjnego w takim zakresie, w jakim unieważnia on przedmiotową uchwałę. Jednocześnie ograniczając rozpoznanie skargi tylko do nieobjętego w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym unieważnieniem § 2 pkt 1 przedmiotowej uchwały, Sąd pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że merytoryczne rozpoznanie wniesionej w sprawie skargi pozwoli Sądowi pierwszej instancji na dokonanie oceny, czy unieważniając poszczególne przepisy przedmiotowej uchwały organ nadzoru naruszył lub nie naruszył prawa. Ta bowiem ocena będzie warunkowała ustosunkowanie się w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny także i do tego, jakie znaczenie ma pominięcie w zaskarżonym akcie § 2 pkt 1 przedmiotowej uchwały. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy tak dokonane unieważnienie znajduje uzasadnione podstawy w przepisach i argumentacji zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Gdyby bowiem okazało się, że wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisy przedmiotowej uchwały nie naruszają w istotnym zakresie prawa, to wówczas zbędnym byłaby ocena braku unieważnienia jej § 2 pkt 1. Natomiast w razie uznania, że zgodny z prawem było unieważnienie w części zaskarżonej uchwały, Sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy skutek wywołany § 2 pkt 1 przedmiotowej uchwały w przypadku jej częściowego unieważnienia nie będzie stanowił naruszenia prawa mając także na uwadze, że niektóre składniki wynagrodzenia nauczycieli są obligatoryjną częścią tego wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji winien także rozważyć, w jakim zakresie przed dniem 22 października 2019 r. miała miejsce zmiana delegacji ustawowej do podjęcia tej uchwały i czy sama uchwała Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 17 lutego 2009 r. nr XXXVII/888/2009 przestała obowiązywać przed datą podjęcia uchwały z dnia 22 października 2019 r. nr XII/248/2019, co sygnalizował organ nadzoru. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, Sąd pierwszej instancji powinien nie tylko uwzględnić, m.in. art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., ale także art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j .Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 329, ze zm. dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny jest właściwy do kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Jak stanowi art. 148 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt nadzoru, uchyla ten akt.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2029 r. poz. 506, ze zm., dalej w skrócie jak dotychczas "u.s.g."), który stanowił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 91 ust. 3 u.s.g.).
Na zasadzie art. 98 ust. 1 u.s.g., rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, który podjął uchwałę albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Przepis art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. Nie budzi jednak wątpliwości, iż kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, Sąd, rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, zobowiązany jest zbadać zgodności z prawem samej uchwały, pod kątem wad wytkniętych w rozstrzygnięciu nadzorczym, a jednocześnie powinien zbadać legalności samego rozstrzygnięcia nadzorczego, w tym trybu, w jakim zostało ono wydane.
Zgodnie z art. 171 ust. 1 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega kontroli z punktu widzenia legalności. Z kolei ustawy samorządowe precyzują kryterium tej kontroli w odniesieniu do poszczególnych środków nadzoru. W rozpoznawanej obecnie sprawie kryterium to wynika z art. 91 ust. 1 u.s.g. Stosownie do tego przepisu nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Analiza postanowień art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. prowadzi do wniosku, iż sprzeczność uchwały z prawem zachodzi w sytuacji, kiedy takiemu aktowi można postawić zarzut "istotnego naruszenia prawa". Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że wydano ją z naruszeniem prawa.
Sprzeczność z prawem uchwały organu samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do wydania aktu z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz naruszenia przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97).
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego. Kryterium legalności stanowi oczywiście podstawowe kryterium oceny aktów z zakresu administracji publicznej. Konstytucja jednak wprost wskazuje, że orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu dokonywane być powinno w zgodności z ustawami, które – co oczywiste – dotyczą zagadnień objętych daną regulacją lub mają z nimi związek. Taką ustawą jest oprócz przywołanej ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 967 ze zm.; dalej jak dotychczas jako: "KN"), także i art. 8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze zm.), która mając status identyczny jak ratyfikowane przez Sejm umowy międzynarodowej, stanowi element polskiego porządku prawnego. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 ww. Karty, wszelka kontrola organów samorządu terytorialnego powinna w zasadzie mieć na celu jedynie zapewnienie przestrzegania prawa i zasad konstytucyjnych. Kontrola lokalnych wspólnot samorządowych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić. Wyrażona w powołanym art. 8 ust. 3 Karty zasada proporcjonalności nakazuje, aby dokonując oceny stopnia naruszenia prawa, organy wykonujące taką kontrolę badały zakres i stopień naruszenia proporcji pomiędzy zakresem interwencji ze strony organu kontroli (czyli wykorzystaniem instrumentów nadzorczych) a znaczeniem interesów, które ma on chronić.
Wskazane wyżej kryterium proporcjonalności doprecyzowuje stosowanie kryterium legalności. Nie każde naruszenie prawa skutkuje unieważnieniem uchwały lub zarządzenia organu samorządu terytorialnego.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego przypomnieć należy, że jako powód stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części § 2 pkt 2, 4-5 wskazano na niezgodność z art. 2 Konstytucji RP. Z zapisów uchwały wynika bowiem, że Rada postanowiła jednocześnie o utracie mocy obowiązującej uchwały Nr XXXVII/888/2009 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia
17 lutego 2009 roku w sprawie uchwalenia Regulaminu wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach prowadzonych przez Miasto Bielsko-Biała oraz uchwały Nr XXIV/631/2008 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 29 kwietnia 2008 roku w sprawie przyjęcia regulaminu określającego kryteria i tryb przyznawania nagród ze specjalnego funduszu nagród za osiągnięcia dydaktyczno- wychowawcze (§ 2 pkt 1 i 3 uchwały) oraz ww. przepisami § 2 pkt 2, 4-5 uchwały wprowadziła regulacje, których celem było uchylenie wszystkich uchwał nowelizujących wskazane uchwały pierwotne z dnia 17 lutego 2009 r. i 29 kwietnia 2008 r. W ocenie organu nadzoru działanie Rady wynikające z treści przepisu § 2 pkt 2, 4-5 uchwały jest niedopuszczalne w świetle zasad demokratycznego państwa prawnego, których elementem jest zasada prawidłowej legislacji.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko organu nadzoru w powyższych zakresie i argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Nie może ulegać bowiem wątpliwości, że przepisy zmieniające mają charakter niesamodzielny. W przeciwieństwie do przepisów merytorycznych, nie służą one bezpośrednio do wyrażania norm prawnych, lecz do wprowadzania zmian w obowiązujących przepisach merytorycznych. "Przepis, który zmienia (nowelizuje) inny przepis (...) zawiera w swej treści dwa elementy (dwie normy). Pierwszy to uchylenie (usunięcie z porządku prawnego) dotychczasowej regulacji (dotychczasowego brzmienia, dotychczasowej treści), a drugi to wprowadzenie nowej regulacji (nowego brzmienia, nowej treści)" (zob. postanowienie TK z dnia 21 marca 2000 r., K 4/99, OTK 2000, nr 2, poz. 65). "To nie przepis nowelizujący (ergo ustawa, której jest elementem) podlega stosowaniu rozumianemu jako wynik subsumcji, lecz przepis nim zmieniony", dlatego "w trybie skargi konstytucyjnej przedmiotem kontroli nie może być przepis nowelizujący (...), a wynikająca z jego treści zmiana prawa winna być badana poprzez kontrolę konstytucyjności ustawy znowelizowanej"
( tak w wyroku TK z dnia 12 grudnia 2005 r., SK 20/04, OTK-A 2005, nr 11, poz. 133). Przyjęcie takiej konstrukcji przepisów nowelizujących sprzyja przejrzystości systemu prawnego, gdyż eliminuje sytuacje, w których w tej samej chwili obowiązywałyby dwa brzmienia jakiegoś przepisu (Grzegorz Wierczyński, Komentarz do § 82 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"; podobnie:
P. Radziewicz, Glosa do wyroku TK z dnia 22 maja 2007 r., K 42/05, PS 2008, nr 3, s. 225).
Słusznie zatem wywodzi organ nadzoru, że uchylenie przepisów zmieniających po ich wejściu w życie nie powoduje automatycznie "wycofania" zmian, które zostały przez te przepisy wprowadzone ani nie przywraca mocy przepisom przez nie uchylonym. Tym samym jako niedopuszczalne ocenić należy ich uchylenie po dniu ich wejścia w życie, a tym bardziej - jak w przypadku zaskarżonej uchwały - po uchyleniu uchwały pierwotnej (w niniejszej sprawie uchwał z dnia
17 lutego 2009 r. i 29 kwietnia 2008 r.). Działanie takie z kolei oznacza naruszenie zasady prawidłowej (przyzwoitej) legislacji. Wyjaśnić należy, że z wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP klauzuli demokratycznego państwa prawnego doktryna prawa administracyjnego i sądy administracyjne wyprowadzają m.in. wymagania co do techniki legislacyjnej określane jako zasady przyzwoitej (prawidłowej) legislacji.
W ślad za organem nadzoru wskazać wymaga, że omawiana została ukształtowana jako "system ściśle ze sobą powiązanych dyrektyw adresowanych do prawodawcy, wskazujących jak należy dokonywać zmian prawa w państwie prawnym" (K. Działocha, T. Zalasiński, Zasada prawidłowej legislacji jako podstawa kontroli konstytucyjności prawa, Przegląd Legislacyjny 2006, nr 3, s. 6-7). Wskazane naruszenie godzi w "rudymentarne kanony techniki prawodawczej" i tym samym zasadnym było stwierdzenie nieważności § 2 pkt 2, 4-5 uchwały jako istotnie naruszającego art. 2 Konstytucji RP.
Przechodząc do oceny dalszych naruszeń wskazanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym przypomnieć należy, że zgodnie z art. 30 ust. 6 KN organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu:
1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33-34a,
2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3,
3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach
- w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w ust. 3.
Treść powyższego upoważnienia jednoznacznie wskazuje, jaką materię ustawodawca pozostawił do uregulowania w drodze wskazanego regulaminu oraz, że określone w tym przepisie elementy mają charakter obligatoryjny. Pominięcie któregoś z elementów upoważnienia ustawowego skutkuje zaś istotnym naruszeniem prawa.
Zdaniem organu nadzoru podjęta przez Radę uchwała w części załącznika
Nr 1 nie wypełnia w całości delegacji ustawowej określonej przepisem art. 30 ust. 6 KN. W tym zakresie organ nadzoru zarzucił, że uchwała nie określa w sposób prawidłowy wysokości i szczegółowych warunków przyznawania dodatku motywacyjnego, albowiem nie przewiduje zasad, na jakich będzie ta wysokość ustalana przez dany podmiot.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 KN elementem obligatoryjnym regulaminu jest określenie wysokości stawek dodatków, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu, a zatem także i dodatku motywacyjnego oraz szczegółowych warunków ich przyznania.
Na gruncie niniejszej sprawy przepisem § 4 ust. 3 załącznika Nr 1 do uchwały Rada Miejska przewidziała, że dodatek motywacyjny w wysokości nie niższej niż 150,00 zł i nie wyższej niż 1800,00 zł przyznaje:
1) nauczycielowi - dyrektor,
2) dyrektorowi - prezydent,
w zależności od spełnienia warunków, o których mowa w § 6 rozporządzenia oraz
§ 4 ust. 4 niniejszego regulaminu.
Jak wynika natomiast z przepisu § 4 ust. 4 załącznika Nr 1 do uchwały Rada postanowiła, że dodatek motywacyjny jest przyznawany nauczycielowi, który spełnia co najmniej 5 z 19 wskazanych w tym przepisie warunków.
Dokonując oceny powyższej regulacji organ nadzoru słusznie zauważył, że Rada nie dookreśliła, w jaki sposób spełnienie owych warunków wpłynie na wysokość dodatku motywacyjnego. Poza wskazaniem górnej i dolnej granicy tego dodatku nie ustalono żadnych innych zasad dla podmiotu przyznającego dodatek, który miałby się kierować przy określaniu jego wysokości w tych granicach, które co istotne ustalone zostały w dużej rozpiętości (różnica wynosi 1650 zł). Trudno zatem nie zgodzić się z organem nadzoru, że treść powyższych zapisów uchwały powodować będzie, że o wysokości dodatku motywacyjnego zadecyduje i to w dowolny sposób, podmiot przyznający, a nie Rada (tak jak stanowi art. 30 ust. 6 pkt 1 KN). Tymczasem z treści regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków do wynagrodzenia zasadniczego musi wynikać wyraźnie wysokość tych dodatków tak, aby zarówno nauczyciel jak i organ przyznający ten dodatek wiedzieli, jaka jest jego wysokość, gdyż stanowi on składnik wynagrodzenia.
Jednocześnie jako prawidłowe Sąd ocenił stanowisko organu nadzoru co do przekroczenia delegacji ustawowej zapisem § 4 ust. 2 i ust. 3 załącznika Nr 1 do uchwały. W normie kompetencyjnej art. 30 ust. 6 pkt 1 KN nie mieści się bowiem upoważnienie do decydowania o organach właściwych do przyznania dodatku motywacyjnego, jak również okresu, na jaki dodatek tej przysługuje bądź nie przysługuje.
W ramach zarzutów związanych z regulacją dodatku motywacyjnego organ nadzoru słusznie wskazuje także na zapis § 4 ust. 4 pkt 14 załącznika Nr 1 do uchwały. W ocenie Sądu posłużenie się w Regulaminie pojęciem "dbanie o właściwy klimat w pracy" stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą pewności i określoności prawa (art. 2 Konstytucji RP) i Zasadami techniki prawodawczej nakazującymi takie redagowanie przepisów prawa, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawarte w nim normy wyrażały intencję prawodawcy (§ 6 w zw. z § 143 rozporządzenia). Posłużenie się w akcie prawa miejscowego takim pojęciem może rodzić problemy interpretacyjne oraz stosowanie omawianego zapisu będącego jednym z warunków przyznawania nauczycielowi dodatku motywacyjnego.
Sąd zgodził się z organem nadzoru co do nieprawidłowego uregulowania § 5 ust. 4 pkt 13-18 załącznika Nr 1 do uchwały, w którym to Rada ustaliła konkretne kwoty dodatków funkcyjnych dla:
- Dyrektora Bielsko-Bialskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli,
- Wicedyrektora Bielsko-Bialskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli,
- Dyrektora Bielskiego Szkolnego Ośrodka Gimnastyki Korekcyjno-
Kompensacyjnej,
- Wicedyrektora Bielskiego Szkolnego Ośrodka Gimnastyki Korekcyjno
Kompensacyjnej,
- Dyrektora Bielskiego Centrum Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego,
- Wicedyrektora Bielskiego Centrum Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego.
Bez wątpienia omawiany zapis wskazuje na wysokość dodatku funkcyjnego dla stanowisk w konkretnych placówkach oświatowych Miasta Bielsko-Biała. Podmioty te zostały zatem zindywidualizowane, tym samym ww. normy nie posiadają cechy generalności. Tymczasem, na co zasadnie zwrócił uwagę organ nadzoru,
w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, że aktem prawa miejscowego jest taki akt normatywny, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Normatywny charakter aktu oznacza, że zawiera on wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się przybierający postać nakazu, zakazu lub uprawnienia. Normy o charakterze generalnym to normy nie odnoszące się do indywidulanie oznaczonych podmiotów lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów. Określają one adresata poprzez wskazanie cech nie zaś poprzez ich wymienienie z imienia (nazwy). Abstrakcyjność normy wyraża się natomiast w tym, że nakazywanie, zakazywanie lub dozwolone postępowanie ma mieć miejsce w pewnych z reguły powtarzalnych okolicznościach nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akty muszą więc dotyczyć zachowań powtarzalnych, nie mogą zaś konsumować się przez jednorazowe zastosowanie (por. wyroki NSA: sygn. akt II OSK 2048/17 z 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2353/16 z 10 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1572/14 z 15 lutego 2016 r.).
Powyższe istotne naruszenie prawa przez stanowienie w akcie prawa miejscowego norm skierowanych do wyraźnie zindywidualizowanych adresatów wskazanych w pkt 13-18 § 5 ust. 4 załącznika Nr 1 do uchwały skutkowało nieważnością całego omawianego zapisu, z uwagi na brak możliwości ustalenia wysokości dodatku funkcyjnego dla ww. podmiotów wobec zróżnicowania wysokości tego dodatku w zależności od stanowiska funkcyjnego.
Nadto organ nadzoru prawidłowo ocenił, że stwierdzenie nieważności § 5 ust. 4 załącznika Nr 1 do uchwały wpłynęło na legalność całość regulacji załącznika Nr 1 do uchwały wobec niewypełniania delegacji art. 30 ust. 6 pkt 1 KN w zakresie określa w Regulaminie wysokości dodatku funkcyjnego.
Jako zgodne z prawem Sąd uznał również stwierdzenie nieważności § 4 ust. 4 pkt 1 lit. f, § 4 ust. 4 pkt 2 lit. f, § 4 ust. 4 pkt 3 lit. a, b, § 4 ust. 5 pkt 2, 3 i 4 (omyłkowo wskazano dwukrotnie pkt 2) załącznika Nr 2 do uchwały jako podjętej z naruszeniem art. 49 ust. 2 KN określające w sposób wyczerpujący co może być przedmiotem podjętej przez Radę regulacji w zakresie kryteriów i trybu przyznawania nagród dla nauczycieli. Sąd w pełni podzielił stanowisko organu nadzoru, że określone w tych zapisach uchwały kryteria przyznawania nagród nie są związane ze wskazanymi przez ustawodawcę w art. 49 ust. 2 KN osiągnieciami nauczyciela w jego pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Co więcej, organ nadzoru zasadnie zwrócił uwagę, że do zwykłych obowiązków zawodowych nauczyciela, określonych art. 42 ust. 2 pkt 3 KN, należy podnoszenie kwalifikacji i doskonalenie zawodowe, czyli kryterium wskazane przez Radę w § 4 ust. 4 pkt 3 lit. b załącznika Nr 2 do uchwały.
Nadto, w § 4 ust. 5 pkt 3 załącznika Nr 2 do uchwały bez wątpienia posłużono się pojęciem nieostrym określając kryterium przyznania nagrody przez zwrot: "wyróżniająca staranność o właściwe warunki i klimat pracy". Tym samym zapis ten ocenić należało jako niejasny i nieprecyzyjny, prowadzący do dowolności oceny jego spełnienia przez nauczyciela, a zatem naruszający art. 2 Konstytucji RP. Jako tożsame naruszenie ocenić należało również § 6 ust. 6 załącznika Nr 2 do uchwały.
W świetle dotychczasowych rozważań Sąd stwierdził, że wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisy uchwały naruszają w istotnym zakresie prawo, albowiem Rada Miasta w nieprawidłowy sposób wypełniła delegację z przepisu art. 30 ust. 6 i art. 49 ust. 2 KN i naruszyła art. 2 Konstytucji RP, a stwierdzenie nieważności w omawianym zakresie znajduje uzasadnione podstawy w przywołanych przepisach i argumentacji zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
W dalszej kolejności Sąd obowiązany był zatem ocenić, czy skutek wywołany § 2 pkt 1 uchwały, tj. uchylenie Uchwały nr XXXVIl/888/2009 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 17 lutego 2009 roku w sprawie uchwalenia Regulaminu wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach prowadzonych przez Miasto Bielsko-Biała, w przypadku jej częściowego unieważnienia nie będzie stanowił naruszenia prawa.
Powyższa uchwała z dnia 17 lutego 2009 r. została podjęta na podstawie art. 30 ust. 6 w związku z art. 30 ust. 1 KN w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2009 r. Nr 1 poz. 1). Od wejścia w życie powołanej ustawy zmieniającej KN (tj. od 22 stycznia 2009 r.) do dnia 22 października 2019 r. (tj. daty podjęcia uchwały objętej zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciem nadzorczym) przepis art. 30 ust. 6 w zw. z art. 30 ust. 1 KN był dwukrotnie nowelizowany. W wyniku pierwszej nowelizacji na mocy art. 7 pkt 20 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie Karty Nauczyciela (Dz.U. z 2017 r. poz. 2203) z dniem 1 stycznia 2018 r. zmieniony został art. 30 ust. 1 pkt 4 KN. Określono bowiem, że wynagrodzenie nauczycieli, z zastrzeżeniem art. 32, składa się z: nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatku, o którym mowa w art. 54 ust. 5. Tymczasem przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęta uchwały z dnia 17 lutego 2009 r. stanowił, że wynagrodzenie nauczycieli, z zastrzeżeniem art. 32, składa się z: nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54.
Następnie na mocy art. 1 pkt 11 lit. a tiret pierwsze i art. 1 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2019 r. poz. 1287) z dniem 1 września 2019 r. został zmieniony przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 6 pkt 1 KN. W ramach składników wynagrodzenia nauczycieli, wśród dodatków, wymieniono dodatek z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy (art. 30 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 KN wskazano, że wysokość tego dodatku z zastrzeżeniem art. 34a (czyli minimalnej wysokości 300 zł).
W wyniku przywołanych wyżej nowelizacji nastąpiła zatem zmiana treści przepisu upoważniającego do wydania uchwały w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli, a ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych, które wskazywałyby na utrzymania w mocy przepisów wykonawczych wydanych na podstawie dotychczasowego przepisu upoważniającego.
Jednocześnie wskazać należy, że dyrektywa walidacyjna, prawidłowo interpretowana wskazuje, że akt wykonawczy traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu upoważniającego, jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego, organ upoważniony do wydania aktu, zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu i w wyniku tej zmiany dotychczasowy akt wykonawczy staje się niezgodny ze znowelizowanym przepisem upoważniającym.
Przywołane nowelizacje KN nie zmieniła rodzaju aktu wykonawczego, ani organu upoważnionego do jego wydania, zmienił się natomiast zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym, gdyż w ramach dodatków będących obligatoryjnym elementem regulaminu (art. 30 ust. 6 pkt 1 KN) wyróżniono dodatek z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy (art. 30 ust. 1 pkt 2). Co istotne w niniejszej sprawie wskazano na zastrzeżenie art. 34a KN. Jak wynika z treści tego ostatniego przepisu, nauczycielowi, któremu powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy klasy, przysługuje dodatek funkcyjny z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy (ust. 1). Minimalna wysokość dodatku, o którym mowa w ust. 1, wynosi 300 zł (ust. 2).
W § 6 ust. 1 uchwały z dnia 17 lutego 2009 r. Rada Miasta wskazała, że do uzyskania dodatku funkcyjnego uprawnieni są nauczyciele, którym powierzono stanowisko: dyrektora, wicedyrektora szkoły albo inne stanowisko kierownicze przewidziane w statucie szkoły, oraz sprawujący funkcje: wychowawcy klasy (lit. a). Jednakże określając wysokość dodatków funkcyjnych § 6 ust. 4 pkt 10 tej uchwały dla nauczyciela, któremu powierzono funkcję wychowawcy klasy w szkole określiła stawkę 100 - 150 zł. Stawka ta zatem jest nie do pogodzenia z ww. zastrzeżeniem odsyłającym do art. 34a KN.
W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że w wyniku wskazanych nowelizacji przepisu upoważniającego uchwała z dnia 17 lutego 2009 r. nie była pozbawiona mocy obowiązującej w całości. Jednakże w ocenie Sądu automatyczna utrata mocy obowiązującej tylko części uchwały z dnia 17 lutego 2009 r. powoduje, że i tak we wskazanym wyżej zakresie brak byłoby niezbędnego składnika wynagrodzenia (w postaci dodatku funkcyjnego). Oznacza to, że regulacja uchwały z dnia 17 lutego 2009 r. nie wypełniłaby w sposób zupełny luki prawnej powstałej w wyniku stwierdzenia nieważności uchwały z dnia 22 października 2019 r.
W takim przypadku, zdaniem Sądu, brak stwierdzenia nieważności § 2 pkt 1 uchwały nie stanowi naruszenia prawa.
Uznając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło