III SA/Gl 872/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie : NSA Anna Apollo ( spr.) WSA Małgorzata Jużków Protokolant : sekretarz sądowy Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 13stycznia 2006r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w D,, w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził, że u p. F. R. brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zawodowego uszkodzenia narządu słuchu – wymienionego w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - Poradni Chorób Zawodowych w S. oraz Przychodni chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które to placówki nie rozpoznała u pracownika choroby zawodowej. Natomiast dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. R. pracował zawodowo od 1966r., w tym od [...] 1978r. w "B" w B. – Zakładzie Zamiejscowym w C. i od [...] 1993r. co [...] 2000r. w "C" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na stanowiskach [...] oraz [...]. W konkluzji organ inspekcji sanitarnej uznał, ze w miejscu pracy pracownik był narażony na ponadnormatywny hałas emitowany przez [...] i [...], a równoważny poziom dźwięku przekraczał 82dB. To jednak z uwagi na wynik badań lekarskich i treść orzeczeń lekarskich nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji p. F. R. nie zgodził się z wnioskami przedstawionymi w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oraz stwierdzenie u niego choroby zawodowej. Bowiem ujawniony u niego ubytek słuchu, w jego ocenie był następstwem warunków w jakich pracował. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.. Organ odwoławczy uznał, iż p. R. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Dalej ustalił, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka nie rozpoznała u niego choroby zawodowej. Podobnie druga placówka diagnostyczna – Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...]r. wykluczyła u wnioskodawcy istnienie przewlekłego urazu akustycznego. Zdiagnozowane obniżenie ostrości słuchu z lekarskiego punktu widzenia nie dawało odstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie powodowało skutków zdrowotnych, nie skutkowało socjalną niewydolnością słuchu. W wyniku skargi wniesionej przez p. F. R., który nie zgadzał się ze stanowiskiem organu odwoławczego i argumentami przez niego przestawionymi sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i wyrokiem z dnia 31 marca 2004r. sygn. akt 3 / II SA / Ka 566 / 02 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślił, iż brak było podstaw do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia. Powołał się na wyrok Sadu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000r. sygn. akt III RN 202 / 99. Wskazał, że w swojej decyzji organ odwoławczy nie wykazał, pomijając powołanie się na orzeczenia placówek diagnostycznych, w szczególności orzeczenie placówki II stopnia, dlaczego ujawnione u skarżonego upośledzenie narządu słuchu nie jest chorobą zawodową. Zarzucił, iż organ inspekcji sanitarnej nie wyjaśnił bliżej swojego stanowiska, nie wskazał, jaka ewentualnie wartość graniczna upośledzenia słuchu uzasadniałaby rozpoznanie choroby zawodowej. We wnioskach końcowych nakazał organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazań i wyjaśnienie, czy stan słuchu skarżącego mieści się w granicach normy zdrowego człowieka, czy też nie, czy jest chorobą. Nadto nakazał uwzględnienie utrwalonego w judykaturze przytoczonego stanowiska Sądu Najwyższego. Wskazał także, iż chociaż zmienił się stan prawny, to jednak na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115) w sprawie będą miały zastosowanie dotychczas obowiązujące przepisy. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, organ odwoławczy uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...] r. i stwierdził u p. F. R. chorobę zawodową W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. W ocenie organ odwoławczego dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. F. R. pracował, ostatnio w latach1978 – 2000 w Zakładzie "C" spółce z o.o. z siedzibą w c., gdzie był eksponowany na działanie hałasu o poziomie przekraczającym normę higieniczną 82 dB. Zatem pracował warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznała u niego choroby zawodowej narządu słuchu z uwagi na zbyt niski stopień uszkodzenia słuchu.. Następnie pracownik został skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. również nie rozpoznała u pracownika choroby zawodowej. Ujawnione obniżenie ostrości słuchu uznała za niedosłuch audiometryczny. Zdaniem placówki diagnostycznej II stopnia obustronne obniżenie ostrości słuchu nie powodowało upośledzenia sprawności narządu słuchu nie dawało podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31 marca 2004r. sygn. akt 3 / II SA / Ka 566 / 02 i zawartą w nim ocenę prawną, wiążącą organ, a przesądzającą o tym, że p. R. pracował w narażeniu go na działanie czynnika szkodliwego i że w czasie pracy doszło u niego do uszkodzenia słuchu uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził u p. R. chorobę zawodowa uszkodzenia słuchu wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C., będąca następcą prawnym "C" spółki z o.o. z siedzibą w C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi odwoławczemu, iż ograniczył się jedynie do przedstawienia innego poglądu prawnego, nie zawiadomił skarżącej o zamiarze zamknięcia postępowania administracyjnego, czym uniemożliwił jej czynny udział w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia a także sąd. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę wojewódzki sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 31 marca 2004r. sygn. akt 3 / II SA / Ka 566 / 02, w szczególności stwierdzeniem, że na gruncie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) brak było podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia słuchu, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane hałasem Dalej wskazać należy, iż trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 1 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, a to schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, pracy w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego i związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach, a schorzeniem. Istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie tych chorób stwierdza upoważniona placówka diagnostyczno – lekarska. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter, warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim wyroku nakazał organowi odwoławczemu ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie i nie kwestionowanego przez strony materiału dowodowego z uwzględnieniem wyrażonego w wyroku poglądu prawnego tak sądu rozpoznającego sprawę, jak i poglądu Sądu Najwyższego przytoczonego w uzasadnieniu wyroku. I tak uczynił organ II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Znalazło to odbicie tak w rozstrzygnięciu decyzji, jak i w jej uzasadnieniu. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z 31 marca 2004r., a także pogląd wyrażony w kilku orzeczeniach Sądu Najwyższego, sformułowany na tle przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r., a mającego zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115), iż stopień ubytku słuchu nie był elementem prawnej definicji choroby zawodowej narządu słuchu – wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Dla rozpoznania choroby zawodowej wystarczającym było ujawnienie obniżenia poziomu słuchu poza granicę ubytku fizjologicznego i narażenie pracownika na działanie czynnika szkodliwego, jakim był hałas. Istniało wówczas domniemanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy. Domniemanie, które w toku postępowania administracyjnego nie zostało obalone. Żadna ze stron nie kwestionowała wyników dochodzenia epidemiologicznego oraz wyników badań. Jedynie p. R. kwestionował wyciągnięte przez lekarzy orzeczników, a w konsekwencji także i przez organy inspekcji sanitarnej wnioski końcowe z tych ustaleń. Reasumując należało więc uznać, że, przy uwzględnieniu zastosowanej przez lekarzy orzeczników poprawki fizjologicznej, a więc fizjologicznego starzenia się narządu słuchu, stan tego narządu u p. R. odbiegał od normy, był patologią. Biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej oraz pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan narządu słuchu pracownika i uznał, że odpowiada on prawnemu pojęciu choroby zawodowej. Stwierdzić także należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim orzeczeniu uznał, że p. R. pracował w warunkach narażenia go na działanie czynnika szkodliwego, jakim był hałas. Nie zakwestionował w tej mierze ustaleń organu odwoławczego i nie nakazał mu uzupełnienia w tym kierunku postępowania dowodowego. W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Sądu, prawidłowo zinterpretował prawo i go zastosował, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, słusznie ją stwierdził. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu. Wprawdzie organ odwoławczy nie zawiadomił stron o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranego w sprawie materiału, to jednak wobec w faktu, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego, to uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Nie zachodziła również konieczność dopuszczenia dowodu z nowej opinii lekarzy, gdyż opinie już wydane w sprawie nie były ze sobą sprzeczne, bezspornie stwierdzały u pracownika ubytek słuchu na podobnym poziomie. Wreszcie wyniki nie były przez strony zakwestionowane w trakcie pierwszego rozpoznania sprawy. Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.