III SA/Gl 879/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 4 października 2022 r. nr OR12/2022/P/076 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności skargi uchyla zaskarżone postanowienie. Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor ARiMR) postanowieniem z 4 października 2022 r. nr OR12/2022/P/076, po rozpatrzeniu skargi A. P. (strona, skarżący) wniesionej pismem z 19 września 2022 r. w sprawie znak: [...], stwierdził niedopuszczalności skargi. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 - dalej: K.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1505, ze zm.). Z akt administracyjnych wynika, że skarżący 30 maja 2022 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres Biura Powiatowego ARiMR w P. (organ pierwszoinstancyjny), przesłał wniosek o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez, wraz z załącznikami - 2 szt. faktur. Wniosek ten wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR 2 czerwca 2022 r. Postanowieniem z 26 lipca 2022 r. nr [...], organ pierwszoinstancyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z §13zo ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187, ze zm.), wniosek należało złożyć do 31 maja 2022 r. Z uwagi na fakt, że wniosek złożony został 2 czerwca 2022 r., tj. po upływie ww. terminu, organ I instancji orzekł jak w sentencji. Postanowienie to doręczone zostało stronie 5 sierpnia 2022 r., co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Zażalenie na to postanowienie skarżący wniósł 9 sierpnia 2022 r. do Dyrektora ARiMR w Częstochowie za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Postanowieniem z 8 września 2022 r. nr [...], organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu 20 września 2022 r. co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Pełnomocnik skarżącego 19 września 2022 r. złożył do organu pierwszoinstancyjnego pismo zatytułowane "Skarga". W uzasadnieniu pisma wyjaśnił, że 30 maja 2022 r., nie miał możliwości osobistego złożenia wniosku. Tego dnia w Biurze Powiatowym ARiMR była duża kolejka, a pełnomocnik skarżącego miał wyznaczone inne spotkanie. Nie wiedział o tak rygorystycznym terminie składania wniosku, dlatego wnosi o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalności skargi. W uzasadnieniu postanowienia podkreślił, że w/w pismo zatytułowane Skarga, wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR wcześniej, niż strona odebrała wydane przez Dyrektora ARiMR postanowienie z 8 września 2022 r. nr [...]. Postanowienie to strona odebrała 20 września 2022 r. co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru, natomiast skarga strony został złożona, osobiście przez pełnomocnika do Biura Powiatowego ARiMR 19 września 2022 r. Zdaniem organu, skoro 19 września 2022 r. postanowienie z 8 września 2022 r. nie weszło jeszcze do obrotu prawnego, to zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi, iż została wniesiona przed datą doręczenia stronie skarżonego postanowienia. Dyrektor ARiMR stwierdził, że nie odnosi się do zarzutów merytorycznych podniesionych w piśmie Skarga od postanowienia nr [...], lecz zgodnie z art. 134 K.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie z 4 października 2022 r. nr OR12/2022/P/076, stwierdzające niedopuszczalności skargi na postanowienie z 8 września 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie z 26 lipca 2022 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania, strona wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Powtórzyła żądania z pisma z 19 września 2022 r. zatytułowanego "Skarga". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, niż zarzuty w niej podnoszone. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie z 4 października 2022 r. nr OR12/2022/P/076, stwierdzające niedopuszczalności skargi na ostateczne postanowienie z 8 września 2022 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 K.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W tym miejscu przywołać przyjdzie treść art.134 K.p.a., który stanowi, że: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." Z kolei art. 10 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa reguluje właściwość miejscową. Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach. (ust. 1). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. (ust. 2). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ stwierdził niedopuszczalność odwołania, z uwagi na fakt, że pismo skarżącego wpłynęło do organu 19 września 2022 r., a ostateczne postanowienie z 8 września 2022 r. strona odebrała 20 września 2022 r. Zatem zdaniem organu, skoro ostateczne postanowienie nie weszło jeszcze do obrotu prawnego, to zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi, iż została wniesiona przed datą doręczenia stronie skarżonego postanowienia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest kompletnie niezrozumiałe i nie odnosi się do treści pisma skarżącego z 19 września 2022 r. W piśmie tym skarżący wskazał, że nie miał możliwości osobistego złożenia wniosku. Nie wiedział o rygorystycznym terminie składania wniosku, dlatego wnosi o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wobec takiego uzasadnienia, organ winien potraktować pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. W tym stanie rzeczy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do treści złożonego wniosku. Natomiast jeżeli organ potraktował pismo z 19 września 2022 r. jako skargę na postanowienie ostateczne z 8 września 2022 r. (co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia) to w ogóle w sprawie nie ma zastosowania art. 134 K.p.a., gdyż na postanowienie ostateczne, skarżącemu przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ powinien przekazać temu Sądowi. Organ nie miał zatem prawa sam rozstrzygać o dopuszczalności skargi. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że pismo skarżącego z 19 września 2022 r. należy traktować, jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Z uzasadnienia postanowienia organu powinny jasno wynikać zarówno ustalenia faktyczne jak i wyjaśnienie podstawy prawnej. Uzasadnienie postanowienia nie odnosi się do wniosku skarżącego i jako takie wymyka się spod kontroli Sądu. Nadto z uzasadnienia tego wynika, że organ nieprawidłowo rozpoznał treść wniosku, czym naruszył art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. Nie zrealizował też obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 K.p.a., co do wskazania uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia. Te naruszenia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodują, że zaskarżone postanowienie nie może pozostać się w obrocie prawnym. Wskazania co do dalszego procedowania w sprawie wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.