III SA/Gl 880/26

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.W. (W.) na pismo Prezydenta Miasta G. z dnia 19 maja 2026 r. znak: [...] w przedmiocie najmu lokalu gminnego z mieszkaniowego zasobu gminy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. 5 P.W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (dalej: skarżąca; strona), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Prezydenta Miasta G. (dalej również: organ) z 19 maja 2026 r. znak: [...] w przedmiocie najmu lokalu gminnego z mieszkaniowego zasobu gminy. W odpowiedzi na skargę organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej, jak również o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 21 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca domagała się rozpatrzenia przez Sąd skargi, która została złożona na pismo Prezydenta Miasta G. z 19 maja 2026 r. znak [...] w przedmiocie najmu lokalu gminnego z mieszkaniowego zasobu gminy. W ocenie Sądu zaskarżone przez stronę kwestie związane z odmową zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w budynku będącym w zasobie Miasta G. nie należą do żadnej ze wskazanych wyżej kategorii aktów prawnych ani też czynności, podejmowanych przez organy administracji publicznej w ramach ich działalności, a tym samym podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych (podobnie: postanowienie WSA w Gliwicach z 2 grudnia 2025 r., III SA/Gl 625/25, Legalis nr 3296658; postanowienie WSA w Gliwicach z 25 czerwca 2025 r., III SA/Gl 265/25, Legalis nr 3236439). Oświadczenia woli w sprawie najmu lokali użytkowych/mieszkalnych dokonywane przez organy administracji publicznej mają charakter cywilnoprawny, a wszelkie roszczenia związane z zawieraniem umów podlegają rozstrzygnięciu wyłącznie w drodze powództwa cywilnego. Kwestia zawarcia bądź odmowy zawarcia umowy najmu lokalu jest zatem kwestią cywilnoprawną, nie administracyjną. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że sprawa ta nie należy do zakresu administracji publicznej, a co za tym idzie nie podlega ona kognicji sądu administracyjnego, a sądu powszechnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że zarówno oferta zawarcia umowy, którą strona złożyła organowi, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowi czynność cywilnoprawną (por. postanowienie NSA z 22 maja 2007 r., I OSK 679/07, Legalis nr 651313; postanowienie NSA z 22 lipca 2010 r., I OSK 362/10, Legalis nr 380825; postanowienie NSA z 25 listopada 2010 r., I OSK 855/10, Legalis nr 1954092). Ponadto zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej określa ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 725 ze zm.). Akt ten nie przewiduje natomiast załatwienia spraw przyznania lokali (zawarcia umowy najmu lokalu) w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, czyli np. w formie decyzji administracyjnej, czy postanowienia. Uważa się, że zawarcie umowy najmu lokalu przez gminę jest czynnością cywilnoprawną i w ogóle nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Z tego wynika, że przyjęcie lub odmowa przyjęcia oświadczenia woli o jej zawarciu, jako wyraz autonomii stron stosunków prawa cywilnego, należy również do sfery stosunków cywilnoprawnych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 2 lipca 2025 r., III SA/Gl 1076/24, LEX nr 38905930). Powyższe oznacza, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie właściwości sądu wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a. Zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarga jest zatem niedopuszczalna (przedmiotem zaskarżenia stanowi odmowa zawarcia umowy najmu komunalnego lokalu mieszkalnego – a zatem rozstrzygnięcie o charakterze cywilnoprawnym, a nie administracyjnoprawnym). Natomiast w kwestii wniosku pełnomocnika organu co do zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego jaki zawarł w odpowiedzi na skargę trzeba wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stosownie do art. 199 p.p.s.a., ogólną zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W ustawie p.p.s.a. zasądzenie kosztów na rzecz organu ma miejsce w przypadkach przewidzianych w art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt p.p.s.a. tj. jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę kasacyjną organu lub jeżeli oddalono skargę kasacyjną, którą zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Wskazać przy tym należy, że organ administracji co do zasady nie ponosi kosztów postępowania przed sądem I instancji innych niż ewentualne wynagrodzenie pełnomocnika, natomiast udział pełnomocnika na tym etapie postępowania nie jest elementem niezbędnym. Mając powyższe na uwadze, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.