III SA/Gl 886/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi postanawia: odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych obejmującego wpis od skargi. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że od kilku lat nie prowadzi działalności i nie osiąga żadnych przychodów. W związku z tym spółka jest trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie uregulować kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi. Referendarz sądowy zarządzeniem z 22 czerwca 2015 r. wezwał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową. Dokumenty te nie zostały nadesłane, natomiast pismem z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej, doradca podatkowy A.K. poinformował, że strona skarżąca nie dysponuje żądanymi dokumentami Postanowieniem z 29 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od postanowienia tego został wniesiony sprzeciw. W sprzeciwie ponownie podniesiono, że skarżąca nie mogła nadesłać wnioskowanych dokumentów, albowiem ich nie posiada Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w brzmieniu z dnia wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskująca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie obejmującym wpis od skargi. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosku. W sprawie warunek ten nie został spełniony, albowiem strona skarżąca ani na etapie postępowania przed referendarzem ani w sprzeciwie nie wykazała twierdzeń podniesionych we wniosku. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym od zasady partycypacji stron w kosztach postępowania. Oznacza to, że brak dokumentów źródłowych– innych niż samo oświadczenie na urzędowym formularzu PPF – oznacza, że strona nie obaliła domniemania, iż jest w stanie pokryć koszty postępowania. Z treści formularza wynika bowiem, że strona od kilku lat w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów, co w wypadku przedsiębiorcy jest sytuacją nietypową. Wezwanie referendarza do uzupełnienia danych zwartych we wniosku było zasadne z punktu widzenia art. 255 P.p.s.a., stanowiącego, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, wówczas strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów. Z uwagi na wskazane powyżej wątpliwości oświadczenie strony było niewystarczające a sam fakt złożenia deklaracji przez osobę podpisaną pod oświadczeniem o zapoznaniu się z treścią przepisów Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań nie ma wpływu na ocenę wiarygodności oświadczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.