III SA/Gl 886/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-25
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy obejmujące zwolnienie z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej potwierdzającej jej trudną sytuację majątkową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, jeśli nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez przedłożenie wymaganej dokumentacji. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a jego bierność lub nieprzedłożenie wymaganych dokumentów skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wnioskodawca podał, że od lat nie prowadzi działalności, nie osiąga przychodów i nie posiada majątku poza kapitałem. Sąd wezwał do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających te twierdzenia, w tym zaświadczeń z urzędu skarbowego i wyciągów z rachunków bankowych. Spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów, twierdząc, że rachunki zostały zlikwidowane, a wnioski o zaświadczenia złożono, lecz dokumenty nie zostały jeszcze wydane. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącej Spółce A Sp. z o.o.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z 4 listopada 2016 r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250,00 zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia.
W jego motywach podała, że od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie robót budowlanych i wykończeniowych oraz remontów. Nie osiąga też żadnych przychodów. Poza kapitałem rzędu 200.000,00 zł nie posiada żadnego majątku.
Ponieważ dane te nie były wystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z 21 listopada 2016 r. wezwano działającego w sprawie pełnomocnika do:
- nadesłania wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zaświadczenia potwierdzającego, że Spółka za 2015 r. nie rozliczała się z urzędem, tj. nie składała zeznania podatkowego CIT-8, deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11, natomiast w sytuacji, gdyby zeznanie podatkowe za 2015 r. było złożone należało je nadesłać wraz ze sprawozdaniem finansowym (bilansem, rachunkiem zysków i strat, informacją dodatkową) z tego okresu;
- sprecyzowania czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane;
- nadesłania zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego, że od stycznia bieżącego roku do nadal skarżąca Spółka nie składała deklaracji VAT i nie uzyskała żadnego przychodu, natomiast w sytuacji gdyby deklaracje VAT były sporządzane należało je przedłożyć wraz z raportem kasowym z tego okresu i ewidencją środków trwałych;
- przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy (w przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty).
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Spółki poinformował, że postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe nie było i nie jest prowadzone. Podobnie rachunki bankowe na skutek zaprzestania prowadzenia działalności zostały zlikwidowane, a zatem przedłożenie wyciągów z konta nie było możliwe. Natomiast odnośnie żądanych zaświadczeń z urzędu skarbowego wyjaśnił, że stosowny wniosek w tym zakresie został złożony, jednakże stosowne dokumenty nie zostały jeszcze wydane (vide: wniosek z dnia 19 grudnia 2016 r.). Po ich otrzymaniu zobowiązał się do ich niezwłocznego dostarczenia.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl). Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która ubiega się o przyznanie jej tego prawa. To zatem strona, a nie rozpoznający wniosek referendarz, powinna podejmować czynności, które przekonałyby o zasadności składanego wniosku, gdyż jej bierność w tym zakresie postrzegana jest jako nienależyte wykazanie przewidzianych w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka do dnia dzisiejszego nie wykonała w pełni wezwania z dnia 21 listopada 2016 r. i mimo stosownych zapewnień w tym zakresie nie przedłożyła żądanej dokumentacji źródłowej potwierdzającej podane we wniosku dane w szczególności nie nadesłała dokumentów wskazujących, iż od kilku lat faktycznie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów. Wprawdzie w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r. pełnomocnik Spółki poinformował, że wystąpiono do Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w W. o wydanie stosownego zaświadczenia potwierdzającego, iż za 2015 r. Spółka nie rozliczała się z urzędem, tj. nie składała zeznania podatkowego CIT-8, deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11, a nadto zaświadczenia potwierdzającego, iż od stycznia 2016 r. do nadal nie składała deklaracji VAT i nie uzyskuje żadnego przychodu, niemniej jednak do dnia dzisiejszego zaświadczenia te nie zostały do akt przedłożone, mimo, iż zarządzeniami z dnia 29 grudnia 2016 r. i 9 stycznia 2017 r. referendarz sądowy wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku oczekując na nadesłanie tych dokumentów. Ponieważ te nie zostały przedłożone uznać należało, że skarżąca Spółka nie wykazała jakoby znajdowała się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym bardziej, że art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich sytuacji majątkowej oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze, albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją.
Mając na uwadze powyższe w tym prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym orzekanie na podstawie danych z treści urzędowego formularza nie jest możliwe ani dopuszczalne (vide: postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt I GZ 5/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie wykazała jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Niedostarczenie żądanych dokumentów źródłowych musi mieć bowiem wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę (vide: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., wyd. 1, s. 244). Tym bardziej, że ta dokonywana jest nie tylko w oparciu o zawarte w treści formularza (druk PPPr) dane składane pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 § 1 w zw. z § 6 Kodeksu Karnego, ale również w oparciu o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe, których obowiązek nadesłania spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy (vide: art. 255 ustawy p.p.s.a.) w sytuacji, gdy dane zawarte we wniosku nie są wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy lub budzą wątpliwości. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka poprzestała jedynie na gołosłownym stwierdzeniu, iż od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i dalej, że nie posiada rachunków bankowych, a postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe nie jest i nie było wobec Spółki prowadzone, jej wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Niewywiązanie się z zakreślonego wezwaniem obowiązku nadesłania stosownej dokumentacji źródłowej niweczy możliwość skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oceny złożonego wniosku nie można bowiem dokonywać na podstawie ogólnych twierdzeń czy domniemań, gdyż to w interesie strony jest dostarczenie dokumentów źródłowych potwierdzających, a nadto uzupełniających podane w treści formularza ogólnikowe dane. Ponieważ te nie zostały, mimo pisemnych zapewnień w tym zakresie nadesłane, co więcej nie wskazano również przyczyn, dla których odstąpiono od zamiaru ich przedłożenia, dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło