III SA/Gl 889/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla G. S. adwokata z urzędu. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych środków, z których mogłaby ponieść koszty sądowe, a tym bardziej koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu, którego udział w sprawie uważa za niezbędny, albowiem wniesiona przez nią skarga została oddalona wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 r., a rozstrzygnięcie to zamierza zaskarżyć do NSA. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że nie posiada żadnych składników majątku. Utrzymuje się z alimentów, które wypłaca jej mąż w kwocie 500,00 zł. Ponieważ jego sytuacja finansowa w porównaniu do poprzednio składanego wniosku nie uległa zmianie wniosła o wykorzystanie dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy. Z ich treści ustalono, że mąż skarżącej pobiera emeryturę w wysokości 1.488,86 zł netto, a ponoszone przez niego wydatki związane z utrzymaniem mieszkania kształtują się na poziomie 595,32 zł. Dodatkowo jako osoba posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności wymaga stałej opieki medycznej na dowód czego do akt o sygn. III SA/Gl 887/14 przedłożono wystawione [...] r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. orzeczenie. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem objęta jest skarżąca, albowiem 23 września 2014 r. zwolniono ją od kosztów sądowych, a przyznane w tym zakresie prawo pomocy nie zostało cofnięte, korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. To oznacza, że jej ponowny wniosek złożony w tym zakresie, jako bezprzedmiotowy, nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, zaś postępowanie nim zainicjowane – jako bezprzedmiotowe – należy umorzyć, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 258 § 1, § 2 i § 3 ustawy p.p.s.a. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu została spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżąca rzeczywiście nie jest w stanie z posiadanych środków ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Jest bowiem osobą bezrobotną pozostającą na utrzymaniu swojego niepełnosprawnego męża, który z emerytury w wysokości 1.488,86 zł netto, wypłaca jej alimenty w kwocie 500,00 zł. To oznacza, że ich miesięczne dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Tym bardziej, że stan zdrowia jej męża wymaga ponoszenia dodatkowych wydatków na leczenie. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.