III SA/Gl 893/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-03-27

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, opierając się na opinii biegłego rzeczoznawcy, gdy deklarowana przez podatnika wartość była znacznie niższa od średniej wartości rynkowej?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek wezwać podatnika do zmiany podstawy opodatkowania lub podania przyczyn jej zaniżenia, jeśli znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej. W przypadku braku reakcji lub uzasadnienia, organ może określić podstawę opodatkowania na podstawie opinii biegłego. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, w tym przepisy dotyczące określania podstawy opodatkowania na podstawie opinii biegłego, co doprowadziło do oddalenia skargi.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, deklarując jego wartość znacznie niższą od średniej rynkowej. Organ celny wszczął postępowanie w celu określenia prawidłowej podstawy opodatkowania, powołując biegłego rzeczoznawcę. Po wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego, skarżący wniósł odwołanie, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa i nieważność decyzji. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2006, w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej powołał m.in. art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej w skrócie O.p.), art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9 oraz art. 105 pkt 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3 poz. 11 ze zm., zwanej dalej u.p.a.). W uzasadnieniu wskazał, że [...] r. M. S. złożył w Urzędzie Celnym w B. Oddział Celny w C. wniosek o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2006. Do wniosku dołączył m.in. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, w której jako podstawę obliczenia podatku zadeklarował kwotę [...] zł, stawkę opodatkowania [...] % oraz kwotę podatku akcyzowego do zapłaty w wysokości [...] zł, oświadczenie o zakupie i stanie technicznym pojazdu, oświadczenie dotyczące wartości pojazdu, [...] dowód rejestracyjny samochodu, kartę pojazdu, umowę kupna sprzedaży samochodu z [...] r. na kwotę [...] EURO, pełnomocnictwo dla J. B. Urząd Celny w B. dokonał wstępnej oceny wartości pojazdu i pismem z [...] r. wezwał stronę do uzasadnienia przyczyny, dla której wartość samochodu osobowego wskazana w deklaracji znacznie odbiega od wartości rynkowej. Pismem z [...] r. strona powołując się na przepisy O.p., Kodeksu cywilnego, Kodeksu postępowania cywilnego, u.p.a. oraz Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę, zakwestionowała zasadność naliczania podatku akcyzowego w kraju. Równocześnie strona przedstawiła trzy oferty sprzedaży samochodów osobowych, stwierdzając, iż wartości tych samochodów są porównywalne z samochodem [...] nr nadwozia [...]. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał dokument nr [...], potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z [...] r. w oparciu o art. 165 § 1 i § 2 O.p. wszczął z urzędu postępowanie w celu określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...] rok produkcji 2006. Kolejnym postanowieniem z [...] r. na podstawie art. 197 § 1 O.p. powołał biegłego w celu dokonania wyceny spornego pojazdu w zakresie ustalenia jego wartości na rynku polskim na dzień [...] r. Z opinii sporządzonej [...] r. nr [...], przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego ds. techniki samochodowej ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków, wycen wartości pojazdów, kalkulacji kosztów naprawy — J. D., wynika, że wartość tego uszkodzonego pojazdu przy ustalonym stanie technicznym na dzień [...] r. wynosi [...] zł. Po zapoznaniu strony z zebranym materiałem dowodowym Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] r. nr [...], określił kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej powołał art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9 oraz 105 pkt 1 u.p.a. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji zakwestionował wskazaną w deklaracji AKC-U podstawę opodatkowania i wskazał, że swoje rozstrzygnięcie oparł na opinii powołanego biegłego rzeczoznawcy przyjmując za podstawę opodatkowania kwotę [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony stwierdził, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. jest nieważna. W uzasadnieniu wskazał, że wydając decyzję Naczelnik Urzędu Celnego naruszył szereg norm prawnych w tym: art. 104 ust. 8, art. 104 ust. 11 u.p.a. w związku z art. 121 § 1, § 2, art. 122, art. 180 § 1 O.p. oraz art. 100 do art. 104 u.p.a. w związku z art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 180 § 1 O.p., art. 231 O.p. oraz art. 231 § 1, art. 271 § 1, art. 273 Kodeksu karnego. Wyjaśnił, iż strona w dniu [...] r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa złożyła deklarację AKC-U oraz inne wymagane dokumenty, co spowodowało wszczęcie postępowania, które zostało zamknięte decyzją potwierdzającą zapłatę akcyzy od spornego samochodu. W tym stanie rzeczy nie można było wszcząć innego postępowania i ustalić wartości rynkowej pojazdu stosując wycenę według [...], albowiem doprowadziłoby to do wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie. Takie postępowanie, w ocenie pełnomocnika strony, narusza przepisy art. 6, art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 122, 187 § 1 O.p. oraz art. 83 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pełnomocnik zarzucił też, że strona nie mogła złożyć zażalenia na postanowienie o powołaniu biegłego, ponieważ nie było ono skierowane do strony. Podniósł, że biegły nie został poinformowany o zakresie sporządzenia opinii. Stąd sporządzona przez niego opinia nie jest wiarygodna i nie potwierdza prawidłowo stanu technicznego spornego samochodu, gdyż nie uwzględnia naprawy niektórych elementów do wymiany, o łącznej wartości [...] zł, a to: kołyski, pasów bezpieczeństwa, deski rozdzielczej, poduszek powietrznych wraz z układem sterowania. Następnie wskazał, że przyjmując 50% z wartości nieoszacowanych elementów, uzyskujemy wartość samochodu w kwocie [...] zł. Zdaniem pełnomocnika przedstawione przez niego wyliczenie wskazuje, że biegły wystawił dokument poświadczający nieprawdę. Z kolei organ posługując się takim dokumentem naruszył art. 104 ust. 11 u.p.a., art. 122 O.p. oraz art. 231 § 1 i art. 273 Kodeksu karnego. Po zapoznaniu się z aktami odwoławczymi sprawy w trybie art. 200 O.p., pismem z [...] r. pełnomocnik strony podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, akcentując, że organ pierwszoinstancyjny bez uzasadnienia wszczął postępowanie w sprawie wartości rynkowej spornego samochodu, czym naruszył przepisy prawa materialnego, a to art. 104 ust. 11 u.p.a. oraz przepisy procesowe tj. art.165 § 1 w związku z art. 194 § 1, art. 121 § 1, art.124 O.p. Wszczynając postępowanie organ rażąco naruszył również przepisy art. 180 § 1 i art. 181 O.p. z uwagi na fakt, że dokonał wyceny spornego samochodu mimo, iż w sposób oczywisty nie odrzucił dokumentów złożonych przez stronę postępowania. Dodatkowo pełnomocnik strony przedstawił graficzne opracowanie zestawienia wyceny zespołów części zamiennych do samochodu [...] na kwotę [...] zł. Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną decyzją z [...] r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotową sprawę należy rozpatrywać w kontekście ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (u.p.a.), która jest podstawowym aktem prawa krajowego regulującym problematykę opodatkowania podatkiem akcyzowym wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczania znakami akcyzy. Następnie przywołał treść art. 100 ust. 1, art. 101 ust. 2, art. 104 oraz art. 105 u.p.a. Odnosząc treść tych przepisów do rozpoznawanej sprawy wskazał, że M. S. [...] r. nabył na terenie [...] sporny samochód na podstawie umowy kupna sprzedaży, gdzie cena transakcyjna samochodu opiewała na kwotę [...] EURO. Zdaniem strony uzasadnieniem tak znacznego obniżenia wysokości podstawy opodatkowania są uszkodzenia powypadkowe. Naczelnik Urzędu Celnego w B. mając zasadne wątpliwości co do deklarowanej podstawy opodatkowania wskazanego przez stronę w deklaracji AKC-U powołał rzeczoznawcę w celu dokonania wyceny omawianego samochodu na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego. Rzeczoznawca ustalił stan techniczny pojazdu na dzień [...] r. i określił wartość samochodu osobowego marki [...] na kwotę [...] zł. Zatem organ I instancji w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy przyjął podstawę opodatkowania z opinii biegłego rzeczoznawcy i dokonał pomniejszenia tej kwoty o podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług, przyjmując za podstawę opodatkowania kwotę [...] zł. Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem, że w tej samej sprawie były prowadzone dwa postępowania, zatem zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. jest nieważna. Wyjaśnił, iż toczyły się dwa niezależne postępowania w dwóch różnych sprawach. Podstawę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 165 § 1 i art. 165 § 2 O.p. Zgodnie z tymi przepisami postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego spornego samochodu, które zostało doręczone stronie w dniu [...]r. Tym samym zostały spełnione wszystkie wymogi związane ze wszczęciem postępowania z urzędu. Z kolei złożenie przez stronę w dniu [...] r. deklaracji AKC-U wraz z pozostałymi dokumentami dotyczyło wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w dniu [...] r. wydał wnioskowany dokument stronie tym samym zostało zakończone postępowanie w tej sprawie. Odpowiadając na zarzut, że strona nie mogła złożyć zażalenia na postanowienie o powołaniu biegłego ponieważ nie było ono skierowane do strony, organ wyjaśnił, iż kopia postanowienia została doręczona stronie w dniu [...] r., zaś z pouczenia wynika że strona została poinformowana o przysługujących jej w związku z tym prawach. Organ podkreślił, że strona na etapie postępowania przed organem I instancji nie skorzystała z prawa zadawania pytań biegłemu oraz z prawa składania wyjaśnień. Organ odrzucił też twierdzenie, że opinia rzeczoznawcy nie jest wiarygodna i nie potwierdza prawidłowo stanu przedmiotowego samochodu, argumentując, że opinia została sporządzona przez certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego ds. techniki samochodowej, ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków, wycen wartości pojazdów i kalkulacji kosztów naprawy, wpisanego na listy biegłych sądowych, biegłych skarbowych i rzeczoznawców Ministra Infrastruktury, który posiadał wiadomości specjalne w zakresie ustalenia wartości przedmiotowego samochodu, a strona nie wskazała żadnych konkretnych zarzutów podważających tę opinię na etapie postępowania przed organem I instancji. Podkreślił, że biegły w swojej opinii uwzględnił naprawę poduszek powietrznych wraz z układem sterowania (str. 11 opinii pkt 11 do 13). Ponadto Dyrektor Izby Celnej w K. podkreśił, że opinia ta jest odpowiednio uzasadniona, co umożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej, w następstwie czego wydanie decyzji nastąpiło bez naruszenia granic swobodnej oceny dowodów. Za niezasadny uznał też zarzut jakoby biegły nie został poinformowany o zakresie sporządzenia opinii, wskazując, iż w postanowieniu z [...] r. wskazano biegłemu jakich ustaleń winna dotyczyć jego opinia W odniesieniu do zarzutów związanych z ustaleniem "średniej wartości samochodu" wskazał, iż podstawą ustalenia podstawy opodatkowania są przepisy art. 104 ust. 8 i art. 104 ust. 9 u.p.a., a nie jak wskazuje pełnomocnik strony art. 104 ust. 11 u.p.a. Nie zgodził się też z zarzutem, że wszczynając postępowanie Naczelnik UC w B.rażąco naruszył przepisy art. 180 § 1, art. 181 O.p., gdyż nie odrzucił dokumentów złożonych przez stronę postępowania i dokonał wyceny spornego samochodu. Uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo ocenił, czy dana okoliczność została udowodniona i zasadnie wszczął postępowanie w sprawie. Przy prowadzeniu postępowania nie naruszył też przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Organ odwoławczy za bezzasadne uznał też roszczenia strony w oparciu o art. 260 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu sformułował te same zarzuty, co w zażaleniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponownie wskazał na wady sporządzonej opinii biegłego, podnosząc, że wartość pominiętych przez biegłego uszkodzonych elementów w spornym samochodzie stanowi kwotę [...] zł, a kwota którą biegły zapomniał uwzględnić wynosi [...] zł. Zarzucił też przewlekłość postępowania, podnosząc, że postępowanie odwoławcze trwało [...] miesięcy. W ocenie skarżącego, zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak i zaskarżona decyzja nie zawierają prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego. W pierwszym rzędzie skarżący podniósł, że organ odwoławczy nieprawidłowo wskazał, iż postępowanie toczy się na podstawie art. 104 ust. 8 i art. 104 ust. 9 u.p.a., gdyż w sprawie nie ma zastosowania art. 104 ust. 9 u.p.a. Wskazał, że strona nie zadawała pytań biegłemu, gdyż nie był on tym zainteresowany. M. S. podniósł też, że na każdym etapie postępowania podnosił zarzuty, które nie zostały odrzucone, nie przeprowadzono jednak dowodów w sprawie tych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że zaskarżona decyzja zawiera pełne przywołanie przepisów będących podstawą wydania rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem dotyczącym ich zastosowania. Wobec powyższego zarzuty strony skarżącej w tym zakresie należy uznać za bezzasadne. Nie zgodził się z zarzutem dotyczącym przewlekłości postępowania, wskazując, iż zgodnie z art. 140 § 1 O.p. strona była każdorazowo informowana o przyczynie niezałatwienia sprawy w wyznaczonym terminie. Zauważył też, że strona nie skorzystała z regulacji przewidzianej w art. 141 § 1 pkt 2 O.p. i nie wniosła ponaglenia. Za niezasadne uznał pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 191 O.p., wskazując, że organy podatkowe właściwie prowadziły postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Dokonane w zakreślonych ramach badanie sprawy nie wykazało, że organy podatkowe przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszyły przepisów prawa. Zaznaczyć też trzeba, że Sąd przyjął, iż stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy podatkowe prawidłowo. Organy prawidłowo też zastosowały przepisy prawa do ustalonego stanu faktycznego, który za podstawę orzekania przyjmuje także Sąd orzekający w sprawie. W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że zgodnie z przepisem art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium Polski. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium kraju, jeżeli przed tym momentem nastąpiło nabycie prawa rozporządzenia pojazdem jak właściciel (art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a.). Podstawą opodatkowania jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód (art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.), wyrażona najczęściej w fakturze dokumentującej zawarcie umowy kupna pojazdu. Jeżeli jednak wysokość tak ustalonej podstawy opodatkowania znacznie odbiega, bez uzasadnionej przyczyny, od średniej wartości rynkowej tego samochodu, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu (art. 104 ust. 8 u.p.a.). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmian wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn uzasadniających podanie jej zaniżonej wysokości, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9 u.p.a.). Średnią wartością rynkową samochodu jest przy tym wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym w dacie powstania obowiązku podatkowego średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej marki, modelu, rocznika oraz (jeżeli jest to możliwe do ustalenia) z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co dany pojazd nabyty wewnątrzewspólnotowo (art. 104 ust. 11 u.p.a.). Odnosząc przywołany stan prawny do rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był w tej sprawie samochód osobowy używany, marki [...] rok produkcji 2006, o pojemności silnika [...] cm3, który według oświadczenia strony skarżącej został nabyty za kwotę [...] EURO, co stanowiło według deklaracji AKC-U, złożonej [...] r. kwotę [...] zł. Średnią wartość rynkową samochodu osobowego ustalono na podstawie notowań na rynku krajowym posługując się katalogiem [...], który jest zbiorem informacji o rynku motoryzacyjnym, zbiorem aktualizowanym co miesiąc. Tak ustalona wartość (średnia cena) wyniosła [...] zł. Z zestawienia kwot [...] zł i [...] zł wynika, iż odbiegają one od siebie znacznie, bo aż pięciokrotnie. To ustalenie spowodowało, że organ podatkowy miał obowiązek wezwać podatnika w trybie art. 104 ust. 8 u.p.a. do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Skoro pismem z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. Oddział w C., powołując się na art. 274a § 2 ustawy O.p. wezwał M. S. do zmiany wysokości podstawy opodatkowania, bądź o podanie przyczyn, dla których wartość spornego pojazdu została zaniżona, to nie tylko, nie naruszył prawa ale wypełnił ciążący na nim obowiązek ustawowy. Zauważyć przyjdzie, że w przypadku kiedy podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu, organ podatkowy nie działa na zasadzie uznaniowości, lecz w trybie nakazanym ustawą o podatku akcyzowym. Zatem w sytuacji, gdy strona skarżąca nie zastosowała się do tego wezwania organ zasadnie w oparciu o art. 165 § 1 i § 2 w związku z art. 21 § 3 O.p. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie określenia prawidłowej wysokości kwoty podatku akcyzowego. Konsekwencją zakwestionowania podstawy opodatkowania było jej określenie w trybie art. 104 ust. ust. 9 u.p.a., na podstawie danych dostępnych w kraju. Organ podatkowy zastosował metodę wskazaną w art. 104 ust. 11 u.p.a. w myśl, którego: "Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy." Przy ustalaniu średniej wartości rynkowej samochodu organ skorzystał z opinii powołanego postanowieniem z [...] r. biegłego rzeczoznawcy samochodowego. Przy ustalaniu kwoty wyjściowej do określenia wysokości podstawy opodatkowania organ przyjął wartość brutto spornego samochodu określoną w opinii biegłego tj. kwotę [...] zł. Naczelnik Urzędu Celnego w sposób jasny, czytelny i przejrzysty przedstawił sposób określenia podstawy opodatkowania. Od wartości rynkowej brutto odjęto podatek od towarów i usług i podatek akcyzowy wyliczając końcowo podstawę opodatkowania na kwotę [...] zł. Zatem w ocenie Sądu niezasadne okazały się zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 104 ust. 8, ust. 9 i ust. 11 u.p.a. Pozostałe zarzuty postawione organowi podatkowemu w skardze, dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez ten organ art. 191 O.p., w myśl którego: "Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". To, że organ podatkowy dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Zauważyć przyjdzie, że w trakcie prowadzonego postępowania organy nie naruszyły przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 3, art. 188 O.p. W pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, że okoliczności dotyczące średniej ceny spornego samochodu w kraju zostały dostatecznie wyjaśnione w uzasadnieniach decyzji pierwszej i drugiej instancji. Wynikają one z materiału dowodowego zebranego przez organ podatkowy, omówienie tych materiałów jest wyczerpujące i logiczne. Jeszcze raz przyjdzie wskazać, że zgodnie z art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast według art. 180 § 1 tej ustawy, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181). Odnosząc się do kolejnych zarzutów strony skarżącej dotyczących opinii biegłego, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 197 § 1 i 2 O.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego. W ocenie Sądu organ pierwszoinstancyjny zasadnie postanowieniem [...] r. powołał biegłego w sprawie i w postanowieniu tym w sposób jasny i zrozumiały sformułował zakres opinii oraz pouczył stronę skarżącą o prawach wynikających z art. 190 O.p. Ze sporządzonej opinii z [...] r. wynika, że biegły rzeczoznawca prawidłowo określił przedmiot opinii, wskazując, że dotyczy on: określenia wartości pojazdu przed szkodą, oceny stanu technicznego pojazdu po szkodzie i ustalenia stopnia uszkodzenia. Biegły sporządził opinię na podstawie oględzin pojazdu w dniu [...] r., w której uczestniczył ojciec strony skarżącej i osoba dokonująca naprawy pojazdu. Stan techniczny pojazdu na dzień [...] r. biegły ustalił na podstawie zgłoszonych usterek i po oględzinach. Usterki te zostały przez biegłego wycenione. Wartość rynkowa pojazdu przed szkodą została wyceniona na kwotę [...] zł brutto, zaś w stanie uszkodzonym na kwotę [...] zł. W świetle regulacji prawnej z art. 104 ust. 9 u.p.a., tylko i wyłącznie organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość podstawy opodatkowania. W tym stanie rzeczy to organ z urzędu powołuje biegłego dla ustalenia wartości pojazdu, przedłożone zaś przez stronę wyceny i polemiki z opinią biegłego, podlegają ocenie organów administracji. Zresztą z uzasadnień organów obu instancji wynika, że organy odniosły się do stanowiska strony. Jednakże zauważyć przyjdzie, że wbrew temu co twierdzi strona skarżąca organy nie miały obowiązku dopuszczenia, bądź odmowy dopuszczenia dowodów z tych wycen i polemik, aby w następstwie tych czynności powołać biegłego rzeczoznawcę. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty, że strona miała ograniczone prawa do czynnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu. Z akt administracyjnych wynika, że na każdym etapie postępowania była o nich pisemnie informowana. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organy administracji nie naruszyły art. 124 O.p., ponieważ wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Postępowanie podatkowe było też prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Organy podatkowe nie prowadziły też dwóch postępowań w tej samej sprawie określenia wysokości podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2006. Postępowanie wszczęte złożeniem deklaracji AKC-U zakończone zostało w dniu [...] r. wydaniem dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego niezarejesrtowanego wcześniej na terytorium kraju. Było to inne postępowanie niż to, które jest obecnie przedmiotem kontroli Sądu. Dlatego też nie można stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji. Nie mógł też odnieść pożądanych skutków prawnych zarzut przewlekłości postępowania. Choć niewątpliwie przyjdzie stronie przyznać rację, że postępowanie odwoławcze trwało [...] miesięcy, mimo, iż powinno trwać [...] miesiące. Jednakże Sąd podziela pogląd prezentowany w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 kwietnia 2011 r., że: "Określenie przez ustawodawcę w art. 139 O.p. terminów załatwienia sprawy ma na celu dyscyplinowanie organów podatkowych do sprawnego działania. Jednakże przekroczenie tych terminów, jak i terminów dodatkowo wyznaczonych, nie uniemożliwia wydania decyzji ani nie powoduje wadliwości wydanej w końcu decyzji." (Publ.: LEX nr 969425). Na zakończenie wskazać przyjdzie stronie skarżącej, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu postępowania cywilnego, ani Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem te przepisy nie mają zastosowania w sprawach podatkowych. Organy podatkowe nie dopuściły się też naruszenia przepisów Kodeksu karnego, interpretując przepisy prawa podatkowego w sposób odmienny niż strona skarżąca. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło