III SA/Gl 90/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej wydanej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...]r., dołączonym do wniesionej skargi, skarżący domagał się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W jego motywach wyjaśnił, iż wobec przedsiębiorstwa, które prowadzi ogłoszona została upadłość z możliwością zawarcia układu. Głównym źródłem jego wykonania ma być sprzedaż nieruchomości stanowiącej siedzibę firmy, jako że ta w okresie ostatnich 11 miesięcy wykazuje wyłącznie straty. Ponadto wśród innych składników posiadanego w ramach firmy majątku wymienił dwa samochody [...] rocznik 2000 o wartości 15.000,00 zł i 25.000,00 zł. Z kolei jego żona, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, osiąga z tytułu własnej działalności gospodarczej miesięczne dochody w kwocie 2.783,00 zł. Te stanowią jedyne źródło ich utrzymania. Wprawdzie jest ona jeszcze właścicielem nieruchomości, na której posadowiony został budynek jednorodzinny w stanie surowym, niemniej jednak ten obciążony został hipoteką na rzecz (...)banku w kwocie 520.000,00 zł. Natomiast samochód osobowy, którym dysponuje, tj. [...] rocznik 2007 o wartości 28.000,00 zł, stanowi środek trwały prowadzonej przez nią firmy. Ponieważ dane te okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia [...] r. wezwano do uzupełnienia złożonego wniosku przez: - nadesłanie odpisów bądź kserokopii składanych w okresie ostatnich dwóch lat kalendarzowych przez skarżącego i jego żonę zeznań podatkowych lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego w tych latach dochodu bądź wysokości poniesionej straty oraz o dokonanych odliczeniach; - przedłożenie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu koniecznego utrzymania wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, czynsz, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp.; - nadesłanie wydruków lub wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą) obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - wyjaśnienie do kogo należy mieszkanie położone przy ul. [...] w S. oraz jaka jest jego powierzchnia, a nadto na jakiej podstawie skarżący z niego korzysta; - przedłożenie odpisów lub kserokopii składanych w ciągu ostatnich trzech miesięcy w związku z prowadzoną przez skarżącego i jego żonę działalnością gospodarczą deklaracji VAT, a także prowadzonych za wskazany okres ksiąg handlowych bądź podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji środków trwałych; - udokumentowanie przywołanego we wniosku faktu, iż posiadana przez żonę skarżącego nieruchomość położona przy ul. [...] w C. obciążona jest hipoteką. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczono do rąk ustanowionego pełnomocnika w dniu [...] r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy, zwolnienie strony skarżącej od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków (...), następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, jako że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Sąd lub referendarz sądowy nie ma bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów mających przemawiać na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Może jedynie skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Dlatego też od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i sytuacja materialna. Tymczasem skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia 2 lutego 2011 r., co więcej nie wskazał też powodów, dla których uchylił się od powyższego obowiązku. Stąd weryfikacja złożonego przez niego oświadczenia nie była możliwa, podobnie jak niemożliwym było ustalenie jaki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny spowoduje uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Wysokość ponoszonych miesięcznie opłat nie została bowiem podana. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku, jako że orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego nie jest możliwe ani dopuszczalne. W orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Tym bardziej, że przedstawione przez skarżącego w treści formularza informacje odnoszące się do wskazanego w rubryce nr 2.1 miejsca zamieszkania w S. oraz posiadanego dodatkowo przez jego żonę majątku w postaci nieruchomości położonej w C., nie pozwoliły na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.