III SA/Gl 901/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w części przekraczającej kwotę 300 (trzysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu w kwocie [...] zł, strona, reprezentowana przez adwokata z wyboru złożyła, wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W uzasadnieniu wniosku, złożonego na druku urzędowego formularza PPF, wnioskodawca oświadczył, że ze względu na jego sytuację finansową i stan zdrowia nie jest w stanie zapłacić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w takiej kwocie. Strona zaznaczyła, że dotychczasowe opłaty pomagała mu uiszczać jego matka, w ramach udzielanej mu doraźnie pomocy. Na jego jedyny dochód składać ma się świadczenie rentowe w kwocie 982,73 zł netto. Z uwagi na potrącenia, świadczenie to wypłacane jest wnioskodawcy w kwocie 337,57 zł. Z jego oświadczenia wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest on właścicielem mieszkania o powierzchni 55,9 m2 , o wartości około [...] zł. Poza tym wnioskodawca, wg swojego oświadczenia, nie posiada żadnych innych nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że obciąża go świadczenie alimentacyjne w kwocie 5.000 zł, którego w chwili obecnej nie jest w stanie spłacać, a z tego powodu toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Koszty utrzymania mieszkania i opłaty za media zamykają się w kwocie około 400 zł miesięcznie – i z tego tytułu wnioskodawca posiada zaległości. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone na adres kancelarii pełnomocnika procesowego wnioskodawcy w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej to wezwanie, znajdującej się w aktach sądowych sprawy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: zaświadczenie o zameldowaniu wnioskodawcy w miejscu jego zamieszkania (jest jedyną osoba zameldowaną pod tym adresem); wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., w którym zasądzono od wnioskodawcy alimenty w łącznej kwocie 5.000 zł na rzecz jego dwóch córek; ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty zaległości z tytułu opłat za mieszkanie przy ul. [...] w B.; pismo z Banku "A" dotyczące ratalnej spłaty zadłużenia z tytułu umowy kredytu w rachunku bieżącym; pismo z Banku "B" (pierwsze pismo z dnia [...] r.; drugie pismo z dnia [...] r.); zeznanie podatkowe wnioskodawcy PIT-37 za 2015 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku K. B., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, powinna udowodnić występowanie powyższych przesłanek, skutkujących uwzględnieniem jej wniosku. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez stronę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż rzeczywiście nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił w sposób przekonujący, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie uwzględniającym jego wniosek w całości. Jego oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF oraz jedynie częściowo nadesłane materiały źródłowe wykazują brak spójności w zobrazowaniu jego rzeczywistego i aktualnego stanu majątkowego. Skarżący nie wykazał tego, że wypłacane mu świadczenie rentowe wynosi rzeczywiście 337,57 zł. Niezależnie od tego, że wnioskodawca nie płaci alimentów i posiada zadłużenie w opłatach za mieszkanie przy ul. [...] w B. (wg stanu na dzień [...] r.), to kwota 337,57 zł z trudem wystarcza przecież na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Trudno bowiem dać wiarę temu, że wnioskodawcy kwota ta – zakładając, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe – wystarcza na zakup żywności, środków czystości i odzieży w ciągu jednego miesiąca oraz na opłatę podstawowych mediów (np. wody, prądu, gazu). W efekcie stwierdzić należy, że wnioskodawca posiada inne źródło (źródła) dochodu, bądź też pozostaje na utrzymaniu innej osoby (innych osób). Wprawdzie, powołuje się on na druku formularza PPF na doraźną pomoc swojej matki, brak jednak w aktach sprawy jakiegokolwiek jej oświadczenia. Ponadto, z ostatecznego przesądowego wezwania do zapłaty oraz z pisma bankowego z Banku "A" o zadłużeniu wynika, że wnioskodawca posiada również drugi adres – ul. [...] w Z. Zaznaczyć należy, że dzięki pomocy innych osób, wnioskodawca był w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w pełnej wysokości, jak również korzysta on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z wyboru. Skarżący jest więc w stanie ponosić fakultatywne koszty postępowania sądowoadministracyjnego, powinien więc ponieść chociaż częściowo koszty sądowe na etapie postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi kasacyjnej. Zakładając, że wnioskodawca korzysta z pomocy innych osób w swoim utrzymaniu (np. swojej matki), bądź też nie prowadzi jednak samodzielnego, jednoosobowego gospodarstwa domowego, stwierdzić można, że jest w stanie przeznaczyć na opłacenie skargi kasacyjnej znaczną część swojego świadczenia rentowego, tj. 300 zł. Kwota ta stanowi niecałą 1/3 kwoty, którą wnioskodawca byłby zobowiązany uiścić w przypadku całkowitego nieuwzględnienia jego żądania i odmowy przyznania mu prawa pomocy. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący jest w stanie uiścić taką kwotę, ponieważ – w aspekcie powyższych rozważań – uiszczenie takiej kwoty nie narazi go na uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.