III SA/Gl 903/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że utrzymuje się z pomocy bliższej i dalszej rodziny. Od 29 marca 2011 r. jest bowiem osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada również żadnych składników majątku, albowiem jej udział w nieruchomości o pow. [...] m2, został zajęty przez komornika. Ponadto z tytułu prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej "A" posiada zobowiązania wobec różnych kontrahentów na kwotę ok. 17 mln złotych. Powyższe dane potwierdziła przedłożoną przy piśmie z [...] r. dokumentacją źródłową, z której ustalono, że skarżąca nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą. Od [...] r. jest osobą rozwiedzioną. W chwili obecnej mieszka grzecznościowo w użyczonym pokoju u swojego znajomego, który odmówił jej przekazania dokumentów związanych z utrzymaniem domu. W tej sytuacji nie może też uzyskać zaświadczenia potwierdzającego zameldowanie innych osób zamieszkałych pod tym samym adresem. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej powołanej jako "p.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Tymczasem nadesłany przez skarżącą materiał dowodowy nie pozwolił na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Zauważyć bowiem należy, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od 29 marca 2011 r. W tej sytuacji źródła jej faktycznego utrzymania stanowią istotny element, którego brak nie pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, że w treści formularza skarżąca wskazała, że te pochodzą od bliższej i dalszej rodziny. Jednakże mimo wezwania do przedłożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie te nie zostały nadesłane. Co więcej w treści złożonego dodatkowo oświadczenia z dnia [...] r. skarżąca wyjaśniła, że korzysta z pomocy swojego znajomego. Jednakże bliżej nie sprecyzowała czy ta ogranicza się wyłącznie do użyczenia jednego pokoju, czy też dotyczy pomocy finansowej, a jeżeli tak to jakiej. Wobec powyższego przyjąć należało, iż skarżąca ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. Wątpliwości dotyczące posiadanych przez nią na bieżące utrzymanie środków i ponoszonych z tego tytułu wydatków nie zostały do dnia dzisiejszego należycie wyjaśnione, a ponieważ mają one na tyle istotne znaczenie, nie pozwalają uwzględnić złożonego wniosku. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.