III SA/Gl 907/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący M.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Żądanie jego obejmowało zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku stwierdził, że od 1996 r. prowadzi firmę "A" wykonującą remonty budowlane i nigdy nie miał w twej firmie żadnego stałego personelu. W praktyce zdecydowaną większość robót wykonywał sam lub z pomocą swoich synów. Ewentualnie prace wykonywał z dorywczo zatrudnianymi przez siebie pracownikami. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną R, i czwórką dzieci: G, (25 lat), B,(24 lata), K, (18 lat) i K, (14 lat). Żona skarżącego pracuje jako sprzątaczka, natomiast dwoje najstarszych dzieci studiuje na Politechnice [...]. Główna część wydatków przeznaczana jest w gospodarstwie domowym wnioskodawcy na "życie" oraz na naukę dzieci i koszty leczenia. Strona oświadczyła, że z wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje dochód około 3.000 zł brutto miesięcznie, jego żona uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 970 zł netto, natomiast najstarszy syn G., uzyskuje dochód w wysokości 200 zł miesięcznie z tytułu umowy zlecenia. Daje to średnio łączny dochód w wysokości 4.170 zł na gospodarstwo domowe strony skarżącej. Skarżący oświadczył, że jest posiadaczem mieszkania spółdzielczego o powierzchni [...] m2 i jest właścicielem gospodarstwa rolnego (po swoich rodzicach) o powierzchni [...] m2. Ponadto jest on właścicielem samochodu dostawczego (do 3,5 tony) z 2003 r. – na potrzeby firmy, oraz samochodu osobowego marki [...] z 2000 r. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Wnioskodawca oświadczył również, że zaciągnął kredyt w (...) Bank w kwocie 15.000 zł na zakup samochodu, który spłaca w ratach miesięcznych w wysokości 427 zł (jeszcze przez 2 lata). Strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego. Wezwanie to miało na celu zobrazowanie aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący nadesłał szereg dokumentów oraz kserokopii rachunków, obrazujących miesięczne wydatki, o które był wezwany. Wnioskodawca nadesłał: wyciąg z księgi przychodów i rozchodów swojej firmy, z której wynika, że przychód za marzec 2011 r. wyniósł 3.575 zł, a za kwiecień i maj 2011 r. przychód ten zamknął się w kwocie po 1.675 zł. Z zeznań podatkowych za 2010 r. wynika, że w roku tym przychód strony wyniósł 7.311,72 zł (PIT-37), natomiast przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od ewidencjonowanych przychodów zamknął się w kwocie 51.153,69 zł (PIT-28). Z kolei przychód małżonki skarżącego za 2010 r. wyniósł 17.004 zł. Z umowy o pracę żony skarżącego wynika, że jej wynagrodzenie wynosi 1.073 zł netto. Syn skarżącego G.S. wykonuje usługi na podstawie umowy zlecenia na rzecz swojego ojca – wnioskodawcy. Jego honorarium wynosi 210 zł brutto miesięcznie. Przychód za 2010 r. wyniósł 2.520 zł (PIT-11), natomiast przychód córki skarżącego B.S. za 2010 r. wyniósł 1.920 zł (PIT-37). Syn K.S. nie osiągnął w 2010 r. żadnego dochodu. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nigdy nie prowadził żadnego gospodarstwa rolnego i w związku z tym nigdy nie uzyskiwał, ani nie uzyskuje z tego źródła żadnego dochodu. Grunt posiadany przez skarżącego składa się z [...] działek położonych w różnych miejscach. Grunt ten jest nieużytkiem i znajduje się w odległości około 300 km od C. Z zaświadczenia z dnia [...] r., wystawionego przez ARiMR BP w C. wynika, że skarżący nie ubiegał się, ani nie ubiega się aktualnie o żadne płatności obszarowe. Z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego z dnia [...] r. wynika, że rachunek ten jest obciążony zajęciem komorniczym, a egzekwowana kwota wynosi 16.371,78 zł. Z załączonych kserokopii rachunków i faktur wynika, że strona ponosi następujące opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego: 552 zł (łączna opłata za mieszkanie); woda (81 zł); gaz (135 zł); energia elektryczna (148 zł). Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia [...] r. wnioskodawca oświadczył, że miesięczne wydatki na żywność i leki wynoszą orientacyjnie 1.400 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że M.S. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek skarżącego obejmuje więc żądanie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca nadesłał szereg dokumentów i materiałów obrazujących jego aktualny stan majątkowy. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika jednak, że nie spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na wstępie należy zaznaczyć, że dochód we wspólnym, sześcioosobowym gospodarstwie domowym wynosi 4.170 zł. Główny dochód uzyskuje skarżący z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej oraz jego żona, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartą na czas nieokreślony. Jednocześnie miesięczne wydatki strony związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego zamykają się w kwocie 2.740 zł (łącznie ze spłatą kredytu, gdzie miesięczna rata wynosi 427 zł oraz kwotami przeznaczanymi na zakup żywności i leków). Wynika z tego, że do dyspozycji skarżącego pozostają po uregulowaniu wydatków koniecznych wolne środki w kwocie około 1.430 zł. Należy jednocześnie zaznaczyć, że skarżący nie wykonał w sposób rzetelny wezwania referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2011 r. w części dotyczącej nadesłania wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wyciągi te miały mianowicie obrazować wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy – i takie sformułowanie zostało wyraźnie zawarte w wezwaniu z dnia 6 czerwca 2011 r. Z wyciągów tych miało wynikać w jakiej częstotliwości środki pieniężne wpływają na te rachunki (transakcje uznaniowe), a w jakiej wypływają z tych rachunków (transakcje obciążeniowe). Pozwoliłoby to na racjonalne zobrazowanie całokształtu gospodarki finansowej wnioskodawcy. Skarżący nadesłał tymczasem do akt niniejszej sprawy wyciągi internetowe z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące. Z wydruków tych wynika jedynie sumaryczna kwota uznań i obciążeń za poszczególne trzy następujące po sobie miesiące kalendarzowe. Są to więc jedynie końcowe i ostateczne dane, brak jest natomiast zobrazowania całokształtu operacji dokonywanych na tych rachunkach (i to zarówno uznaniowych, jak i obciążeniowych). Trudno więc na podstawie nadesłanych przez skarżącego wydruków dokonać racjonalnej analizy gospodarowania przez niego środkami pieniężnymi. Abstrahując już od powyższej kwestii, należy stwierdzić, że po uregulowaniu wszelkich opłat, należności, zakupie żywności i spłacie raty kredytowej, w gospodarstwie skarżącego pozostaje kwota 1.430 zł. Tymczasem wartość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie wynosi 2.253 zł. W tym stanie rzeczy wpis sądowy od skargi w tej sprawie wyniesie 100 zł – na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Należy zaznaczyć, że jest to najniższa kwota wpisu sądowego przewidziana w unormowaniach prawnych regulujących kwestie opłat sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że uiszczenie takiej właśnie kwoty z pewnością pozostaje w zakresie możliwości finansowych skarżącego. Uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie nie pociągnie za sobą uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Tak więc z uwagi na nie spełnienie przez skarżącego ustawowej przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, nie było podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.