III SA/Gl 907/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma informującego o zasadach poboru podatku dochodowego od osób fizycznych zarejestrowanych jako osoby bezrobotne oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M.D. od pisma informacyjnego Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) w B. z [...]r. nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz.2096, w skrócie kpa). W uzasadnieniu organ podniósł, że wskazanym pismem poinformowano skarżącego o zasadach, jakimi kierował się PUP dokonując jako płatnik podatku dochodowego, poboru zaliczek miesięcznych z tytułu tego podatku od osób fizycznych oraz obniżenia podatku o składki na ubezpieczenie społeczne. Odwołał się w tej kwestii do regulacji art. 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 1991 r. nr 80 ze z,) oraz art. 27 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1938). Dodatkowo podkreślił, że skarżący 26 czerwca 2015 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją z [...] r. organ przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres od 26.06 2015 r. do 25.06. 2016 r. Decyzja ta została wydana w związku z wyrokiem NSA z 30 sierpnia 2017 r. I OSK 2569/16 i nie jest prawomocna, gdyż decyzja organu odwoławczego z [...] r. został wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem WSA sygn. akt IV SA/Gl 690/18 z 21 marca 2019 r. poprzez stwierdzenie jej nieważności a ponownie odwołanie zostało rozpatrzone postanowieniem z [...] r. o niedopuszczalności odwołania, które nie zostało zaskarżone. W dacie udzielania informacji (19.06.2019 r) postępowanie odwoławcze było w toku. Skarżący sporne pismo uznał za decyzję administracyjną i złożył od niej odwołanie. Tymczasem co podkreślił organ, ustawa o promocji zatrudnienia w art. 9 ust. 1 pkt 14 enumeratywnie wymienia materie dla której ustawodawca przewidział wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji. Katalog ten jest zamknięty, co wskazał również WSA w Gliwicach w wyroku wydanym 21 marca 2019 r. w sprawie skarżącego w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnego, sygn. akt IV SA/GL 690/18. Kwestia składki zdrowotnej nie jest rozstrzygana decyzją, Stąd organ poprzestał na udzieleniu pisemnych wyjaśnień. Ponieważ skarżący w odwołaniu domagał się wydania decyzji w zakresie składki na ubezpieczenie zdrowotne organ wydał zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, że w związku z odwołaniem od pisma i żądaniem wydania decyzji w zakresie składki na ubezpieczenie zdrowotne, której nie przewiduje art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia zasadnym było uznanie odwołania za niedopuszczalne. Postanowienie zostało zaskarżone wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący zarzucił organowi obrazę art. 134 kpa oraz zażądał od Wojewody wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż nie zgadza się z przyjętą przez organ wykładnią art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia, która nie obejmuje składek zdrowotnych. Zdaniem skarżącego Wojewoda był władny wydać decyzję o zwrocie składki zdrowotnej pobranej w zawyżonej kwocie na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podkreślił, że skarżący 26 czerwca 2015 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją z [...] r. organ przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres od 26.06 2015 r. do 25.06. 2016 r. Decyzja ta została wydana w związku z wyrokiem NSA z 30 sierpnia 2017 r. I OSK 2569/16 i nie jest prawomocna, gdyż decyzja organu odwoławczego z [...] r. został wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem WSA sygn. akt IV SA/Gl 690/18 z 21 marca 2019 r. poprzez stwierdzenie jej nieważności a ponownie odwołanie zostało rozpatrzone postanowieniem z [...]r. o niedopuszczalności odwołania. Postanowienie to jest prawomocne a tym samym decyzja z [...]r. również. Organ wyjaśnił także, że ponieważ skarżący wniósł skargę oraz wniosek o wznowienie postępowania w terminie do wniesienia skargi, dotyczący tego samego postanowienia uznał, że stanowi on uzupełnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie ppsa, stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 ppsa do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 kpa lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przypomnieć należy, że pismem z 23 maja 2019 r. skarżący wniósł o sprostowanie rocznego raportu składek zdrowotnych i społecznych za rok 2018 r. doręczonego mu 26 lutego 2019 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzje obu instancji o przyznaniu mu zasiłku dla bezrobotnych za rok 2015/2016 zostały przez Sąd Unieważnione i z tej przyczyny składka zdrowotna nie podlega odliczeniu. Nadto nie może być zapłacona podwójnie, raz przez Starostę a raz przez Prezydenta Miasta, który zapłacił składki za rok 2018 w związku z orzeczeniem o niepełnosprawności skarżącego. W konsekwencji wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę składki zdrowotnej w kwocie [...]zł, którą mu bezprawnie potrącono. Do wniosku załączył PIT 11 skarżącego wydany przez PUP za rok 2018 oraz Roczny raport składek społecznych i zdrowotnych sporządzony również przez PUP, celem weryfikacji w terminie 3 miesięcy. Pismo z 19 czerwca 2019 r. stanowiło odpowiedź na wskazany wniosek. Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego nie dotyczy sprawy, w której WSA stwierdził nieważność decyzji Wojewody Śląskiego z [...]r. utrzymującą decyzję z [...] r. o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych za okres od 26 czerwca 2015 r. do 24 czerwca 2016 r. Wyrokiem z 19 marca 2019 r. IV SA/GL 690/18 Sad stwierdził nieważność tylko decyzji Wojewody Śląskiego z [...]r. i nakazał organowi ponownie rozpatrzyć odwołanie. Postanowieniem z [...]r. organ uznał je za niedopuszczalne. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, co skutkowało prawomocnością decyzji Prezydenta Miasta B. z [...]r., czyli rozstrzygnięciem przeciwnym do nieważności decyzji. Tym samym sprawa weryfikacji raportu składek społecznych i zdrowotnych oraz sprawa zasiłku dla bezrobotnych poddana kontroli sądowej nie pozostają w bezpośrednim związku chociaż były rozpatrywane w tym samym czasie. Zgodnie z art. 14 ust. 1 kpa sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 570 ze zm.), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Realizację zasady pisemności stanowi również przepis art. 109 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie. Nie każda sprawa załatwiana jest jednak w formie decyzji, co wyjaśnił organ w uzasadnieniu postanowienia odwołując się do art.9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia. Jeżeli organ nie wydaje decyzji, stronie nie przysługuje środek odwoławczy w postaci odwołania. Wskazane pismo nie było decyzją ale informacją pisemną, wyjaśnieniem udzielonym stronie i z tej przyczyny nie podlegającym zaskarżeniu. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia organ wskazał art. 134 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne, co oznacza że podlega zaskarżeniu wyłącznie do sądu administracyjnego. Zważyć przy tym należy, iż niedopuszczalność odwołania, o której mowa w powołanym przepisie, zachodzi wówczas, gdy np. sprawa nie była załatwiona w drodze decyzji; odwołanie wniesiono od udzielonej przez organ informacji; strona w terminie nie usunęła braków odwołania; odwołanie wniesiono od decyzji, której nie można było zaskarżyć w drodze odwołania (decyzji organu odwoławczego); odwołanie wniosła osoba nieposiadająca zdolności procesowej, a jej przedstawiciel ustawowy nie potwierdził tej czynności; treścią odwołania jest żądanie rozstrzygnięcia kwestii, która nie była rozpoznawana przez organ pierwszej instancji, a także gdy odwołanie wniesiono od decyzji, która nie została doręczona lub ogłoszona stronie (por. szerzej: W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2002, s. 156-157, a także wyrok NSA z 7.07.1992 r., SA/Gd 746/92, ONSA 1993, z. 2, poz. 48 oraz postanowienie SN z 7.07.1988 r., III AZP 10/88, OSN 1990, z. 9, poz. 116). W każdym jednak przypadku wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania poprzedzone być musi postępowaniem wyjaśniającym, którego celem powinno być wyjaśnienie wszelkich okoliczności towarzyszących wniesieniu odwołania przez stronę, zgodnie z dyspozycją art. 7 kpa Podkreślić w tym miejscu bowiem należy, iż obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dotyczy także wstępnego etapu postępowania odwoławczego, którego przedmiotem jest ocena dopuszczalności uruchomienia przez stronę trybu odwoławczego od decyzji organu I instancji. Obowiązku tego w kontrolowanej sprawie organ dopełnił uznając, że skarżący wniósł odwołanie od pisma a nie decyzji, której organ nie miał obowiązku wydać. PUP jest płatnikiem składek ale finansuje je ubezpieczony z uzyskiwanego wynagrodzenia a następnie składki są rozliczane w zeznaniu rocznym za dany rok. Zgodnie z art. 41 ust. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1613) płatnik (PUP) przekazuje imienne zestawienie składek ubezpieczonemu celem jego weryfikacji. Ubezpieczony (skarżący) może na piśmie lub do protokołu zgłosić wniosek o sprostowanie informacji zawartej w raporcie o czym został pouczony. Skarżący pismem z 23 maja 2019 r. zatytułowanym "Wniosek o sprostowanie raportu składek społecznych i zdrowotnych za rok 2018 r. w istocie nie złożył sprostowania ale żądanie zwrotu składek zdrowotnych, potraconych w jego ocenie nienależnie w kwocie łącznej [...] zł, gdyż w jego przypadku z racji nieważności decyzji przyznającej mu zasiłek dla bezrobotnych nie powstał obowiązek ich zapłaty. Analiza akt sprawy dowodzi, że wskazane pismo "Wnioskiem o sprostowanie" w trybie art. 41 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie było a nawet w takim przypadku organ nie ma obowiązku wydawania decyzji. W odpowiedzi organ wyjaśnił, że zasiłek skarżącemu został przyznany i wypłacony w 2018 r., a PUP jako płatnik musiał potrącić zaliczkę na podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne od wypłaconej kwoty. Potrącenia te uwzględnił w rozliczeniu podatku dochodowego za rok 2018, co potwierdza przedłożony PIT. Jeżeli skarżący nie zgadza się z rozliczeniem sporządzonym przez płatnika mógł w terminie do 30 kwietnia 2019 r. dokonać korekty zeznania podatkowego za rok 2018 r i sam dokonać rozliczenia swoich dochodów z organami skarbowymi. W piśmie z 19 czerwca 2019 r. dodatkowo organ informował skarżącego, że wniesione przez niego odwołanie od decyzji z [...]r. nie zostało jeszcze rozpatrzone ponownie zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 21 marca 2019 r. Postępowanie odwoławcze zostało zakończone postanowieniem o niedopuszczalności odwołania z [...]r., które jest prawomocne. Wskazać też należy, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, która określa zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, a tylko przepisy wskazanych wyżej ustaw a tym samym nie mógł zostać naruszony. Przepis ten stanowi, że "Do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy: (...) 4) wydawanie decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego, przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów, obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia i przygotowania zawodowego dorosłych finansowanych z Funduszu Pracy, odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, należności z tytułu zwrotu refundacji lub przyznanych jednorazowo środków, o których mowa w art. 46, oraz innych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy, o których mowa w art. 76 ust. 7a. Katalog ten jest zamknięty i nie obejmuje zwrotu składek świadczenia zdrowotnego. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.