III SA/Gl 922/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osób trzecich) w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej rodziny. Syn wnioskodawcy studiuje na Uniwersytecie [...] i jest na utrzymaniu rodziców. Żona skarżącego przez trzy i pół roku była osoba bezrobotną, natomiast obecnie rozpoczęła organizowanie działalności gospodarczej, na razie nie przynosi jednak ta działalność sukcesów finansowych. Wnioskodawca również był zarejestrowany, jako osoba bezrobotna od września 2009 r. do września 2010 r., jednak w związku z poważnymi problemami zdrowotnymi, skarżący znalazł się na rencie od września 2009 r. Świadczenie to zostało przyznane wnioskodawcy do października 2014 r. pod opieką rodziców pozostaje również ich drugi syn, zaliczony do I grupy inwalidzkiej. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną Z. oraz dwoma synami: G. ([...] lat) oraz A. ([...] lat). Miesięczne dochody we wspólnym gospodarstwie domowym kształtują się następująco: skarżący otrzymuje rentę w wysokości [...] zł, jego żona prowadzi działalność gospodarczą, która jednak aktualnie przynosi stratę. Młodszy syn G. jest studentem Uniwersytetu [...] i nie osiąga aktualnie żadnego dochodu, natomiast starszy syn, A., otrzymuje rentę w wysokości [...] zł i zasiłek opiekuńczy w kwocie [...] zł. Na majątek skarżącego składa się: mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz pomieszczenia gospodarcze w budynkach o łącznej powierzchni [...] m2. Majątek ten wchodzi w skład majątkowej wspólnoty małżeńskiej. Synowie strony nie posiadają żadnego majątku. Poza tym, wnioskodawca nie posiada żadnych innych nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Skarżący zaznaczył, że nieruchomość znajduje się obecnie w egzekucji komorniczej, koszty utrzymania mieszkania zamykają się w kwocie około [...] zł miesięcznie, natomiast koszty zakupu lekarstw wynoszą średnio [...] zł na miesiąc. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 14 maja 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego małżonki, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: decyzję o ponownym ustaleniu renty dla skarżącego; informację o potrąceniu z renty określonej kwoty w postępowaniu egzekucyjnym; decyzję o ponownym ustaleniu renty dla A. K.; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności A. K. do samodzielnej egzystencji; zaświadczenie odbywaniu studiów przez G. K. jego zeznanie podatkowe za 2012 r. (PIT – 36); zeznanie podatkowe Z. K. za 2012 r. (PIT – 36); kserokopię księgi przychodów i rozchodów firmy prowadzonej przez Z. K. za okres od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r.; zaświadczenia o postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko J. i Z. K.; wyciągi z szeregu rachunków bankowych; rachunki dokumentujące opłaty za rachunki i zakup żywności; faktury VAT, dokumentujące zakupy dokonywane w aptekach; ewidencję środków trwałych w firmie prowadzonej przez żonę wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób wyczerpujący i pozwalający stwierdzić, że spełnia przesłanki pozwalające uwzględnić jego wniosek w całości. Łączny dochód w czteroosobowym gospodarstwie domowym skarżącego zamyka się w granicach około [...] zł. Synowie wnioskodawcy nie pracują zawodowo: G. K. aktualnie nie uzyskuje żadnego dochodu, natomiast A. K. nie jest zdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, jest to jednak początkowa faza, w efekcie nie przynosi jeszcze regularnego i zrównoważonego dochodu. Należy uwzględnić fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych przeciwko małżonkom K. Egzekucja prowadzona jest także z posiadanej przez nich nieruchomości, jednocześnie ich konta bankowe są zablokowane. Sytuacja materialna skarżącego jest obiektywnie trudna. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący rzeczywiście nie byłby w stanie ponosić kosztów sądowych bez ewidentnego uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie samego i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.