III SA/Gl 923/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-01-08

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca likwidację zakładu górniczego, wydana po wygaśnięciu koncesji i wykreśleniu spółki cywilnej z ewidencji działalności gospodarczej, może być uznana za nieważną z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną lub jej trwałej niewykonalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca likwidację zakładu górniczego, wydana po wygaśnięciu koncesji, nie jest nieważna z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną, ponieważ wspólnicy spółki cywilnej, mimo wykreślenia spółki, nadal byli traktowani jako 'dotychczasowi przedsiębiorcy' odpowiedzialni za likwidację. Ponadto, sąd uznał, że zarzut trwałej niewykonalności decyzji jest nieuzasadniony, ponieważ decyzja zawierała upoważnienie do korzystania z cudzej nieruchomości, a przepisy prawa geologicznego i górniczego przewidują mechanizmy umożliwiające korzystanie z takiej nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący W.D. i S.K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej likwidację zakładu górniczego, argumentując, że decyzja została skierowana do nich jako wspólników spółki cywilnej, która została wykreślona z ewidencji, a także że decyzja jest trwale niewykonalna. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując, że skarżący jako 'dotychczasowi przedsiębiorcy' nadal ponoszą odpowiedzialność za likwidację, a kwestia korzystania z cudzej nieruchomości została uregulowana w decyzji. Skarga do sądu została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W.D. i S.K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia likwidacji zakładu górniczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r., znak [...], Idz. [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r., znak [...], Idz. [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r., nr [...] znak [...], nakazującej przeprowadzenie likwidacji zakładu górniczego – "A", w miejscowości K.. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 w związku 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.). Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Decyzją z [...] r. Wojewoda [...] udzielił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "B" s.c. W. D., S. K. koncesji na wydobywanie surowca ilastego (iłów jurajskich) w miejscowości K. w okresie od 1 lipca 1997 r. do 30 czerwca 2027 r. Wyznaczył też granice obszaru i terenu górniczego. Następnie organ koncesyjny powziął informacje o zaniechaniu przez koncesjobiorcę od IV kwartału 2004 r. eksploatacji złoża "K.", w związku z czym wezwał go do złożenia dokumentów i wyjaśnień. W odpowiedzi pismem z 6 października 2010 r. koncesjobiorca poinformował, że z dniem 31 grudnia 2008r. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" s.c. W. D., S. K. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej i przedłożył decyzje o wykreśleniu. W związku z uzyskaną informacją, decyzją z [...] r. nr [...] Marszałek Województwa [...]: - stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny, - zniósł obszar i teren górniczy, - zobowiązał W. D. i S. K. do wykonania obowiązków związanych z ochroną środowiska i likwidacją zakładu górniczego, szczegółowo określonych w decyzji. W dniu 18 grudnia 2013r. w likwidowanym zakładzie górniczym została przeprowadzona kontrola w zakresie zagadnień związanych z likwidacją. W jej toku ustalono, że dotychczasowy przedsiębiorca nie podejmuje działań zmierzających do wykonania obowiązku likwidacji zakładu. W szczególności nie prowadzono tam żadnych prac likwidacyjnych ani rekultywacyjnych. W związku z powyższym, Dyrektor OUG w K. zawiadomieniem z 14 stycznia 2014r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wykonania obowiązku likwidacji zakładu górniczego. Decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K.: - nakazał dotychczasowemu przedsiębiorcy - Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "B" s.c. W. D., S. K. (obecne adresy korespondencyjne W. D...., S. K....) w terminie do 11 marca 2016r. przeprowadzić likwidację zakładu górniczego, - określił sposób wykonania tego obowiązku, - upoważnił W. D. i S. K. do korzystania z nieruchomości gruntowej stanowiącej własność osoby trzeciej, na której była prowadzona eksploatacja w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku likwidacji zakładu górniczego na podstawie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, zatwierdzonego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K.. Podstawą prawną decyzji nr [...] był art. 129 ust. 6 i 7 ustawy z 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 868, z póżn. zm,), zwanej dalej "P.g.g.", zgodnie z którym, w uzasadnionych przypadkach właściwy organ nadzoru górniczego może, w drodze decyzji, nakazać przedsiębiorcy wykonanie obowiązku likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części (art. 129 ust. 6 P.g.g.). Decyzja, o której mowa w ust. 6, określa termin i sposób wykonania obowiązku likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części. Decyzja ta może również upoważnić do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części (art. 129 ust. 7 P.g.g.). Od przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ona ostateczna. W wyznaczonym w decyzji Dyrektora OUG w K. terminie, tj. do 11 marca 2016 r. likwidacja zakładu górniczego nie została przeprowadzona. W konsekwencji, sprawa została skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. W dniu 4 lutego 2019 r. do WUG wpłynął wniosek W. D. oraz S. K. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]. We wniosku sformułowane zostały dwie przesłanki stwierdzenia nieważności, tzn. zdaniem stron, decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.) oraz była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.). W uzasadnieniu strony podniosły, że decyzja nakładała określone obowiązki na przedsiębiorcę - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" s.c. W. D., S. K., a jej wspólnicy utracili status przedsiębiorcy przed wydaniem decyzji. Z uwagi na powyższe – zdaniem strony- należy stwierdzić, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Uzasadniając zarzut niewykonalności decyzji pełnomocnik podniósł, że nałożony decyzją obowiązek był i jest nadal niewykonalny, gdyż właściciel nieruchomości nie wyrażał i wciąż nie wyraża zgody na wejście na grunt stanowiący jego własność. Decyzją z [...] r., znak: [...], Idz. [...], Prezes WUG odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Wnioskiem z 3 lipca 2019 r. skarżący zwrócili się o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z [...] r., zarzucając jej rażące naruszenie prawa - art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. - przez błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Zaskarżoną decyzją z [...] r., znak: [...], Idz. [...], Prezes WUG utrzymał w mocy decyzję z [...] r. W jej uzasadnieniu podniósł, że pojęcie przedsiębiorcy, którym posługuje się m.in. art. 129 ust. 6 p.g.g., zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Zgodnie z tą definicją, przedsiębiorcą jest ten, kto posiada koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą. Analogiczna regulacja ujęta była w art. 6 pkt 6 obowiązującej do 31 grudnia 2011 r. ustawy z 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, ze zm.). Tak więc twierdzenia stron dotyczące zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej i wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej nie mają żadnego znaczenia dla sprawy. Koncesja na eksploatację surowca ilastego (iłów jurajskich) została udzielona Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "B" Spółce Cywilnej na okres od 1 lipca 1997 r. do 30 czerwca 2027 r. Marszałek Województwa [...], decyzją z [...] r., znak: [...], stwierdził wygaśnięcie ww. koncesji. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano m.in. art. 28 ust. 1 pkt 2 i 3 obowiązującej wówczas ustawy z 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze, który stanowił, iż koncesja wydana na podstawie ustawy wygasa, jeżeli stała się bezprzedmiotowa oraz w razie likwidacji przedsiębiorcy. Ponadto podkreślił, że w ww. decyzji Marszałka Województwa [...], stwierdzającej wygaśnięcie koncesji udzielonej Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "B" s.c., nakazano osobom fizycznym W. D. i S. K. (a nie spółce cywilnej), m.in. "zlikwidować wyrobisko poeksploatacyjne" a "obowiązki związane z likwidacją zakładu górniczego (...) wykonać na podstawie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, tj. zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze". Dalej Prezes WUG wskazał, iż w myśl art. 29 ust. 1 uchylonej ustawy z 4 lutego 1994r. - Prawo geologiczne i górnicze, cofnięcie albo wygaśnięcie koncesji nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska oraz obowiązków związanych z likwidacją zakładu górniczego. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym analogiczną regulację zawiera art. 39 ust. 1 P.g.g. Wyjaśniając kwestię adresata decyzji z [...] r. organ podniósł, że Dyrektor OUG w K., nakazując wykonanie obowiązku likwidacji zakładu górniczego, użył określenia "dotychczasowy przedsiębiorca", którym posługuje się ww. art. 39 ust. 1 P.g.g. i oznaczeniem przedsiębiorcy użytym w koncesji udzielonej przez Wojewodę [...], ale dodatkowo wskazał aktualne wówczas adresy korespondencyjne W. D. i S. K. Zgodnie z rozdzielnikiem zaskarżonej decyzji, została ona im obu skutecznie doręczona. Zdaniem Prezesa WUG, użycie określenia "dotychczasowy przedsiębiorca’’ oraz doręczenie decyzji obydwu osobom było prawidłowe. Wbrew twierdzeniom stron skarżących, decyzja nakazująca wykonanie obowiązku likwidacji zakładu górniczego została skierowana do osób fizycznych jako dotychczasowych przedsiębiorców w rozumieniu przepisów P.g.g. Było ono również zgodne z postanowieniami decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] r. Prezes WUG stwierdził, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji koncesyjnej pozbawia dotychczasowego przedsiębiorcę możliwości prowadzenia działalności regulowanej prawem geologicznym i górniczym. Nie oznacza to jednak, że taki stan rzeczy powoduje automatycznie wygaśnięcie obowiązków związanych z koncesją. Artykuł 39 ust. 1 P.g.g. (poprzednio art. 29 ust. 1 uchylonej P.g.g.) statuuje zasadę, że cofnięcie, wygaśnięcie lub utrata mocy koncesji, bez względu na przyczynę, nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego. Zgodnie z decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] r., wnioskodawcy nie zostali zwolnieni z obowiązków dotyczących likwidacji wyrobiska poeksploatacyjnego w ramach rekultywacji oraz obowiązku likwidacji zakładu górniczego na podstawie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Treść ww. decyzji, w ocenie organu II instancji, w sposób jednoznaczny wskazuje, iż w momencie jej wydawania zakład górniczy nie został zlikwidowany ani decyzja ta nie stanowiła o jego likwidacji. W konsekwencji Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uznał ponownie, iż zarzut skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, a w szczególności do spółki cywilnej, która nie może być podmiotem praw i obowiązków, nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się do przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., organ przywołał art. 18 ust. 1 P.g.g., który przewiduje, że jeżeli cudza nieruchomość lub jej część jest niezbędna do wykonywania działalności regulowanej ustawą, przedsiębiorca może żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony, za wynagrodzeniem. Zgodnie z art. 18 ust. 4 P.g.g., w sprawach spornych rozstrzygają sądy powszechne. W myśl zaś art. 2 ust. 3 P.g.g., przepisy ustawy dotyczące przedsiębiorcy stosuje się odpowiednio do podmiotów, które uzyskały inne niż koncesja decyzje stanowiące podstawę wykonywania działalności regulowanej ustawą. Wskazał także, że w decyzji nr [...] z [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K., działając na podstawie art. 127 ust. 7 P.g.g., upoważnił wnioskodawców do korzystania z nieruchomości gruntowej, na której prowadzono wydobywanie kopaliny. W konsekwencji, również zarzut niewykonalności decyzji uznał za niezasadny. Pismem z 12 września 2019r. skarżący wywiedli na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: I. przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 39 ust. 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613 1 587, ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że decyzja Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. nr [...] z [...] r. została skierowana do osób będących stroną w sprawie, mimo utraty przez skarżących statusu przedsiębiorców w rozumieniu przepisów prawa górniczego na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] r., a tym samym błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. II. przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 318 § z pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. przez błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. nr [...] z [...] r. i utrzymanie w mocy decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] r. Wobec powyższego wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedstawili dotychczas prezentowaną argumentację. Na rozprawie pełnomocnik organu na pytanie Sądu wyjaśnił, że z decyzji z [...]r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji wynika, że skarżący mieli obowiązek sporządzić plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego i przedstawić go do zatwierdzenia organowi nadzoru górniczego. Decyzja OUG w K. z [...]r. jest konsekwencją faktu, że się z tego obowiązku nie wywiązali. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Skarżący wnieśli skargę na decyzję odmawiającą wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie stwierdzenia jej nieważności, a zatem w trybie nadzwyczajnym. Oznacza to, że przedmiotem postępowania, w którym została wniesiona skarga nie jest ponowne zbadanie sprawy w jej całokształcie, lecz zbadanie, czy kontrolowana decyzja jest obarczona którąś z wad opisanych w art. 156 § 1 K.p.a. Tylko zatem stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu ww. przepisu pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego na tej podstawie. Postępowanie nieważnościowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i dla wzruszenia wprowadzonej skutecznie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek, których w przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził. Nadto organ rozpatruje w tym postępowaniu jedynie kwestie prawne i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Nieważności decyzji Dyrektora OUG w K. z [...] r. strony upatrują w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a., tj. w fakcie skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz jej niewykonalności, która ma charakter trwały. Badając sprawę w zakresie skierowania jej do strony zauważyć należy, że kwestia podmiotowości s.c. jako przedsiębiorcy podlegała ewolucji. Stosownie do art. art. 860-875 K.c. spółka cywilna to stosunek prawny wynikający z umowy zawartej pomiędzy wspólnikami, na mocy której zobowiązują się oni dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Do końca 2000 r. obowiązywały przepisy ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. nr 41, poz. 324 ze zm.), zgodnie z którymi spółka cywilna była podmiotem gospodarczym, choć nie miała ona zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej, podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, zwanym dalej "przedsiębiorcą" może być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa, jeżeli jej przedmiot działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej. Również art. 6 pkt 6 ustawy z 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze według stanu prawnego obowiązującego w dacie udzielenia koncesji przewidywał, że w rozumieniu ustawy przedsiębiorcą jest podmiot posiadający koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą i nie wyłączał z tej możliwości jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Z powyższego wynika, że w stanie prawnym obowiązującym do końca roku 2000 s.c. była przedsiębiorcą. Następnie ustawą z 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) od dnia jej wejścia w życie, tj. od 1 stycznia 2001 r. status przedsiębiorców – w miejsce s.c. - uzyskali jej wspólnicy. Stosownie do art. 2 ust. 2 tej ustawy, przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1. W tym stanie prawnym umowa s.c. - pozostając podstawą zawarcia stosunku zobowiązaniowego między stronami – przestała być uważana za źródło powstania nowego podmiotu – przedsiębiorcy, podlegającego wpisowi do ewidencji. Jednocześnie zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. koncesje i zezwolenia wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie ustaw odrębnych w dziedzinach, w których utrzymuje się udzielanie koncesji lub wydawanie zezwoleń, zachowują ważność lub stają się zezwoleniami w rozumieniu przepisów ust. 2 na czas, na który zostały wydane. Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy zauważyć należy, że prawidłowo adresatem decyzji koncesyjnej z [...] r. było Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" s.c. W. D., S. K. (w aktach sprawy, brak numeracji stron), gdyż było to rozwiązanie zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie jej udzielenia. Ponieważ organ koncesyjny tj. Marszałek Województwa [...] uzyskał informację, że z dniem 31 grudnia 2008 r. strony – osoby fizyczne zostały wykreślone z ewidencji działalności gospodarczej, decyzją z [...] r. - zgodnie ze stanem faktycznym i treścią koncesji - stwierdził wygaśnięcie decyzji udzielonej Przedsiębiorstwu ... s.c. Należy jednak zauważyć, że s.c. w dacie wydania tej decyzji już nie była podmiotem gospodarczym a nawet nie istniała, gdyż dotychczasowi wspólnicy zakończyli już prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast od 1 stycznia 2001 r. obowiązek uzyskania odrębnych wpisów do ewidencji działalności gospodarczej został nałożony na wspólników spółek cywilnych i to oni uzyskali przymiot podmiotów prowadzących taką działalność w okresie do 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2008 r., gdyż z mocy art. 96 ust. 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej udzielone koncesje pozostawały w mocy. Uwzględniając powyższe, oczywistym jest, że nie mogły pozostać w mocy do s.c. czyli podmiotu nieistniejącego. Dlatego do wykonania obowiązków związanych z ochroną środowiska i likwidacją zakładu górniczego organ nadzoru górniczego zobowiązał W. D. i S. K., a nie nieistniejącą spółkę. Likwidacja ta miała nastąpić na podstawie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, do którego opracowania zobowiązane były osoby fizyczne – byli wspólnicy, a jednocześnie podmioty gospodarcze prowadzące działalność górniczą do 31 grudnia 2008 r. czyli w okresie bezpośrednio poprzedzającym wygaśnięcie koncesji. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia z [...] r. stanowił art. 28 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ustawy z 4 lutego 1994r. P.g.g. Jak wyjaśnił na rozprawie pełnomocnik organu, ponieważ strony planu takiego nie sporządziły ani nie przedłożyły do zatwierdzenia organowi nadzoru górniczego, koniecznym stało się wydanie decyzji z [...] r., która była konsekwencją niewykonania decyzji z [...] r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji, a która określone obowiązki nakładała na osoby fizyczne. W jej podstawie prawnej organ powołał art. 129 ust. 6 i 7 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014r., poz. 613 i 587), a więc przepisy inne, niż stanowiące podstawę decyzji Marszałka Województwa [...]. Nie zachodzi zatem tożsamość spraw, która wymaga nie tylko tożsamości stron i nałożonych obowiązków (przyznanych uprawnień), ale także niezmienionego stanu faktycznego i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Stosownie do powołanego art. 129 P.g.g., w uzasadnionych przypadkach właściwy organ nadzoru górniczego może, w drodze decyzji, nakazać przedsiębiorcy wykonanie obowiązku likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części (ust. 6). Decyzja, o której mowa w ust. 6, określa termin i sposób wykonania obowiązku likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części. Decyzja ta może również upoważnić do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części. (Ust.7.). Zauważyć też należy, że organ przystąpił do egzekucji administracyjnej nałożonych nią obowiązków. Upomnieniem z 10 sierpnia 2018r. skierowanym do W. D. i S. K. (a nie s.c.) Dyrektor OUG w K. wezwał ich do wykonania decyzji z [...] r. a wobec bezskuteczności tego wezwania - wystawił tytuł wykonawczy, na mocy którego wobec obu dłużników zastosowano środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Odnosząc się do zarzutów uzasadniających wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jako skierowanej do osoby niebędącej stroną zauważyć należy, że stosownie do tego, co powiedziano na wstępie części zważeniowej uzasadnienia, od dnia 1 stycznia 2001 r. przedsiębiorcami stały się osoby fizyczne. Decyzja z [...] r. odwołuje się w sentencji do pojęcia "dotychczasowego przedsiębiorcy" tj. s.c., co jest konsekwencją faktu, że to właśnie spółce udzielono koncesji na wydobywanie kopaliny, co wprost wynika z decyzji Wojewody [...] z [...]r., gdyż było to prawnie możliwe w stanie prawnym obowiązującym w dacie udzielenia koncesji. Natomiast na skutek zmiany stanu prawnego, na mocy przepisów szczególnych od 1 stycznia 2001 r. przedsiębiorcami stali się obaj wspólnicy spółki cywilnej czyli osoby fizyczne, które co prawda utraciły status przedsiębiorców na skutek wykreślenia z ewidencji podmiotów gospodarczych, ale są tymi samymi podmiotami prawa, które były przedsiębiorcami i które na skutek tego obciążał – i nadal obciąża - obowiązek likwidacji zakładu górniczego. Osoby te w tej samej sentencji zostały wymienione z nazwisk i adresów, a decyzje zostały im doręczone. Nadto organ te właśnie osoby fizyczne, a nie s.c., upoważnił do korzystania z nieruchomości gruntowej stanowiącej własność innej osoby fizycznej, na której prowadzono wydobycie kopaliny dla celów przeprowadzenia likwidacji, co potwierdza wniosek, że do nich właśnie adresował obowiązek przeprowadzenia obowiązku likwidacji zakładu górniczego, a s.c. została w treści decyzji przywołana jedynie jako poprzedni przedsiębiorca – adresat koncesji. Wreszcie należy podnieść, że obowiązek wykonania działań związanych z likwidacją zakładu górniczego wynika nie tylko z decyzji z [...]r., o której stwierdzenie nieważności wnosi strona wnosi w przedmiotowej sprawie, ale także z decyzji z [...] r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia koncesji, przy czym oba te rozstrzygnięcia są ostateczne i prawomocne. Już choćby tylko z tego względu Dyrektor OUG w K. winien był uwzględnić treść decyzji z [...] r. w swym rozstrzygnięciu z [...] r. Skoro przedsiębiorcy zostali imiennie wskazani zarówno w decyzji z [...]r., jak i w będącej jej konsekwencją decyzji z [...] r., to zarzut nieważności decyzji z [...]r. z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie okazał się niezasadny. W kwestii niewykonalności decyzji Sąd również tego nie stwierdził. W szczególności zauważyć należy, że – jak już Sąd wskazał - w decyzji z [...]r. Dyrektor OUG w K. zawarł upoważnienie do korzystania z cudzej nieruchomości. Nadto stosownie do art. 18 ust. 1 i 4 P.g.g. jeżeli cudza nieruchomość lub jej część jest niezbędna do wykonywania działalności regulowanej ustawą, przedsiębiorca może żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony, za wynagrodzeniem, a w sprawach spornych rozstrzygają sądy powszechne. Zgodnie z art. 2 ust. 3 P.g.g., przepisy ustawy dotyczące przedsiębiorcy stosuje się odpowiednio do podmiotów, które uzyskały inne niż koncesja decyzje stanowiące podstawę wykonywania działalności regulowanej ustawą. Zatem także zarzut obrazy art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd ocenił jako nieusprawiedliwiony. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja Prezesa WUG odmawiająca stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Dyrektora OUG nie narusza prawa, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło