III SA/Gl 93/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-04-08
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącego, obejmująca niski dochód, zawieszoną działalność spółki, zaprzestanie działalności gospodarczej przez żonę oraz wysokie koszty utrzymania, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, biorąc pod uwagę niski łączny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego, wysokie miesięczne wydatki na utrzymanie, zmniejszone źródła dochodów (zawieszona działalność spółki, zaprzestanie działalności przez żonę) oraz fakt, że równolegle toczą się inne sprawy sądowe wymagające poniesienia znacznych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący R. F. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał na trudną sytuację finansową spowodowaną kryzysem gospodarczym, zawieszoną działalnością spółki, w której ma udziały, oraz zaprzestaniem działalności gospodarczej przez żonę. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków oraz sytuacji majątkowej rodziny.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono doradcę podatkowego dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić doradcę podatkowego dla skarżącego.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwocie 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.
Z oświadczenia, zawartego na druku urzędowego formularza wynika, że w związku z kryzysem gospodarczym jego sytuacja finansowa jest trudna, zarówno jako pracownika, jak i wspólnika spółki. Działalność spółki jest aktualnie zawieszona.
Strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną K. oraz dwójką dzieci: M. F. ([...] lat) i B. F. ([...] lat). Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i jego dochód miesięczny wynosi 1.386 zł brutto, ponadto na podstawie umowy zlecenia uzyskuje miesięcznie honorarium w wysokości 600 zł. Z jego oświadczenia wynika, że honorarium to jest zajęte w całości przez komornika.
Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani papierów wartościowych
W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową – z uwzględnieniem sytuacji majątkowej jego żony. W pierwszej kolejności wnioskodawca nadesłał zeznania podatkowe PIT – 36 za 2009 r. oraz PIT/B za 2009 r. Z ostatniego zeznania podatkowego wynika, że skarżący, jako wspólnik "A" za 2009 r. nie osiągnął dochodu. Z zaświadczenia o zarobkach i wynagrodzeniu wynika, że R. F. jest zatrudniony jako [...] w firmie "B" na czas nieokreślony. Wynagrodzenie zamyka się w kwocie 1.386 zł i nie jest obciążone żadnym zajęciem. Z umowy zlecenia, zawartej przez skarżącego z "C" Sp. z o.o. w C. wynika, że skarżący pełni obowiązki [...] w budynkach mieszkalnych przy ul. [...] w L. Wynagrodzenie z tego tytułu wynosi 600 zł miesięcznie.
Z kolei córka skarżącego M. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, która ma trwać nie dłużej niż do dnia [...].
Jednocześnie wnioskodawca nadesłał decyzję Burmistrza L. z dnia [...] r., nr [...] na mocy której wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej jego żonę, która prowadziła działalność gospodarczą pod "D". Z kolei postanowieniem z dnia [...] r. zawieszono z dniem [...] r. działalność gospodarczą spółki "A". W spółce tej skarżący miał udziały.
Ponadto skarżący nadesłał również miesięczne rachunki za: czynsz (900 zł); energię elektryczną (133,35 zł) oraz telefon (31,98 zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że R. F. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego.
Mając to na uwadze, odnosząc się do tego wniosku należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają całkowite uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Łączny miesięczny dochód czteroosobowego gospodarstwa zamyka się w kwocie około 2.000 zł netto, co daje kwotę średnio 500 zł netto na osobę. Na wydatki gospodarstwa domowego składa się kwota 1065 zł, przeznaczana średnio miesięcznie na regulowanie opłat związanych z użytkowaniem mieszkania oraz opłat za tzw. media.
Faktyczne źródła uzyskiwania dochodów skarżącego i jego żony uległy obecnie wyraźnemu zmniejszeniu. Działalność spółki, w której skarżący miał swoje udziały jest obecnie zawieszona, a żona skarżącego z dniem [...] r. zaprzestała prowadzenia swojej działalności gospodarczej. W efekcie, to skarżący uzyskuje jedynie dochód, a jego córka uzyskuje jedynie minimalne wynagrodzenie na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Spółka, w której skarżący miał swoje udziały nie przynosi obecnie żadnego dochodu, a żona strony nie prowadzi już swojej działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że dochód osiągany przez skarżącego nie pozwala mu na samodzielne poniesienie kosztów postępowania w tej sprawie. Należy mieć na uwadze fakt, że wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł, a równolegle toczą się cztery sprawy sądowoadministracyjne, zainicjowane skargami wnioskodawcy (III SA/Gl 92 – 95/11). Łączny wpis od tych spraw zamknąłby się wiec w kwocie 2.000 zł.
Tak więc, w ocenie rozpoznającego wniosek, strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło