III SA/Gl 930/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w zakresie kary pieniężnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem ozn. nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. , po rozpatrzeniu zażalenia Spółki z o.o. "A" z siedzibą w W. , utrzymał w mocy swoje pierwszoinstancyjne postanowienie o nr [...] z dnia 11 marca 2016r. odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. znak [...] z dnia 26 stycznia 2016r.w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W podstawie prawnej powołano art. 233 §1 pkt 1 oraz art. 201 §1 pkt 2 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. 2015r. poz. 613; dalej O.p.) oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. 2016r. poz. 471; dalej u.g.h.), Rozstrzygnięcie oparto na następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Celnego w K. , decyzją nr [...] z dnia [...] r. wymierzył "A" spółce z o.o. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Strona, działając za pośrednictwem pełnomocnika adwokata E. U. , złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego; ewentualnie o jego zawieszenie w związku z toczącym się do sygn. akt [...] postępowaniem z art. 107 kks o to samo zachowanie, które jest przedmiotem niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia tamtego postępowania. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej w K. , postanowieniem nr [...] z dnia 11 marca 2016r., odmówił wnioskowanego zawieszenia postępowania odwoławczego stwierdzając, że w sprawie tej nie zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania. Na to postanowienie, Strona działając przez pełnomocnika, wniosła zażalenie, zaskarżając wydane rozstrzygnięcie w całości i żądając jego uchylenia i zawieszenie postępowania w sprawie. Zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie , iż podwójna penalizacja tego samego czynu jest działaniem zgodnym z prawem , a zagrożenie taką sytuacją nie wymusza konieczności zawieszenia postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Celnej w K. , zaskarżonym postanowieniem [...] z dnia [...] r., skierowanym do "A" Sp. z o.o. w B. , utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji podkreślając, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wnioskowana przez Stronę przesłanka zawieszenia postępowania, gdyż powołane przez Stronę przyczyny nie stanowią zagadnienia wstępnego, które byłoby podstawą do ewentualnego zawieszenia postępowania. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 201 §1 pkt 2 O.p., poprzez odmowę zawieszenia postępowania, uznał za bezzasadny. Kwestionując prawidłowość powyższego postanowienia ostatecznego, działając w imieniu "A" Sp. z o.o. adwokat E. U. - S. wniosła skargę żądając jego uchylenia w całości i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie: przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że uzyskanie wyroku w postępowaniu karnoskarbowym, w którym może dojść do stwierdzenia, że przepis art. 14 ust. 1 u.g.h, stanowiący normę sankcjonowaną wobec przepisu art. 107 k.k.s. nie może być stosowany wobec jednostek, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego, w którym przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi normę sankcjonowaną wobec przepisu art. 89 ust. 1 u.g.h. - podczas gdy uznanie w postępowaniu karnoskarbowym, że prowadzenie gier na automatach poza kasynem gry jest legalne, pozwala na przyjęcie, że nie można za nie zastosować nie tylko sankcji w postępowaniu karnoskarbowym, ale także w postępowaniu administracyjnym o nałożenie kary pieniężnej; przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 2.04.1997 r. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż podwójna penalizacja tego samego ontologicznie czynu jest działaniem zgodnym z prawem, a zagrożenie taką sytuacją nie wymusza konieczności zawieszenia postępowania; przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 2.04.1997 r. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż nie narusza zasady równości sytuacja, w której za ten sam ontologicznie czyn jedna osoba fizyczna nie może ponieść zarówno sankcji karnej, jak również administracyjnej; ale sytuacja, w której za ten sam ontologicznie czyn sankcję administracyjną ponosi spółka z o.o., a sankcję karną — z uwagi na konieczność skierowania takiego postępowania przeciwko osobie fizycznej - prezes takiej spółki, jest już dopuszczalna. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż nie narusza zasady równości sytuacja, w której za ten sam ontologicznie czyn jedna osoba fizyczna nie może ponieść zarówno sankcji karnej, jak również administracyjnej; ale sytuacja, w której za ten sam ontologicznie czyn sankcję administracyjną ponosi spółka z o.o., a sankcję karną - z uwagi na konieczność skierowania takiego postępowania przeciwko osobie fizycznej - prezesa takiej spółki, jest niedopuszczalna - Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, że w dniu 21 października 2015r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznając sprawę P 32/12 stwierdził, że art. art. 89 ust. 1 pkt. 2 ust. 2 pkt. 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art., 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999r. - Kodeks karny skarbowy (DZ. U. z 2013r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z wyżej powołanego wyroku wyraźnie wynika, że Trybunał Konstytucyjny potwierdził możliwość równoczesnego wymierzenia kary w oparciu o przepisy kodeksu karnego skarbowego oraz ustawy o grach hazardowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja czy postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa stwierdza się nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w K. skierowane zostało do podmiotu nie mającego statusu strony przedmiotowego postępowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął postępowanie w przedmiocie sankcji administracyjnej wobec Spółki z o.o. "A" z siedzibą w W. i wymierzył karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry - decyzją z dnia [...]r. tejże Spółce z o.o. "A" Casino. Decyzję tą zaskarżyła Spółka z o.o. "A" z siedzibą w W. ; ona też wnioskowała o zawieszenie postępowania odwoławczego. Postanowieniem pierwszoinstancyjnym odmówiono wnioskowanego zawieszenia kierując je do Spółki z o.o. "A" Casino. Ta Spółka wniosła też zażalenie. Jednakże ostateczne postanowienie z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Celnej w K. skierował do "A" Sp. z o.o. w B. - czyli do podmiotu nie mającego statusu strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 133 O.p., której regulacje stosuje się w sprawach z zakresu gier hazardowych – stroną postępowania jest osoba, która ze względu na swój interes prawny żąda czynności organu bądź do której czynność się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu dotyczy. Skoro zatem postępowanie Naczelnika Urzędu Celnego w K. było inicjowane wobec Spółki z o.o. "A" z siedzibą w W. to wyłącznie ta Spółka miała status strony przedmiotowego postępowania; ona też składała środki zaskarżenia i żądała działania organu poprzez zawieszenie postępowania – to tym samym rozstrzygnięcia organów winny być adresowane jedynie do tego podmiotu i wobec tej Spółki powinno zostać zakończone prowadzone w oparciu o ustawę o grach hazardowych postępowanie. Z żadnego dokumentu nie wynika bowiem ewentualne następstwo prawne adresata postanowienia, które uzasadniałoby dokonaną przez organ zmianę strony na zaskarżonym postanowieniu. Skierowanie zatem w toku postępowania aktu administracyjnego do podmiotu nie mającego w nim statusu strony musiało skutkować jego unieważnieniem z mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, co orzeczono w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.