III SA/Gl 938/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-12-20

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Magdalena Jankiewicz, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wynajęła lokal podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą polegającą na eksploatacji automatów do gier hazardowych, może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który wynajął lokal podmiotowi eksploatującemu automat do gier hazardowych, a także aktywnie uczestniczył w jego urządzaniu poprzez włączanie i wyłączanie urządzenia oraz kasowanie punktów, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W związku z tym, prawidłowo wymierzono mu karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Automat znajdował się w wynajętym przez niego lokalu. Organ uznał skarżącego za "urządzającego gry", ponieważ stworzył warunki do ich eksploatacji, w tym włączał i wyłączał automat oraz kasował punkty. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że jedynie wynajął lokal i nie czerpał korzyści z gry, a urządzenie stanowiło własność najemcy. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organu za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją znak: [...] z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. znak: [...] z [...] r., wymierzającą skarżącemu J. K. prowadzącemu działalność gospodarczą jako P.H.U. "A" J. K. karę pieniężną w wysokości 12.000.00 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 800 z późn. zm.), art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 oraz art. 91 ustawy z 19.11.2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016r., poz. 471 z późn. zm.). Przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że w wyniku ustaleń poczynionych [...] r. w toku czynności przeprowadzonych w trybie art. 308 Kpk w oparciu o nakaz prokuratorski w barze "B" w M., w którym skarżący prowadził działalność gospodarczą, Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie wymiaru kary pieniężnej, w związku z urządzaniem gier na automacie poza kasynem gry. Podczas kontroli funkcjonariusze celni stwierdzili bowiem, że w lokalu znajduje się włączony i gotowy do gry automat do gier hazardowych o nazwie [...] nr [...] . W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ ten powołaną na wstępie decyzją z [...]r. wymierzył stronie karę pieniężną w kwocie 12.000,00zł. Od tego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że w wyniku czynności przeprowadzonych [...] r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. po wejściu do lokalu stwierdzili w nim ww. urządzenie do gier. Ustalenie to stanowiło podstawę do zbadania w drodze eksperymentu trybu działania tego automatu. Z dokonanych wówczas ustaleń wynika, że gry zainstalowane na urządzeniu są grami o wygrane rzeczowe w postaci punktów umożliwiających przedłużenie gry lub rozpoczęcie nowej i zawierają element losowości. Mają także charakter komercyjny, gdyż udział w grze jest odpłatny i aby rozegrać grę, automat należało zasilić środkami pieniężnymi. Bębny po uruchomieniu gry zatrzymywały się samoczynnie a ustawienie ikon na bębnach po rozegraniu każdej z gier odbywało się losowo i gracz nie miał wpływu na ich ustawienie. Automat stanowił własność "C" Ltd Sp. z o.o. w K.. W lokalu strony znajdował się na podstawie umowy najmu powierzchni lokalu zawartej pomiędzy skarżącym jako wynajmującym i spółką jako najemcą w celu eksploatacji urządzenia do gier o nazwie [...] o nr. [...]. Za urządzającego gry skarżący został uznany z tego powodu, że stworzył warunki do jego eksploatacji i nie polegało to jedynie na wynajęciu powierzchni lokalu. W szczególności okoliczność urządzania gier przez stronę wynikała z zeznań pracownicy lokalu, która oświadczyła, że jeśli pracuje na zmianie rannej, to włącza automat, a wieczorem jest on wyłączany. Automat jest serwisowany, ale nie wie przez kogo, bo to załatwia już szefowa tj. żona skarżącego. Ona sama posiada klucze do kasowania punktów i umowę najmu. Jej czynności związane z urządzeniem polegają na jego włączaniu, wyłączaniu i kasowaniu punktów. Automat nie wypłaca wygranych pieniężnych. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli z uwagi na obowiązującą w polskim systemie prawnym zasadę lex retro non agit, która nakazuje do zdarzeń prawnych stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia, a przyjęcie zastosowania ustawy późniejszej możliwe jest tylko wówczas, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi. Wskazując na podstwę prawna rozstrzygniecia organ przytoczył treść art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., z których wynika, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera elemen losowości. Wygraną rzeczową jest także wygrana polegajaca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęca nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 ustawy). Następnie przytoczył art. 89 ust. 1 pkt 2 U.g.h. i powołał definicję pojęcia "urządzić" zawartą w Słowniku języka polskiego. Na tej podstawie wywiódł, że zwrot "urządzający" oznacza zapewnieni/stworzenie/zorganizowanie komuś dobrych/odpowiednich/niezbędnych warunków do czegoś i stwierdził, że skarżący stworzył warunki do rozgrywania gier hazardowych. Dalej organ powołał się na wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 183/14 z 25.11.2015r., z którego wynika, że organ jest uprawniony do samodzielnego czynienia ustaleń odnośnie charakteru danej gry, a wyniki eksperymentu dały podstawę do ustalenia sposobu działania urządzenia. Nie podzielił stanowiska strony co do tego, że wobec skarżącego nie mógł być zastosowany art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bo do poniesienia kary pieniężnej może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 u.g.h., a także, że wymierzona kara prowadzi do podwójnego karania za ten sam czyn, przez co narusza zasady obowiązujące w państwa prawa. Organ podniósł, że karze podlega każdy, kto urządza gry bez zezwolenia, nie tylko podmiot określony w art. 6 ust. 4 u.g.h. Odnośnie zarzutu podwójnego karania, organ odwołał się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2015 r., (sygn. P 32/12), w którym uznał on zgodność ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP w zakresie, w jakim przewiduje ona wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe na podstawie art. 107 § 4 Kks. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik postawił zarzuty naruszenia prawa materialnego: - art. 121 § 1 i art. 122 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 91 u.g.h. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący urządzał gry na automatach poza kasynami gry, podczas gdy analiza umowy najmu prowadzi do wniosku, że nie urządzał on takich gier i nie był właścicielem automatu, a jedynie wynajął część powierzchni lokalu spółce i to ta spółka była urządzającym gry a nie skarżący, który nie dokonywał żadnych czynności faktycznych ani prawnych związanych z urządzaniem gier, obsługą urządzenia, czy wyjaśnianiem zasad jego funkcjonowania. Nie czerpał tez żadnych korzyści z urządzenia. Mając na uwadze powyższe, wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji, wstrzymanie jej wykonania oraz o zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Nadto należy podkreślić, że w myśl art. 134 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 718, dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.") sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z 19.11.2009r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 471) – dalej powoływana jako "u.g.h.", grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Przepis art. 6 ust. 1 u.g.h. stanowi, że działalność w zakresie (...) gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynosi 12.000 zł od każdego automatu. Sąd stwierdza, że sporny w sprawie automat czyni zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach, bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wynik eksperymentu procesowego tj. gry kontrolnej, której przebieg opisano w protokole z eksperymentu procesowego (karta 16 akt administracyjnych). W sprawie, w ramach dokonanych oględzin automatu i przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, polegającego na odtworzeniu gry na spornym automacie stwierdzono m.in., że urządzenie umożliwiało grę po wpłaceniu pieniędzy; gracz nie miał wpływu na uzyskanie wygrywającej kombinacji na urządzeniach (układ symboli tworzył się zupełnie przypadkowo - losowo). Kontrolowany lokal nie jest kasynem gry w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h.; gry toczyły się o wygrane punktowe. Gry na automatach spełniały także kolejny warunek, tym razem wynikający z zacytowanego art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, tj.: były organizowane w celach komercyjnych - gry na automatach urządzane były odpłatnie - uruchomienie gry warunkowane bowiem było koniecznością wniesienia opłaty; działalność była zatem nastawiona na osiągnięcie zysku. Z powyższego wynika, że gr spełniały definicję gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. Odnośnie podmiotu urządzającego gry organ zasadnie przyjął, że była nim strona. Zauważyć bowiem należy, że skarżący – wbrew zarzutom skargi – nie tylko wynajął część powierzchni lokalu w celu zainstalowania urządzenia, ale także – poprzez osoby działające w jego imieniu tj. personel lokalu – aktywnie uczestniczył w ich urządzaniu, co miało miejsce przez włączanie i wyłączanie urządzenia z sieci oraz kasowanie punktów przy użyciu klucza serwisowego. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut bezpodstawnego uznania, że to skarżący urządzał gry na automacie, podczas gdy nie był jego właścicielem. Na podstawie tych ustaleń organ wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie zebrane dowody (i poczynione na ich podstawie ustalenia) przesądziły o zakwalifikowaniu stanu faktycznego według art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Wbrew zarzutowi skargi postępowanie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi regułami procesowymi, z zachowaniem gwarancji procesowych strony skarżącej, a organ podjął działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego. Strona w skardze zarzuca niepodjęcie działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego, tym niemniej nie wskazuje dowodów, które mogłyby podważyć ustalenie, że to nie skarżący był – podobnie jak właściciel automatu – urządzającym gry. Wobec powyższego Sąd uznał, że sposób procedowania organu nie doprowadził do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, określonych w przepisach O.p. Nadto zauważyć należy, że zasadnie organy w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów z daty zdarzenia. Ustawa nowelizująca u.g.h. nie przewidziała przepisów o charakterze intertemporalnym. W takim zaś przypadku - zdaniem Sądu orzekającego - ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę. Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17.10.2012 r. (II GSK 1354/11; dostępny: CBOSA), że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji art. 89 u.g.h. Przyjęcie założenia przeciwnego i zastosowanie do skutków prawnych działań podmiotów prawa przepisów nie obwiązujących w dacie podejmowania tych działań mogłoby skutkować naruszeniem zasady lex retro non agit. Strona bowiem podejmując określoną aktywność byłaby pozbawiona możliwości przewidzenia jej skutków prawnych, a takie założenie nie może się ostać w świetle zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Dlatego - w ocenie Sądu - miarodajny dla oceny skutków prawnych stanu stwierdzonego przez funkcjonariuszy celnych w dacie kontroli jest stan prawny obowiązujący w tym dniu. W przedmiotowej sprawie stan prawny i faktyczny dotyczący naruszenia przez stronę zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie zmiany ustawy (u.g.h.), dlatego organy obu instancji zasadnie zastosowały przepisy tej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zagadnienie możliwości stosowania art. 89 u.g.h. z uwagi na niedokonanie jego obligatoryjnej notyfikacji przesądził NSA, w uchwale składu siedmiu sędziów z 16.05.2016 r. (II GPS 1/16; dostępny: CBOSA), stwierdzając w niej, że: "1. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r., Nr 204, s. 37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy; 2. urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.)". W obszernym uzasadnieniu uchwały, NSA wywiódł w szczególności, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej, sam w sobie, nie kwalifikuje się bowiem do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie notyfikacyjnej, gdyż: nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanowienia dostawcy usług, ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie ich respektowania (art. 1 pkt 11 dyrektywy); w ogóle nie odnosi się do dokumentu oraz nie dotyczy produktu lub jego opakowania, jako takich i nie określa żadnej z obowiązkowych cech produktu, a tylko przeciwne ustalenie mogłoby uzasadniać jego kwalifikowanie, jako specyfikacji technicznej (por. wyrok TSUE z 9 czerwca 2011 r., C-361-10, art. 1 pkt 3 dyrektywy); nie stanowi również "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów; nie określa także warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwość lub sprzedaż produktu". Przepis ten, według NSA, ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem a ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości jego zastosowania (bądź odmowy zastosowania) decydują, w opinii NSA, okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się ustalonego stanu faktycznego. Oznacza to, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy, gdyż techniczny - w rozumieniu dyrektywy notyfikacyjnej - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h i okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, nie ma też znaczenia dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej. NSA wskazał również, że na gruncie art. 89 ust. 1 u.g.h. ustawodawca penalizuje (dwa) różne rodzaje nagannych i niepożądanych zachowań stanowiących dwa odrębne delikty prawa administracyjnego, co skutkuje również zróżnicowaniem sposobu określenia i wysokości kar pieniężnych nakładanych za ich popełnienie. Ustaleniu podlegać muszą: fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 oraz fakt, że gra na automatach urządzana jest poza kasynem gry. Nie ma natomiast żadnego prawnego znaczenia, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie. Analizowana uchwała - na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. - pośrednio wiąże każdy skład orzekający sądu administracyjnego, który może od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez taki skład NSA nowej uchwały, prezentującej odmienne stanowisko prawne. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA w cytowanej wyżej uchwale z 16.05.2016 r. sygn. II GPS 1/16. Odnośnie przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazać należy, że 3 września 2015r. weszła w życie ustawa z 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. Nr 1201). W art. 1 pkt 7 znowelizowano brzmienie art. 14, która to nowelizacja nie zmieniła uprzedniej regulacji objętej tym przepisem. Art. 14 ust. 1 ustawy otrzymał brzmienie "Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy". Ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w 5.11.2014 r. pod numerem 2014/0537/PL, a Komisja nie zakwestionowała skorzystania przez Polskę z klauzuli bezpieczeństwa przewidzianych w dyrektywie 98/34/WE. Skoro przepisu art. 14 u.g.h. Komisja Europejska – mimo, że w późniejszym czasie, ale w identycznym brzmieniu - nie kwestionowała, to oznacza to, że nie dopatrzyła się naruszenia prawa unijnego. Należy także wskazać, że przepisu art. 2 ust. 3 nie można traktować jako wymagającej notyfikacji regulacji technicznej w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z jej art. 8 ust. 1, a to również potwierdza, że brak było podstaw do odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przepis ten odnosi się bowiem do definicji oraz cech gier podlegających regulacjom wymienionej ustawy, nie zaś do automatu, jako produktu w rozumieniu wymienionej dyrektywy. Trzeba zauważyć, że w orzecznictwie TSUE odnoszącym się do art. 56 TFUE ugruntowany jest pogląd, że państwom członkowskim przysługuje szeroki zakres swobody regulacyjnej w określaniu zasad prowadzenia gier hazardowych, uzasadniony specyfiką gier hazardowych a przede wszystkim wiążącego się z nimi niebezpieczeństwa zarówno dla podmiotów w nich uczestniczących, jak i je organizujących (vide wyroki TSUE: z 24 marca 1994 r., w sprawie Szindler, C-275/92, pkt 60; z 21 września 1999 r., w sprawie Lӓӓrӓ, C-124/97, pkt 13; z 21 października 1999 r., w sprawie Zenatti, C-67/98, pkt 14; z 11 września 2003 r., w sprawie Anomar, C-6/01, pkt 46 i 47). Stąd też TSUE przyjmuje, że szkodliwe dla jednostek i dla społeczeństwa konsekwencje moralne i finansowe, które wiążą się z grami hazardowymi, mogą uzasadniać szeroki zakres władztwa regulacyjnego państw członkowskich w odniesieniu do ustalenia niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego (por.: wyrok NSA z 19 stycznia 2016 r., II GSK 26/14, publ.: CBOSA). Należy również przywołać wyrok TSUE z 13.10.2016 r. w sprawie C 303/15 usuwający zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 u.g.h, .zgodnie z którym: Artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego (przyp. Sądu art. 6 ust. 1 u.g.h.), nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu. Sąd nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie naruszenia zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE), aktów prawa pochodnego określonych w art. 288 TFUE czy też ograniczenia swobody świadczenia usług (art. 56 TFUE), tym bardziej, że nie dopatrzyła się tego sama Komisja Europejska badająca przepisy u.g.h. w ramach procesu notyfikacji, o czym była mowa wyżej. Nadto podnieść należy, że obowiązek respektowania swobód traktatowych doznaje ograniczeń w przypadkach w tym prawie określonych, np. w sytuacji, gdy prowadziłby do zakwestionowania podstawowych dla systemów prawa krajowego i unijnego zasad ogólnych. Jak stwierdził NSA w wyroku II GSK 183/14 "uznać należałoby to, że również i prawo unijne - a więc tak samo, jak i prawo krajowe - sprzeciwia się powoływaniu się na wynikające z jego uregulowań, albo wyinterpretowane z niego przez TSUE, uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw, to jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach." Trybunał podkreśla bowiem w swym orzecznictwie, że "nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie" (por. np. wyrok z 18 grudnia 2014 r., w sprawach połączonych C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13). Natomiast konieczność ochrony społeczeństwa przed zagrożeniami związanymi z funkcjonowaniem sektora hazardowego i uzależnieniem od hazardu jest powszechnie znana i akceptowana, także w orzecznictwie TSUE. Wynika z niego bowiem, że Trybunał przyznał, iż państwa mogą wybrać pomiędzy absolutnym zakazem urządzania gier hazardowych, częściowym zakazem bądź przyzwoleniem połączonym z systemem nadzoru i kontroli nad sektorem (por. wyrok ETS w sprawie C-124/97), przy zachowaniu wymogu proporcjonalności (por. wyrok ETS w sprawach połączonych C-338/04, C-359/04 i C-360/04 Placanica i inni; wyrok ETS w sprawie C-65/05 Komisja v. Republice Greckiej). Dopuszczalność wprowadzania przez państwa członkowskie w odniesieniu do hazardu określonych ograniczeń należy rozpatrywać szerzej na gruncie prawa unijnego, z uwzględnieniem podstawowych zasad i wolności zawartych w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Traktat Rzymski Dz. Urz. UE C 115 z 9.05.2008 r.); chodzi o ograniczenia w wymiarze wspólnotowym. W sprawie C-275/92 Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał, że szczególna natura rynku hazardu w pełni uzasadnia ograniczenia (reglamentację), włącznie z całkowitym zakazem, wprowadzane przez państwa członkowskie. Państwa w przedmiocie decydowania o tym, jakie ograniczenia i o jakim zakresie wprowadzać, winny cieszyć się określoną swobodą. Ogólne wprowadzanie ograniczeń w sektorze hazardowym uzasadnione jest przeważającymi przesłankami w interesie publicznym, w tym przede wszystkim potrzebą ochrony konsumentów oraz utrzymania porządku publicznego. Trybunał wskazał, że hazard z natury niesie z sobą zagrożenie w postaci nadużyć finansowych oraz rozwoju przestępczości oraz że stanowi niebezpieczeństwo - tak dla poszczególnych jednostek, jak i osób im bliskich. To z kolei rodzić może szereg dalszych, niepożądanych konsekwencji społecznych. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie także w innych orzeczeniach ETS (zob.: C-243/01, C-338/04, C-359/04 i C-360/04, C-42/07). Podsumowując, zdaniem Sądu z orzecznictwa TSUE wynika, że państwa członkowskie mają pełną swobodę w wyborze systemu regulacji sektora hazardowego – w tym w wyborze wartości, które decydują się chronić poprzez taki system. A skoro tak, to nie można państwu skutecznie zarzucić, że narusza swobody Traktatowe poprzez fakt skorzystania z uprawnień, jakie – zdaniem TSUE – mu przysługują. Niewątpliwym jest, że sektor hazardowy niesie ryzyko uzależnienia osób grających od hazardu, a jego monitorowanie i ograniczanie dostępności gier hazardowych, a co za tym idzie minimalizacja jego wpływu na społeczeństwo jest celem uznanym przez TSUE. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było prawidłowo z poszanowaniem reguł procesowych, wynikających z art. 121, 122, 124 i 187 § 1 O.p., a organy obu instancji - co najmniej dostatecznie - wyjaśniły i wykazały w uzasadnieniach decyzji, jakie zebrane dowody (i poczynione na ich podstawie ustalenia) przesądziły o zakwalifikowaniu stanu faktycznego sprawy według art. 2 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Z przedstawionych wyżej względów – na mocy art. 151 p.p.s.a. – Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło