III SA/Gl 938/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R.L. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr OR12-2025-145 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rolno-środowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie na rzecz strony skarżącej 4.323 (cztery tysiące trzysta dwadzieścia trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 26 sierpnia 2025 r. nr OR12-2025-145 Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w R. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 2 lipca 2025 r. ustalającą R. L. (dalej: skarżący) kwotę nienależnie pobranych płatności rolno - środowiskowo- klimatycznych. Decyzję wydano na podstawie art. 10 ust. 2 i art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 1199). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że 9 czerwca 2020 r. skarżący złożył do organu pierwszej instancji wniosek o przyznanie płatności rolno- środowiskowo- klimatycznej za rok 2020 za pośrednictwem aplikacji e-Wniosek Plus. Stosowna płatność została przyznana decyzją organu pierwszej instancji z 11 grudnia 2020 r. Skarżący zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolno-środowisko- klimatycznego. Zobowiązanie to objęło okres od 15 marca 2020 r. do 14 marca 2025 r. W związku z tym zobowiązaniem skarżący nałożył na siebie obowiązek corocznego składania wniosków kontynuacyjnych. Takie wnioski skarżący złożył w latach 2021-2023, co skutkowało przyznaniem płatności odrębnymi decyzjami za każdy rok. Natomiast w roku 2024 r. skarżący wniosku kontynuacyjnego ani związanego z nim oświadczenia nie złożył. Termin na złożenie wniosku upłynął 26 lipca 2024 r. Powyższe skutkowało tym, że organ pierwszej instancji wszczął postanowieniem z 9 kwietnia 2025 r. postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rolno - środowiskowych. Zawiadomienie w tej materii doręczono skarżącemu 14 kwietnia 2025 r. W zawiadomieniu pouczono skarżącego o prawie do złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni. Termin ten - ponieważ ostatni jego dzień był ustawowo wolny od pracy - upływał 22 kwietnia 2025 r. Skarżący złożył 17 kwietnia 2025 r. wniosek, w którym zwrócił się z prośbą o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy i poprosił o wydłużenie terminu na złożenie wyjaśnień do 30 kwietnia 2025 r. z uwagi na zaplanowany wyjazd w okresie świątecznym i poświątecznym. Na powyższą prośbę organ pierwszej instancji wyraził zgodę pismem z 22 kwietnia 2025 r. Następnie 28 kwietnia 2025 r. skarżący złożył wyjaśnienia, z których wynika, że w terminie składania wniosków za rok 2024 był po ciężkiej operacji kręgosłupa. Problemy te wpłynęły dodatkowo na jego psychikę, co mogą potwierdzić wskazani przez skarżącego świadkowie. Zobowiązał się do dostarczenia zeznań świadków oraz dokumentacji medycznej do 20 maja 2025 r. Poinformował również, że działka była koszona zgodnie z planem rolno-środowiskowo- klimatycznym i, że w czasie niedyspozycji wydał zlecenie, by sołtys P. B., zajmował się zabiegami agrotechnicznymi. Skarżący złożył 14 maja 2025 r. organowi pierwszej instancji oświadczenia świadków – M. K., E. R. i M. K. Wszyscy oświadczyli, że dowiedzieli się od skarżącego, że cierpi na depresję i odczuwa ból oraz zaobserwowali u niego zmęczenie i zrezygnowanie. Zaznaczyli, że nie są domownikami skarżącego. Skarżący przedstawił także dokumentację medyczną. Z przedstawienia dokumentacji medycznej organ sporządził notatkę służbową. Na podstawie dokumentacji organ przyjął, że w 2023 r. przebywał w szpitalu, miał operację kręgosłupa, a leczenie zostało zakończone 7 lutego 2024 r. z zaleceniem rehabilitacji. Kolejnym przedłożonym dokumentem było zaświadczenie wystawione przez lekarza 8 maja 2025 r., z którego wynika fakt rozpoznania u skarżącego zaburzeń depresyjnych. W dokumencie tym lekarz zaświadczył, że od lutego 2024 r. do września 2024 r. u skarżącego występowały nasilone zaburzenia nastroju, spadek aktywności, poczucie niepokoju, zaburzenia funkcji poznawczych. Zdaniem lekarza skarżący wymaga stałego intensywnego leczenia. Organ pierwszej instancji uznał, że przedstawione okoliczności nie stanowią siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności i wobec powyższego wydał opisaną na wstępie decyzję z 8 lipca 2025 r. Decyzja ta została zakwestionowana odwołaniem w którym skarżący zakwestionował jej legalność. Organ odwoławczy decyzją z 26 sierpnia 2025 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przechodząc do oceny odwołania w pierwszej kolejności przytoczył stosowne przepisy a następnie podkreślił, że nie można uznać zgłoszonych przez skarżącego problemów zdrowotnych za silę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. Wskazał, że skarżący nie dokonał niezwłocznie po wystąpieniu zdarzenia lub zdarzeń zgłoszenia okoliczności niezłożenia wniosku w roku 2024, a zebrane w sprawie dowody potwierdzające istnienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności zostały sporządzone po dacie otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Zeznania świadków w ocenie organu odwoławczego nie stanowią dowodu potwierdzającego stan zdrowia skarżącego, a jedynie oddają informacje przekazane przez skarżącego oraz spostrzeżenia świadków tj. występujący u skarżącego ból kręgosłupa, zmęczenie i rezygnację. Za dowód stanu zdrowia skarżącego organ odwoławczy uznał natomiast dokumentację medyczną dostarczoną 14.maja 2025 r. Na jej podstawie stwierdził, że 7 lutego 2024 r. zostało zakończone leczenie kręgosłupa i zalecono dalszą rehabilitację w tym zakresie. Z kolei na potwierdzenie zaburzeń depresyjnych przedstawiono dokument z datą 8 maja 2025 r. Lekarz w dokumencie stwierdził, że w okresie od lutego do września 2024 r. występowały u skarżącego nasilone zaburzenia nastroju, spadek aktywności, poczucie niepokoju, zaburzenia funkcji poznawczych które mogą być objawami depresji. Organ odwoławczy zaznaczył, że zaburzenia depresyjne są stwierdzone przez lekarza dopiero z datą 8 maja 2025 r. W tym kontekście wskazał, że zaburzenia funkcji poznawczych i nastroju, poczucie niepokoju oraz spadek aktywności nie uniemożliwiły skarżącemu planowania oraz wyjazdu w okresie świątecznym oraz poświątecznym, jak również późniejszego wyjazdu z R. Ponadto w czasie niedyspozycji skarżący dokonał zlecenia do wykonywania zabiegów agrotechnicznych innej osobie. Oprócz tego, jak wynika z akt sprawy, w roku 2023 wniosek został złożony przez doradcę rolnośrodowiskowego, co skarżący potwierdził składając w kampanii 2023 wyjaśnienia dotyczące błędnego zaznaczenia wnioskowanego wariantu. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez skarżącego w postępowaniu dowody oraz sytuacje nie uprawdopodobniają, że nie był on w stanie złożyć wniosku na rok 2024 w terminie od 15 marca 2024 do 26 lipca 2024 roku lub podobnie, jak uczynił to w roku 2023 powierzyć składanie wniosku doradcy rolnośrodowiskowemu. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W skardze skarżący postawił organowi odwoławczemu następujące zarzuty: -naruszenie przepisów art 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej k.p.a,) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (w tym dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego chirurga - ortopedy oraz psychiatry dla ustalenia okoliczności wpływu schorzeń skarżącego na możliwość podjęcia przez niego czynności związanych z płatnościami rolno - środowiskowo - klimatycznymi: dalej: RŚK), dokonanie dowolnej i wybiórczej oraz nieuwzględniającej zasad doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy medycznej oceny dowodów z dokumentacji medycznej skarżącego i jego wyjaśnień oraz zeznań świadków, a nadto zaniechanie ocenienia na podstawie całokształtu materiału dowodowego kwestii zdolności/niezdolności skarżącego do złożenia wniosku w 2024 roku i oświadczenia wraz z dowodami potwierdzającymi przyczyny niedochowania wymogów formalnych na skutek wystąpienia siły wyższej w 2024 i 2025 roku, które to uchybienia miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, ponieważ prowadziły do błędnego ustalenia, iż zaniechanie złożenia wniosku w 2024 roku nie nastąpiło na skutek działania siły wyższej, a oświadczenie wraz z dowodami potwierdzającymi przyczyny niedochowania wymogów formalnych na skutek wystąpienia siły wyższej były spóźnione, -naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (dalej: Rozporządzenie) w zw. z art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (dalej: Ustawa) poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o uznanie, iż niezłożenie wniosku w 2024 roku nastąpiło w wyniku działania siły wyższej, co nastąpiło na skutek błędnej oceny zindywidualizowanych okoliczności dot. skarżącego oraz bez uwzględnienia wpływu schorzeń na niezwłoczne podejmowanie działań przez skarżącego oraz pomijając szczególny charakter zaburzeń psychicznych po zabiegu operacyjnym, -naruszenie art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej z 7 lutego 1992 r. poprzez jego niezastosowanie w zakresie zasady proporcjonalności przez zastosowanie środka rażąco nadmiernego (odzyskanie 4 lat płatności) wobec jednorazowego, niezawinionego uchybienia formalnego, przy braku szkody i faktycznej realizacji celów środowiskowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwie ważne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wnioski. Pierwszy to ten, że Sąd nie ogranicza się do zbadania wyłącznie zarzutów skargi, ale do oceny całego postępowania organu, w tym do kontroli zgodności postępowania administracyjnego również z tymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa, które nie zostały wskazane jako wzorce ustawowe w treści skargi. Strona postępowania administracyjnego składając skargę jedynie inicjuje kontrolę sądowoadministracyjną, natomiast to sąd ma obowiązek dokonania prawnej oceny zaskarżonego aktu. Natomiast drugi wniosek jest taki, że sąd administracyjny nie tylko ocenia stosunek przedmiotu zaskarżenia do przepisów prawa, ale (poza naruszeniami prawa uzasadniającymi wznowienie postępowania) także wpływ ewentualnych naruszeń na wynik sprawy. O ile w wypadku naruszenia prawa materialnego do uchylenia zaskarżonego aktu konieczny jest rzeczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia (tzn. w razie właściwego zastosowania ustawy wynik sprawy byłby inny) w wypadku naruszenia przepisów postępowania wystarczy, by wpływ ten był hipotetyczny. Chodzi tu w istocie o sytuację, w której w wyniku działań lub zaniechań organu niemożliwa jest weryfikacja prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. W świetle powyższych rozważań podnieść przyjdzie w pierwszej kolejności, że organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Uzasadnienie to powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W sprawie bezsporne było niezłożenie przez skarżącego wniosku kontynuacyjnego za rok 2024. Spór między stronami dotyczył ustalenia faktu, czy powodem tego zaniechania była siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 3 ust. 1 Rozporządzenia który stanowi iż dla celów finansowania WPR, zarządzania nią i monitorowania jej siła wyższa i nadzwyczajne okoliczności mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach: a) poważna klęska żywiołowa lub poważne zdarzenie pogodowe powodujące duże szkody w gospodarstwie; b) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie w wyniku wypadku; c) ognisko choroby epizootycznej, choroby roślin lub obecność agrofaga roślin dotykające, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw; d) wywłaszczenie całości lub dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku; e) śmierć beneficjenta; f) długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu. Uwzględniając zatem powołany przepis obowiązkiem organu było zatem ustalenie – na podstawie zebranego materiału dowodowego - następujących okoliczności: - czy podane przez skarżącego okoliczności (operacja kręgosłupa i wynikające z niej zaburzenia depresyjne) rzeczywiście zaistniały, - czy stanowiły one siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 3 Rozporządzenia, - czy między okolicznościami tymi, a brakiem złożenia wniosku kontynuacyjnego w terminie istniał związek przyczynowo – skutkowy, - czy okoliczności te zostały zgłoszone niezwłocznie organowi pierwszej instancji stosownie do art. 72 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Przepis ten bowiem stanowi, iż Kierownik biura powiatowego Agencji jest właściwy w sprawach uznawania przypadków działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116. Uznanie danego przypadku za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116, albo odmowa takiego uznania następuje w decyzji w sprawie o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-5, na wniosek złożony niezwłocznie po wystąpieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 ( ust. 2). Aby uzasadnienie faktyczne odpowiadało wymogowi art. 107 § 3 k.p.a. powinno kolejno wyjaśniać wskazane powyżej kwestie. Przy czym odpowiedź negatywna na którekolwiek z pytań spowoduje bezprzedmiotowość dalszych rozważań. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pomieszano ze sobą poszczególne kwestie i nie wiadomo z niego, które okoliczności uznane zostały przez organ za wiarygodne. Zarazem zaznaczono – co nie jest możliwe do zweryfikowania, bo dokumentacja ta nie znajduje się w aktach sprawy - że operacja ta nie była planowana wcześniej, czemu skarżący zaprzecza i podnosi, że była ona konsekwencją nagłego wypadku. Ten spór jest o tyle bez znaczenia dla oceny skargi, że podanym przez skarżącego powodem braku wniosku prolongacyjnego nie była operacja ani proces leczenia, który skończył się 7 lutego 2024 r., ale zaburzenia depresyjne wynikłe z faktu odczuwania bólu, złego samopoczucia i utrudnień w codziennym życiu. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji może prowadzić do wniosku, że organ podważył sam fakt zaburzeń depresyjnych. Odmówił bowiem mocy dowodowej pisemnym oświadczeniom świadków uznając, że oparli się oni na tym, co usłyszeli od samego skarżącego. Odmówił wiarygodności zaświadczeniu wystawionemu przez lekarza z uwagi na datę jego wystawienia i uznał, że dopiero wtedy skarżący zdecydował się na wizytę u lekarza w związku ze swoimi problemami emocjonalnymi. Wreszcie zakwestionował stwierdzone przez lekarza zaburzenia funkcji poznawczych i nastroju, poczucie niepokoju oraz spadek aktywności w związku z faktem wyjazdów skarżącego z miejsca zamieszkania, korzystania z pomocy osób trzecich przy prowadzeniu gospodarstwa i sporządzeniu wniosku kontynuacyjnego za rok poprzedni. W ocenie Sądu taka ocena nie odpowiada wymogom swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Ma ona charakter dowolny, lekceważy zasady doświadczenia życiowego oraz została dokonana wybiórczo po pobieżnej analizie zebranego materiału. Organ miał prawo nabrać wątpliwości co do zeznań świadków czy do wiarygodności opinii lekarskiej wystawionej po prawie roku od upływu terminu na złożenia wniosku prolongacyjnego, ale mógł - w ramach określonego w art. 77 k.p.a. obowiązku zebrania materiału dowodowego - przeprowadzić w tym zakresie czynności dowodowe, tj. przesłuchać świadków a w kwestii stanu zdrowia skorzystać z opinii biegłego ortopedy bądź psychiatry. Świadkowie, których oświadczenia przedstawił skarżący, są osobami mu prywatnie znanymi, ale sam ten fakt nie odbiera wiarygodności ich zeznań w zakresie, w jakim dotyczą okoliczności zaobserwowanych przez nich. Oczywiście tylko sama zainteresowana osoba jest w stanie określić swoje samopoczucie fizyczne i emocjonalne, ale jest powszechnie znane w świetle zasad doświadczenia życiowego, że pewne objawy psychofizyczne jak silny ból, zmęczenie, apatia czy zniechęcenie są dostrzegalne dla osób trzecich, więc brak podstaw do apriorycznej dyskwalifikacji ich świadectwa. Tym bardziej, że osoby, których oświadczenia znajdują się w aktach sprawy, nie są domownikami ani członkami rodziny skarżącego, nie są także związane ze sobą nawzajem (mają różne adresy zamieszkania) a ewentualne wątpliwości mogłyby wyjaśnione w toku odebrania zeznań składanych ustnie. Podobnie rzecz się ma z zaświadczeniem od lekarza. Przy założeniu, że oparł się przede wszystkim o przeprowadzony wywiad medyczny, należy podkreślić, że w konkluzji swojej opinii stwierdził, że choć krytyczny stan u skarżącego trwał od lutego do września 2024 r., skarżący wymagał leczenia również w dniu wystawienia zaświadczenia. W ocenie Sądu kwestia ta wymaga wiadomości specjalnych i mogłaby być podważona jedynie w wyniku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Z całą pewnością treści zaświadczenia nie podważa ani wyjazd skarżącego w 2025 r., ani skorzystanie z pomocy doradcy rolnośrodowiskowego w 2023 r., ani organizacja zastępstwa w dokonywaniu czynności agrotechnicznych w związku ze swoim stanem zdrowia. Na tym etapie kluczowy jest stan psychofizyczny skarżącego w okresie przewidzianym na złożenie wniosku, tj. między 15 marca a 26 lipca 2024 r. a nie jego wcześniejsza bądź późniejsza aktywność. Kolejną kwestią jest ocena czy problemy zdrowotne skarżącego mogą być uznane za siłę wyższą bądź nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 3 Rozporządzenia. Przepis ten w ust. 1 zawiera przykładowe wyliczenie przypadków uzasadniających przyjęcie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Choroba beneficjenta nie jest tam wymieniona choć art. 3 ust. 1 lit. f wymienia długotrwałą niezdolność do wykonywania zawodu, ale skarżący nie powołał się na tę kwestię przez co organ nie miał obowiązku oceny sytuacji skarżącego pod tym kątem. Wobec powyższego organ winien dokonać oceny, czy zaburzenia depresyjne mogą stanowić siłę wyższą bądź nadzwyczajne okoliczności na poziomie ogólnym a następnie zindywidualizować tę ocenę w odniesieniu do skarżącego. Należy przyjąć - jak to zresztą podniósł organ przedstawiając stan prawny sprawy, że siła wyższą stanowi zdarzenie nagłe, zewnętrzne i niemożliwe do przewidzenia. Jednak brak którejkolwiek z tych cech nie stoi na przeszkodzie uznania danej okoliczności za wyłączającą odpowiedzialność danego beneficjenta w sytuacji gdy jest ono nadzwyczajne czyli nietypowe o niskim stopniu prawdopodobieństwa zajścia. W wypadku zaburzeń emocjonalnych kluczowy jest stopień ich nasilenia, nie natomiast ich zewnętrzna przyczyna, która nie podlega w tym zakresie ocenie. Kwestia charakteru podanych przez skarżącego objawów chorobowych winna być zbadana przez organ, sąd nie jest upoważniony do dokonania takiej oceny. Należy również w dalszym postępowaniu zbadać związek przyczynowo skutkowy między stanem zdrowia skarżącego w okresie biegu terminu na złożenie wniosku prolongacyjnego, a brakiem złożenia tego wniosku w terminie, tj. na ile zaburzenia funkcji poznawczych i nastroju, poczucie niepokoju oraz spadek aktywności (których to stanów w ocenie Sądu organ skutecznie nie zakwestionował) usprawiedliwiają brak złożenia wniosku. Dopiero w tym aspekcie może poddać ocenie postępowanie skarżącego z tego okresu. Ostatnią kwestią wymagającą ustalenia jest terminowość złożenia wniosku o uznanie przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności złożonego 14 kwietnia 2025 r. W tym kontekście należy zauważyć, że art. 72 ust. 1 ustawy wymaga, aby wniosek taki został złożony niezwłocznie po wystąpieniu okoliczności go uzasadniających. W wypadku, gdy przyczyną niezłożenia wniosku był stan zdrowia danej osoby można trudno wymagać od beneficjenta aby dokonał zgłoszenia i złożył stosowny wniosek bezpośredni po pojawieniu się objawów chorobowych, gdy to one stoją na przeszkodzie złożenia wniosku. Objawami zaburzeń skarżącego były zaburzenia funkcji poznawczych i spadek aktywności, istotne jest precyzyjne ustalenie, czy stały one na przeszkodzie jego aktywności procesowej, kiedy ustały a w konsekwencji, czy skarżący składając wniosek o uznanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności uczynił to bez zbędnej zwłoki. Nie jest okolicznością przesądzającą fakt złożenia wniosku w reakcji na wszczęcie postępowania przez organ, skoro i tak siła wyższa lub nadzwyczajna okoliczność zostałaby stwierdzona w decyzji kończącej postępowanie. Odnosząc się w tym zakresie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznać należy, że organ postąpił niekonsekwentnie dokonując oceny zachowania terminu z art. 72 ustawy bez jednoznacznego stwierdzenia, czy zaniechanie skarżącego było wynikiem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Sam fakt poruszenia tego zagadnienia w uzasadnieniu przemawia za tym, że organ zgodził się z oceną skarżącego co do samego faktu, choć zarazem inne fragmenty uzasadnienia temu przeczą. Co więcej w zaskarżonej decyzji ustalono, że wniosek winien być złożony po wrześniu 2024 r., który to miesiąc został wskazany w opinii lekarza jako ostatni miesiąc nasilonych zaburzeń depresyjnych. Należy uznać ten pogląd za przedwczesny wobec niepełnego postępowania dowodowego i braku jednolitego materiału dowodowego. Ponownie rozpoznając sprawę należy ocenić stan psychofizyczny skarżącego w okresie od 27 lipca 2024 r. do 14 kwietnia 2025 r. i zbadać czy miał on wpływ na niezłożenie wniosku w tym okresie. Należy w tym kontekście podkreślić, że obowiązek niezwłocznego działania odnosi się tylko do samego złożenia wniosku, nie zaś do jego uzupełnienia. Zatem rozważania organu odwoławczego na temat aktywności skarżącego w toku postępowania, jego wniosków o przedłużenie terminu, uwzględnianych zresztą przez organ uznać należy za bezprzedmiotowe Podsumowując powyższe rozważania podnieść przyjdzie, że obowiązkiem organu odwoławczego będzie ponowna ocena uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w świetle powyższych wytycznych sądu. Ponieważ zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się zasadne, dlatego też ocena dalszych zarzutów skargi była bezprzedmiotowa. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w treści art. 200 p.p.s.a.