III SA/Gl 939/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. i B. L. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że z uwagi na utratę stałego dochodu przez głównego żywiciela rodziny oraz brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej przez skarżącą z uwagi na sprawowanie opieki nad córką z niepełnosprawnością znaczną. Strona nie posiada środków, które mogłaby przeznaczyć na ponoszenie kosztów sądowych. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają małżonkowie L. z dwójką dzieci: K. (20 lat) oraz z F. (18 lat). Strona posiada dwudziestoletni dom – cześć użytkowa wynosi 30 m2 – strona zaznaczyła, że jest on przeznaczony do kapitalnego remontu. Strona posiada również nieużytki rolne o powierzchni 8,14 ha, jednak zrezygnowała z prowadzenia gospodarstwa rolnego z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawną córką (dlatego nie przysługuje jej dotacja ze środków unijnych). Strona posiada także ½ udziału we własności mieszkania z 1934 r., znajdującego się w L. - również wymagającego remontu. Na regularny dochód wspólnego gospodarstwa domowego strony składa się: zasiłek wychowawczy i pielęgnacyjny pobierany przez H. K. w łącznej kocie 1.560 zł oraz renta pobierana przez córkę w kwocie 740 zł. Z oświadczenia strony wynika, że na jej regularne miesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 108 zł (spłata kredytu konsumpcyjnego); 600 zł (opłaty za media); 560 zł (koszty leków) 600 zł (suplementy diety i specjalne żywienie) W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał stronę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy – w tym zaświadczeniu o osobach zameldowanych pod adresem podanym przez skarżącego, jako jego adres zamieszkania oraz nadesłanie stosownych oświadczeń osób, które udzielają mu pomocy finansowej (głównie jego matki i dziewczyny). W odpowiedzi na ww. wezwanie, do akt sprawy nadesłano następujące dokumenty: decyzję o podwyższeniu renty K. L. z dnia [...] r.; decyzję z dnia [...] r. Prezydenta Miasta L. w przedmiocie świadczeń z zakresu pomocy społecznej; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności K. L.; zaświadczenie o osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania strony skarżącej; wyciągi z ksiąg wieczystych nieruchomości wskazanych na druku urzędowego formularza PPF oraz kserokopie licznych faktur obrazujących zakup leków i innych środków niezbędnych w utrzymaniu córki strony skarżącej. W piśmie przewodnim z dnia [...] r. strona oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, natomiast B. L. był zatrudniony do listopada 2016 r., jednak aktualnie w toku jest sprawa sądowa w przedmiocie prawidłowości rozwiązania z nim stosunku pracy. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że strona składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku H. K. i B. L., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca przedstawiła swoją aktualną sytuację finansową w sposób dostatecznie jasny i przejrzysty. Z analizy przedłożonych przez nią materiałów źródłowych wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania pomocy w żądanym zakresie. W efekcie należało uwzględnić jej wniosek w całości. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że małżonkowie L. pozostają w czteroosobowym gospodarstwie domowym. Ich łączny, regularny dochód miesięczny wynosi około 2.300 zł. Z kolei wydatki zamykają się w kwocie około 1.900 zł. Należy przede wszystkim uwzględnić fakt stanu zdrowia ich córki K. Jest to osoba, w stosunku do której orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie to wydano na stałe. Córka strony nie może podjąć żadnej pracy i wymaga stałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zaznaczyć należy, że stałą opiekę nad nią sprawuje jej matka H. K. Stan córki strony generuje liczne koszty (leki, terapia, i regularne, "codzienne" utrzymanie). Powyższe koszty, jak również opłaty za media, utrzymanie mieszkania i samej strony skarżącej powodują, że faktycznie strona nie ma możliwości ponosić kosztów postępowania sądowego – i to zarówno w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jak i – tym bardziej – ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w sprawie we własnym zakresie. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt P.p.s.a.