III SA/Gl 939/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi W. P. na zawiadomienie Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z 23 czerwca 2021 r., W. P. (dalej: strona, skarżący), zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w K. (dalej: organ) za pośrednictwem poczty elektronicznej o udzielenie pilnej informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r, poz. 2176, ze zm.; dalej: u.d.i.p.) o następującej treści: czy sędzia Sądu Okręgowego w K. G. M. i Prokurator Prokuratury Rejonowej w C. K. M. są spokrewnione, a jeśli tak to w jakim stopniu. Organ, pismem z 6 lipca 2021 r. poinformował skarżącego, że nie posiada informacji objętej wnioskiem. Pismem z dnia 20 lipca 2021 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o: 1. stwierdzenie naruszenia wobec skarżącego przez Prezesa i Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, 2 (zdanie drugie) i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w związku art. 1, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 31 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 231 §1 i 2 k.k.; 2. nakazanie wyżej wymienionemu organowi władzy publicznej udzielenie pisemnej informacji skarżącemu w zakresie, czy SSO w K. G. M. ([...], [...]) i Prokurator Prokuratury Rejonowej w C. K. M. ([...], [...] i [...]) są spokrewnione, a jeśli tak to w jakim stopniu poprzez odebranie w formie pisemnego oświadczenia od wyżej wymienionej; 3. wyciągnięcie surowych konsekwencji wobec SSO K. F. oraz B. W. Prezesa i Wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. w rozumieniu art. 23 u.d.i.p.; 4. zwolnienie skarżącego z szeroko rozumianych kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację finansową rodziny skarżącego; 5. rozpoznanie skargi przez WSA w Gliwicach pod nieobecność skarżącego. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że przed Sądem Rejonowym w C. pod sygn. akt [...] toczyła się sprawa skarżącego z oskarżenia prywatnego o czyn z art. 212 § 1 k.k., która została rozstrzygnięta na niekorzyść skarżącego. Następnie po złożeniu apelacji przez skarżącego oraz jego pełnomocnika procesowego z urzędu, do Sądu Okręgowego [...] Wydziału Karnego Odwoławczego w K., sprawę wylosowała sędzia G. M., która również orzekła wbrew oczekiwaniom skarżącego. Ponadto skarżący złożył wniosek do Prokuratury Rejonowej w C. o ściganie i skazanie sprawców o czyn z art. 231 § 1 i 2 k.k w związku z art. 212 § 1 k.k. Sprawy te toczyły się pod sygn. akt [...], [...] i [...] w ramach postępowania przygotowawczego. De facto postępowanie to skończyło się niczym. Sąd Rejonowy w C. wydał jedynie postanowienie o sygn. akt [...] w zakresie czynu z art. 231 § 1 i 2 k.k. Natomiast jak stanowi art. 465 § 2a k.p.k. m. in. w sprawach z oskarżenia prywatnego (...) jeżeli postanowienie zapadło z uwagi na brak interesu społecznego w ściganiu z urzędu sprawców zażalenie na takie postanowienie Prokuratura rozpoznaje Prokurator nadrzędny. Niestety do dnia dzisiejszego Prokurator nadrzędny jakim jest m. in. K. M., zażalenia nie rozpoznała pomimo ciążącego na niej ustawowego obowiązku. Po tym wszystkim skarżący dowiedział się, że między wyżej wymienionymi osobami istnieją zależności rodzinne, w takim razie sędzia G. M. miała obowiązek ustawowy wyłączyć się z rozpoznawania apelacji, ponieważ Prokurator K. M. jest w dalszym ciągu Prokuratorem nadrzędnym Prokuratora, który referował sprawę skarżącego w postępowaniu przygotowawczym w Prokuraturze Rejonowej w C. pod sygn. akt [...]. Skarżący nie wierzy w to, aby wyżej wymieniona Prokurator i Sędzia osobiście nie kontaktowały się ze sobą w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając wyrażone stanowisko przedstawił bezsporny stan faktyczny sprawy. Ponadto wskazał, że 21 lipca 2021 r. zwrócił się do sędzi G. M. o zajęcie stanowiska w sprawie i ewentualne złożenie oświadczenia w przedmiocie wniosku skarżącego. Dalej wyjaśnił, że pismem z 23 lipca 2021 r. sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie ma żadnej wiedzy o tym, by pomiędzy nią a Prokuratorem Prokuratury Rejonowej w C. K. M. zachodził jakikolwiek stopień pokrewieństwa. Informacja tej treści została przesłana skarżącemu w dniu 26 lipca 2021 r. Organ wyjaśnił przy tym, że uznał za konieczne odebranie od sędziego oświadczenia, gdyż w skardze podniesiono okoliczności, które faktycznie mogłyby uzasadniać (w sytuacji, gdyby się potwierdziły) konieczność działania Prezesa Sądu Okręgowego w ramach sprawowanego nadzoru administracyjnego. Skarżący w piśmie z 2 września 2021 r. oświadczył, że nie daje wiary oświadczeniu sędziego i wnosi jak w skardze. Jednocześnie poinformował, że jego sprawy trwają przed Sądem ponad 17 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że organ nie naruszył przepisów prawa, które wymagałoby stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności – pisma organu. Przedmiotem skargi jest niesatysfakcjonujaca skarżącego odpowiedź Prezesa Sadu Okręgowego w K. na pytanie skierowane do tego organu czy wskazany z imienia i nazwiska sędzia jest spokrewniony ze wskazanym z imienia i nazwiskiem prokuratorem. Zdaniem skarżącego jest to informacja publiczna, wobec czego w odpowiedzi na pismo organu, że nie posiada takiej informacji złożył skargę. Ponadto, mimo otrzymania żądanej informacji, o którą organ wystąpił do sędziego w ramach nadzoru administracyjnego, nie dając jej wiary podtrzymał złożoną skargę. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Podstawowy katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Przedmiotowym obowiązkiem są objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy i niewyczerpujący. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wprawdzie nie definiuje i nie wymienia żadnych organów władzy publicznej, jednak utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. I OSK 1918/07, Lex nr 505424). Nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Poza sporem jest zatem, że w niniejszej sprawie, adresatem wniosku skarżący uczynił podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Ustawodawca zdefiniował pojęcie "informacji publicznej" w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Z kolei, sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn akt. I OSK 851/10). Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1514/16, z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt OSK 205/04.). W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W rozpoznawanej sprawie organ niezwłocznie poinformował skarżącego, że nie jest w posiadaniu informacji, o którą wystąpił skarżący, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi. Nie można jednak przyjmować, że organ ma obowiązek udzielenia informacji, której nie posiada. Nie można także zobowiązać kogokolwiek do udzielenia informacji, której nie ma, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne. Informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, a nie do sfery przypuszczeń bądź informacji, których organ nie posiada. Organ w przedmiotowej sprawie, po pierwsze prawidłowo i niezwłocznie udzielił skarżącemu odpowiedzi, a po drugie działając w ramach nadzoru administracyjnego ustalił, że miedzy wskazanymi we wniosku osobami nie zachodzi stosunek pokrewieństwa o czym również poinformował skarżącego. Brak jest jakichkolwiek podstaw do zobowiązania organu do udzielenia informacji zgodnej z oczekiwaniami skarżącego. Niezadowolenie z udzielonej skarżącemu odpowiedzi oraz subiektywne podważanie treści udzielonych mu informacji nie powoduje zasadności zarzutów i wniosków. Zbieżność nazwisk nie musi świadczyć o pokrewieństwie, powinowactwie czy innym stosunku bliskości sędziego i prokuratora. Ponadto, zarzuty skarżącego mającego wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinny być złożone w konkretnej sprawie zgodnie z zasadami procedury, nie zaś w trybie przepisów u.d.i.p. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań. Jeśli zatem skarżący ma możliwość uzyskania informacji w innym trybie, zwłaszcza w toczącym się postępowaniu sądowym, nie powinien korzystać z przepisów ustawy. Jest to bowiem sprzeczne z jej celem. Podsumowując, zarzuty podniesione w skardze okazały się całkowicie bezzasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, pozostawiając referendarzowi sądowemu orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu .