III SA/Gl 941/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. znak [...], Zakład Ubezpieczeń społecznych Oddział w C. (dalej jako organ) odmówił A. Z. (dalej jako strona, skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 do 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą zwolnienia jest przepis § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371 – dalej jako rozporządzenie COVID-19). W myśl tego przepisu zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Warunkiem zwolnienia jest przesłanie deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za kwiecień 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 pkt 5 rozporządzenia). Jakkolwiek strona złożyła stosowne dokumenty [...] r., to jednak przeważającym rodzajem prowadzonej przez nią działalności jest ta oznaczona kodem PKD 6820Z, a nie jak wskazana we wniosku 9602Z. Z tego względu stronie nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania składek, albowiem podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z Głównego Urzędu Statystycznego wykazem podmiotów uprawnionych do zwolnienia na dzień 31 marca 2021 r. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako kpa), poprzez brak zebrania i rozpoznania materiału dowodowego w sposób zupełny i wyczerpujący, pominięcie i niezbadanie, że przeważającym rodzajem działalności [...] r. było prowadzenie usług [...]-[...], a zatem działalność oznaczona PKD 9602Z i uznanie, że znaczenie dla sprawy ma wyłącznie aspekt formalny, związany z treścią wpisu kodu PKD w rejestrze CEiDG choćby nie odpowiadał on rzeczywistości; - nienależyte uzasadnienie decyzji poprzez zawarcie zbyt ogólnych twierdzeń, co narusza zasadę zaufania obywateli o organów państwa nakładając na organ obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądać stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli; - nieuwzględnienie interesu publicznego i interesu obywateli przy rozpoznawaniu sprawy; Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, a to § 10 ust. 2a w zw. z ust. 3 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek podlegają wyłącznie podmioty posiadające odpowiedni wpis przeważającego rodzaju działalności gospodarczej w rejestrze REGON. W oparciu o powyższe domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i uwzględnienia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Uzasadniając skargę skarżąca odwołała się do reguł wykładni celowościowej aktu prawnego i celu, jaki przyświecał ustawodawcy wprowadzającemu przepisy mające na celu ochronę uczestników obrotu gospodarczego dotkniętych pandemią. Z tą argumentacją odwołała się do zasad ogólnych postępowania wynikających z przepisów art. 7 i art. 8 kpa oraz wynikających z nich obowiązków należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podniosła przy tym, że organ winien nie tylko zebrać, lecz również poddać wnikliwej analizie materiał dowodowy. Wynik tej analizy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem w ocenie skarżącej organ tym obowiązkom nie sprostał opierając się wyłącznie na zapisach w rejestrze REGON i CEiDG. Przyjęcie takiej interpretacji przepisów w ocenie skarżącej wypaczyło ideę rozporządzenia mającego na celu ochronę przedsiębiorców dotkniętych pandemią. Skarżąca wskazała również, że prowadzi działalność w zakresie usług [...] i [...], a potwierdzeniem tego są zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz dokumentacja znajdująca się w urzędzie skarbowym. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc dodatkowo, że kod przeważającej działalności gospodarczej nieuprawniający do zwolnienia został również wskazany przez skarżącą w złożonym w kwietniu 2020 r. wniosku o zwolnienie z opłacania składek za miesiące od marca do maja 2020 r. Z tego względu nie istniała możliwość uwzględnienia wniosku strony złożonego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa). Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z przepisem art. 31zt ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2095 – dalej jako ustawa COVID-19), który stanowi, że obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek. Kwestie umorzenia składek uregulowane zostały w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 423 – dalej jako usus). Zgodnie z art. 123 usus, w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jakkolwiek art. 31 usus odsyła w pewnym zakresie do przepisów Ordynacji podatkowej, niemniej jednak odesłanie to nie dotyczy kwestii procedowania w przedmiocie rozpoznania wniosku strony. Co więcej, ustawa COVID-19 nie wyłącza zastosowania przepisów kpa, a wręcz przez odesłanie zawarte w powołanym art. 31zt do tych przepisów odsyła. Sąd stanął zatem na stanowisku, że postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek toczy się według przepisów kpa. Skarżąca oparła skargę przede wszystkim na zarzutach natury procesowej dotyczących wadliwego zgromadzenia materiału dowodowego w zakresie ustalenia przeważającego rodzaju prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W ocenie Sadu jednak procedowanie organu było prawidłowe. Powołany na wstępie przepis § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wprowadza katalog przedmiotów działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności, uprawniających do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Ponadto z jego treści wynika, że zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (...) za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. (...) na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, płatnika składek (...), którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r. Po myśli ust. 3 oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. W ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej. Uwzględniając cel ustawy COVID-19 i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem wymienionym w rozporządzeniu jako uprawniający do zwolnienia i stan taki trwał w określonym czasie. Z oczywistych względów pomoc nie powinna trafić do tych podmiotów, które nie spełniają wymogów rozporządzenia. Analiza § 10 ust. 2a prowadzi do wniosku, że warunkiem uzyskania zwolnienia jest nie tylko prowadzenie przeważającej działalności o określonym kodzie, lecz również spadek przychodów z tej działalności uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r. We wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. skarżąca wskazała jako rodzaj prowadzonej działalności, w związku z którą ubiegała się o pomoc kod PKD 68.20, czyli wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. We wniosku złożonym w niniejszej sprawie jako rodzaj przeważającej działalności wskazała kod PKD 96.02 – [...] i pozostałe usługi [...]. Mając na uwadze powołany przepis rozporządzenia, który wymaga wykazania spadku przychodów z tej działalności o określonym kodzie PKD, to skarżąca wymogu tego nie spełnia. W roku 2020 prowadziła działalność o innym kodzie PKD, aniżeli działalność prowadzona obecnie. Wobec powyższego nie ma racji skarżąca twierdząc, że organ winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe mające na celu wykazanie przeważającego przedmiotu działalności skarżącej. Skoro bowiem działalność prowadzona obecnie jest inna nią ta prowadzona w analogicznym okresie roku 2020 nie ma możliwości porównania przychodów i ustalenia, że spadły one o wymagane 40%. Postępowanie zatem było przeprowadzone prawidłowo. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji z mocy art. 151 ppsa.