III SA/Gl 946/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-01-16
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Jużków, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty dotyczące parametrów technicznych i jakościowych sztucznej nawierzchni, dostarczone przez wykonawcę w ramach realizacji zadania inwestycyjnego, mogą zostać uznane za tajemnicę przedsiębiorcy, co uzasadnia odmowę udostępnienia ich jako informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły udostępnienia wnioskowanych dokumentów jako informacji publicznej, ponieważ spełnione zostały przesłanki formalna i materialna tajemnicy przedsiębiorcy. Wykonawca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji, a ich ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na jego interesy gospodarcze i wizerunkowe, ze względu na unikalne rozwiązania techniczne i technologiczne zawarte w dokumentacji.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o udostępnienie kopii dokumentów dotyczących zadania inwestycyjnego "modernizacja [...]", w tym badań jakościowych i technicznych sztucznej nawierzchni. Organy administracji odmówiły udostępnienia części tych dokumentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy wykonawcy zadania. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne uznanie informacji za tajemnicę przedsiębiorcy oraz brak wystarczającego uzasadnienia odmowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą udostępnienia kopii dokumentów spółce "A" SA w W. (Strona, skarżąca, przedsiębiorca), dotyczących zadania inwestycyjnego "modernizacja [...]", które stanowią część dokumentów wyszczególnionych w § 12 ust. 11 umowy – tj.:
1. Badania na zgodność z normą PN-EN 15330-1 lub aprobaty technicznej ITB lub rekomendacji technicznej ITB lub wyniku badań specjalistycznego laboratorium badającego nawierzchnie sportowe, np. [...];
2. Karty technicznej oferowanej nawierzchni potwierdzonej przez jej producenta;
3. Badania jakości wykonania sztucznej nawierzchni.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej Kpa) oraz art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330, dalej u.d.i.p. ).
Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Strona pismem z dnia [...] r. wniosła do Urzędu Miasta w C. o żądanie udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zadania "modernizacja [...]" w zakresie:
1. Kopii dokumentów dotyczących nawierzchni trawy syntetycznej, o których mowa w § 12 ust. 11 umowy, wykonawca winien był przedłożyć wszystkie dokumenty przed zainstalowaniem;
2. Informacji, czy Zamawiający zweryfikował dokumenty, parametry oraz technologię wykonania nawierzchni, którą zamierzał zainstalować wykonawca w stosunku do wymagań określonych w dokumentacji projektowej oraz odpowiedziami udzielonymi na pytania z dnia [...]r. (w przypadku próby zaoferowania nawierzchni równoważnej wykonawca winien był złożyć takie dokumenty na etapie składania ofert);
3. Wyszczególnienia parametrów nawierzchni, którą zamierzał zainstalować wykonawca do realizacji powyższej inwestycji;
4. Odpowiedzi czy wykonawca zrealizował roboty, które były podstawą do odbioru na dzień [...] r. (zgodnie z § 6 ust. 3), bo zgodnie z zapisami umownymi co do terminu wykonania i odbioru robót określono na dzień [...] r.;
5. Przysłania kopii protokołów odbioru robót;
6. Informacji czy wykonawca wystąpił do Zamawiającego o zmianę terminu wykonania umowy, a jeżeli tak to zawnioskowano o przysłanie skanu aneksu do umowy i wskazania podstawy prawnej jego zawarcia.
Podmiot zobowiązany - dalej organ I instancji poinformował wnioskodawcę pismem z [...] r., że w stosunku do części wniosku zostanie wydana decyzja odmowna; jednocześnie przekazał żądane dokumenty w pozostałym zakresie. Następnie decyzją z [...] r. odmówił udostępnienia kopii dokumentów dotyczących pkt 1 wniosku o udostępnienie informacji publicznej (t.j. kopii dokumentów dotyczących nawierzchni z trawy syntetycznej, o których mowa w § 12 ust. 11 umowy) dla przedmiotowego zadania inwestycyjnego.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym SKO decyzją z [...] r. uchyliło wymienioną wyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania organ I instancji decyzją z [...] r. sygn. [...] ponownie odmówił udostępnienia wnioskowanych kopii dokumentów tj.:
1. Badania na zgodność z normą PN-EN 15330-1 lub aprobaty technicznej ITB lub rekomendacji technicznej ITB lub wyniku badań specjalistycznego laboratorium badającego nawierzchnie sportowe, np. [...];
2. Karty technicznej oferowanej nawierzchni potwierdzonej przez jej producenta;
3. Badania jakości wykonania sztucznej nawierzchni.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie ze stanowiskiem uzyskanym od wykonawcy zadania firmy "B" Sp. z o.o. w S. jest ona obecnie jedynym na terenie Polski dystrybutorem trawy [...] [...]producenta. Spółka oświadczyła, że z uwagi na uzyskaną od producenta licencję na korzystanie z rozwiązań dotyczących trawy [...] ma możliwość posługiwania się tymi rozwiązaniami bezpośrednio na terenie Polski oraz że przed uzyskaniem licencji podpisała oświadczenie dla producenta trawy, dotyczące zachowania poufności produktów ze sztucznej trawy i na niej spoczywa obowiązek dokonania wszelkich czynności w celu zapobieżenia udostępnienia informacji dotyczących produktów podmiotom nieuprawnionym. Ponadto spółka każdorazowo zobowiązuje swoich pracowników lub osoby związane ze spółką na podstawie innego stosunku cywilnoprawnego, w tym podwykonawców do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.
Zdaniem organu I instancji ujawnienie tych informacji podmiotom trzecim może zostać potraktowane, jako naruszenie informacji objętych tajemnicą producenta, co realnie zagraża interesom gospodarczym oraz wizerunkowym spółki. Dokumentacja dotycząca sztucznej trawy dla zadania inwestycyjnego "modernizacja [...]", zawiera unikalne rozwiązania techniczne dotyczące produktu. Dokumenty te zawierają szczegółową specyfikację dotyczącą: wypełnienia funkcjonalnego i stabilizującego w trawie, maty amortyzującej (shock-pada), zastosowanego typu podbudowy, parametrów dotyczących grubości oraz szerokości użytych włókien, ilości zastosowanych pęczków w włóknie, sposobu i metody łączenia włókien, danych dotyczących sposobu i technologii produkcji włókien, danych dotyczących odporności za skręcanie oraz ścieranie włókien. W przedmiotowych dokumentach wskazane są więc szczegółowe parametry i wskaźniki z badań przeprowadzonych przez producenta trawy, które wypracował w okresie kilku lat. W związku z tym, inni przedsiębiorcy z branży, którzy zajmują się również dystrybucją lub produkcją sztucznej trawy, posiadając przedmiotowe informacje mogą pozyskać wyniki długotrwałej pracy producenta i wykorzystać je w obrocie gospodarczym.
Organ I instancji wskazał trzy przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że przedmiotowe dokumenty są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, a mianowicie:
- dane stanowią informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębior-stwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą,
- informacje te nie są ujawnione do wiadomości publicznej,
- przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 (tak w odwołaniu) i § 3 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez brak albo ogólność lub pozorność uzasadnienia faktycznego spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie informacji publicznej jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Zaskarżoną decyzją SKO po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz aktami sprawy utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że organ I instancji jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i wnioskowana informacja jest informacją publiczną. Jednak powołując się na regulację art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stwierdził, że zasadnie odmówiono udzielenia informacji publicznej, powołując się na przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy. Zdaniem SKO w ramach wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust. 2 wspomnianej ustawy przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Zdaniem SKO definicja wyrażona w art. 11 ust. 2 powołanej ustawy nawiązuje treścią do poprzedniej regulacji zawartej w art. 11 ust. 4, dlatego aktualne pozostają poglądy prezentowane w orzecznictwie. Wskazuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich.
SKO oceniając kwestię przesłanki formalnej, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę niezbędnych działań zauważyło, że wystąpił z zapytaniem do wykonawcy zadania. Spółka "B" Sp. z o.o. wyjaśniła, że jest ona obecnie jedynym na terenie Polski dystrybutorem trawy [...]. Zastosowana przy realizacji przedmiotowego zadania trawa posiada najwyższej jakości certyfikaty [...]. Spółka oświadczyła, że z uwagi na uzyskaną od producenta licencję na korzystanie z rozwiązań dotyczących trawy [...] ma możliwość posługiwania się tymi rozwiązaniami na terenie Polski oraz że przed uzyskaniem licencji spółka podpisała oświadczenie dotyczące zachowania poufności produktów ze sztucznej trawy. Na wykonawcy zadania spoczywa obowiązek dokonania wszelkich czynności w celu zapobieżenia udostępnienia informacji dotyczących produktów podmiotom nieuprawnionym, co wiąże się z odpowiedzialnością majątkową. Ponadto wykonawca zadania wraz z pismem z [...] r., a więc przed złożeniem wniosku o udostępnienie informacji, przedłożył zamawiającemu następujące dokumenty: badania laboratoryjne nawierzchni ze sztucznej trawy, kartę techniczną nawierzchni z trawy syntetycznej poświadczoną przez producenta z określeniem nazwy inwestycji, atest PZH, autoryzację producenta nawierzchni wystawioną na wykonawcę z określeniem nazwy inwestycji i gwarancji producenta na oferowaną nawierzchnię, próbkę sztucznej trawy wraz z matą. W piśmie tym wyraźnie wskazano, że przedłożone dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zatem powyższe oznacza, że wykonawca wyraźnie i kilkukrotnie w ramach procedury wskazywał, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie wyraża zgody na ich udostępnianie. Tym samym trzeba było uznać, że spełniona została przesłanka formalna warunkująca możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
SKO podkreślił, że skuteczność zastrzeżenia warunkowana jest istnieniem przesłanki materialnej, co oznacza, że konieczne jest dokładne wyjaśnienie przez organ odmawiający informacji publicznej dlaczego żądane informacje, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i w czym się ona wyraża. Niezbędne ustalenie, czy przedmiot wniosku stanowią wskazane przykładowo informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje, w szczególności posiadające wartość gospodarczą. Organ odwoławczy wskazał, że w kontrolowanej decyzji dokonano tej oceny przyjmując, że ujawnienie informacji może zostać potraktowane jako naruszenie przez spółkę obowiązku zachowania poufności danych objętych tajemnicą producenta, co realnie zagraża jej interesom gospodarczym oraz wizerunkowym Jednoznacznie określono, że dokumentacja dotycząca sztucznej trawy dla zadania inwestycyjnego zawiera unikalne rozwiązania techniczne dotyczące produktu, tj. wypełnienia funkcjonalnego i stabilizującego w trawie, maty amortyzującej (shock-pada), zastosowanego typu podbudowy, parametrów dotyczących grubości oraz szerokości użytych włókien, ilości zastosowanych pęczków w włóknie, sposobu i metody łączenia włókien, danych dotyczących sposobu i technologii produkcji włókien, danych dotyczących odporności za skręcanie oraz ścieranie włókien. W dokumentacji wskazane są więc szczegółowe parametry i wskaźniki z badań przeprowadzonych przez producenta trawy, które wypracował je w okresie kilku lat. Ujawnienie przedmiotowych dokumentów konkurencji spowoduje możliwość dokonania przez nich weryfikacji właściwości swoich produktów, a także dopasowania swojej strategii marketingowej. Według informacji przekazanych przez spółkę w przeszłości miały miejsce takie sytuacje.
Zdaniem SKO żądane informacje zawarte w zastrzeżonych przez wykonawcę - spółkę dokumentach stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Są to bowiem informacje o charakterze technicznym i technologicznym (zawierają informacje dotyczące zastosowanej technologii), a w konsekwencji posiadają wartość z punku widzenia gospodarczego oraz marketingowego, a ich ujawnienie umożliwi podmiotom działającym na tym samym rynku zaoferowanie konkurencyjnego produktu.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami zawartymi w odwołaniu. Powtórzył, że wykazano jakie konkretnie dokumenty i zawarte w nich informacje zostały wolą wykonawcy utajnione. Wykonawca wskazał, które informacje stanowią informację przedsiębiorstwa, a następnie ustosunkowywał się do zapytania organu, potwierdzając, że żądane dokumenty zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu wskazano również jakie konkretnie informacje w postaci rozwiązań technicznych podlegają utajnieniu (ostatni akapit na str. 3 zaskarżonej decyzji).
Ponadto nie zgodzono się z zarzutami odwołania, że organ I instancji nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione i z których wywiódł, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. W decyzji (ostatni akapit str. 5) przedstawiona została argumentacja, w której wskazano okoliczności faktyczne stanowiące podstawę uznania, że w sprawie zachodzi podstawa do ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Organ odwoławczy wbrew kolejnemu zarzutowi odwołania uznał, że organ I instancji wykazał "proporcjonalność pomiędzy potrzebą ochrony informacji wynikających z tych dokumentów a obywatelskim prawem strony do informacji publicznej". Ujawnienie tajemnicy przedsiębiorcy w omawianym przypadku naraża wykonawcę na odpowiedzialność ze strony producenta, a także może prowadzić do osłabienia jego sytuacji na rynku, na którym funkcjonuje.
W konkluzji podzielono stanowisko organu I instancji, że w sprawie występują okoliczności, które uzasadniają ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący ponownie zarzucił naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 (tak w skardze) i § 3 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo braku albo ogólność lub pozorność uzasadnienia faktycznego spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych odmowy udostępnienia stronie informacji publicznej oraz naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie informacji publicznej, której udostępnienia strona wnioskowała, jako tajemnicy przedsiębiorcy. Wobec tego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego.
Skarżący zacytował obszernie treść zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia sądów administracyjnych. Zdaniem skarżącego wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, organ I instancji nie wykazał, aby spełnione zostały przesłanki formalne i przesłanki materialne odmowy udostępnienia informacji publicznej. Organ I instancji nie wykazał jakie konkretnie dokumenty i zawarte w nich informacje zostały wolą wykonawcy robót budowlanych utajnione. Nie wymienił tych dokumentów i zawartych w nich informacji oraz nie wykazał, aby to te konkretne dokumenty i zawarte w nich informacje zostały utajnione. Organ I instancji nie wykazał, aby wykonawca domagał się utajnienia następujących dokumentów: (1) badanie na zgodność z normą PN-EN 15330 - 1 lub aprobata techniczna Instytutu Techniki Budowlanej lub rekomendacja techniczna Instytutu Techniki Budowlanej lub wynik badania specjalistycznego laboratorium badającego nawierzchnie sportowe, np. [...], (2) karta techniczna oferowanej nawierzchni potwierdzona przez jej producenta i (3) badanie jakości wykonania sztucznej nawierzchni. Powyższe w sposób jednoznaczny powinno wynikać z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżącego organ I instancji nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione i z których to faktów wywiódł, że badanie na zgodność z normą PN-EN 15330 – 1, aprobata techniczna Instytutu Techniki Budowlanej, rekomendacja techniczna Instytutu Techniki Budowlanej, wynik badania specjalistycznego laboratorium badającego nawierzchnie sportowe, np. [...], karta techniczna oferowanej nawierzchni potwierdzona przez jej producenta i badanie jakości wykonania sztucznej nawierzchni stanową tajemnicę przedsiębiorcy. Nadto zdaniem strony skarżącej wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, organ I instancji nie wykazał, aby przeprowadził ocenę proporcjonalności pomiędzy potrzebą ochrony informacji wynikających z ww. dokumentów, a obywatelskim prawem strony do informacji publicznej. Tym bardziej, że skarżący zamierza wykorzystać udostępnione informacje nie w celu bezprawnego naruszania interesów wykonawcy robót budowlanych, ale w celu wykazania, iż wykonane przez niego roboty budowlane (położona sztuczna nawierzchnia boiska sportowego) nie odpowiadają wymaganiom organu I instancji określonym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, albo że doszło do popełnienia przestępstwa z art. 231 K.k., poprzez dopuszczenie do wykonania robót budowlanych gorszej jakości, a przez to o mniejszej wartości, płacąc wynagrodzenie ze środków publicznych za roboty budowlane o innej jakości i wartości.
Skarżący uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto narusza art. 5 ust. 2 u.d.i.p., bowiem żadna z informacji zawartych w badaniu na zgodność z normą PN-EN 15330 – 1, aprobacie technicznej Instytutu Techniki Budowlanej, rekomendacji technicznej Instytutu Techniki Budowlanej, wyniku badania specjalistycznego laboratorium badającego nawierzchnie sportowe, np. [...], karcie technicznej oferowanej nawierzchni potwierdzonej przez jej producenta oraz badaniu jakości wykonania sztucznej nawierzchni, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa wykonawcy robót budowalnych. W konkluzji wywiódł, że organy administracji oparły się wyłącznie na oświadczeniach i zapewnieniach wykonawcy robót budowlanych, które nie zostały zweryfikowane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że żądane przez skarżącego informacje mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej.
Spór dotyczy kwestii zasadności odmowy ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia wnioskowanej przez stronę skarżącą informacji publicznej w postaci: kopii dokumentów dotyczących zadania inwestycyjnego "modernizacja [...]", które stanowią część dokumentów wyszczególnionych w § 12 ust. 11 umowy:
1. Badania na zgodność z normą PN-EN 15330-1 lub aprobaty technicznej ITB lub rekomendacji technicznej ITB lub wyniku badań specjalistycznego laboratorium badającego nawierzchnie sportowe, np. [...];
2. Karty technicznej oferowanej nawierzchni potwierdzonej przez jej producenta;
3. Badania jakości wykonania sztucznej nawierzchni.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa", którą zawiera art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zgodnie z treścią tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Z przytoczonego przepisu wynika, że aby dana informacja podlegała ochronie, tj. stanowiła tajemnicę przedsiębiorcy, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji (brak ujawnienia). Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To on powinien podjąć w stosunku do danych informacji niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, ponieważ to na nim spoczywa w razie sporu ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy wyraża się zatem w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy do utajnienia danych informacji.
Dalej podnieść należy, iż aby skutecznie wywieść uprawnienie do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorstwa, koniecznym jest dokonanie oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej przez podmiot gospodarujący informacją albowiem to na nim ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 343/13). Musi zatem zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa, informacje posiadające choćby minimalną wartość gospodarczą, np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13, LEX nr 1456979).
Według wykładni Sądu Najwyższego dokonanej w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.". Niezbędne zatem jest w każdej sprawie wskazanie czego konkretnie tajemnica przedsiębiorstwa ma dotyczyć; które konkretnie fragmenty żądanych zagadnień, pytań czy dokumentów są tajemnicą.
Dokonując rozróżnienia tajemnicy przedsiębiorstwa i tajemnicy przedsiębiorcy wskazuje się, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Natomiast tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Stąd też, tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.
Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Z tych względów, uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 K.p.a., jednak już jej nietrafność stanowi uchybienie merytoryczne i oznacza naruszenie przez organ art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy wskazać, że organ w zaskarżonej decyzji wykazał istnienie przesłanki formalnej, do jakiej odnosi się tajemnica przedsiębiorcy. Organ podał, że wykonawca zadania w piśmie z dnia [...] r., czyli przed złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej wyraźnie podkreślił, że objęte wnioskiem informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a w piśmie datowanym z dnia [...] r. powtórzył swoje stanowisko. Należy więc jednoznacznie wskazać, że wykonawca zastrzegł konieczność zachowania ich w poufności.
Zdaniem Sądu organ również zasadnie stwierdził, że została spełniona także przesłanka materialna, czyli że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a jej ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na obowiązek zachowania poufności danych objętych tajemnicą producenta, co realnie zagraża interesom gospodarczym wykonawcy, który ponosiłby także odpowiedzialność majątkową względem producenta. W zaskarżonej decyzji wyraźnie zaznaczono, jak i w decyzji organu I instancji, że dokumentacja dotycząca sztucznej trawy dla zadania inwestycyjnego zawiera unikalne rozwiązania techniczne dotyczące produktu. Dokumenty te zawierają szczegółową specyfikację dotyczącą wypełnienia funkcjonalnego i stabilizującego w trawie, maty amortyzującej (shock – pada), zastosowanego typu podbudowy, parametrów dotyczących grubości oraz szerokości użytych włókien, ilości zastosowanych pęczków w włóknie, sposobu i metody łączenia włókien, danych dotyczących sposobu i technologii produkcji włókien, danych dotyczących odporności na skręcanie oraz ścieranie włókien. Wskazano także, że w dokumentach zawarte są szczegółowe parametry i wskaźniki z badań przeprowadzonych przez producenta trawy, które wypracował w okresie kilku lat. Wobec tego inni przedsiębiorcy zajmujący się dystrybucją i produkcją sztucznej trawy mogą pozyskać wyniki długotrwałej pracy producenta i wykorzystać je w obrocie gospodarczym.
W piśmie z dnia [...] r. wykonawca wyraźnie stwierdził, że dołączone dokumenty w nawiązaniu do § 12 ust. 11 umowy (a wymienione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej) stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w związku z czym nie mogą być ujawnione oraz udostępnione osobom trzecim, a ich ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Dalej podano, że posiadają one wartość gospodarczą i handlową i nie były oraz nie są ujawnione do publicznej wiadomości.
Wobec powyższego należy wskazać, że wykonawca miał uzasadnione powody, aby zachować w poufności dane zawarte we wnioskowanej informacji. Mają one bowiem wartość gospodarczą, co uzasadnia kroki podjęte w celu zachowania ich w poufności.
Nie można zgodzić się więc z zarzutami skargi, że organy nie wykazały jakie konkretnie dokumenty i jakie w nich zawarte informacje zostały utajnione. Organy w szczególności podały jednoznacznie, że odmówiono udostępnienia kopii dokumentów dotyczących nawierzchni z trawy syntetycznej, o których mowa w § 12 ust. 11 umowy, która znajduje się w aktach sprawy. A skoro odmówiono udostępnienia dokumentów, to ze względu na całość zawartych w nich danych. Nie jest zasadny także zarzut, jakoby organ nie wykazał, że wolą wykonawcy jest utajnienie tych dokumentów. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja spełnia wymogi z art. 107 K.p.a., w szczególności z ust. 3. Wskazano bowiem fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł.
Sąd nie podzielił zatem zarzutów zawartych w skardze oraz uznał, że organ zebrał i ocenił w sposób prawidłowy materiał dowodowy oraz nie naruszył przepisów prawa, w tym wskazanych przez skarżącego. Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło