III SA/Gl 948/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. U Z A S A D N l E N l E W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z matką, która jest inwalidą pierwszej grupy. Źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę skarżącego, które po potrąceniach z tytułu składek ZUS, zaciągniętej pożyczki oraz egzekucji komorniczej wynosi ok. 1.000,00 zł (tj. 799,51 zł w lutym i 865,30 zł w marcu) oraz świadczenie emerytalne jego matki w wysokości 1.624,46 zł plus dodatek pielęgnacyjny w kwocie 181,10 zł. Ponieważ oboje są osobami przewlekle chorymi min. 300,00 zł miesięcznie zmuszeni są wydawać na leki. Tym samym po opłaceniu kosztów mieszkania wraz z mediami niewiele pozostaje im na drobne, codzienne wydatki. Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku w rubryce nr 7 i 8 formularza, poza mieszkaniem spółdzielczym własnościowym o pow. [...] m2, w którym zamieszkują wymieniono jeszcze parcelę o pow. [...] m2, nie mniej jednak wyjaśniono, iż skarżący posiada ją na współwłasność. Ponadto ta obciążona jest hipoteką na rzecz [...] Urzędu Skarbowego w B. Natomiast nieodpłatnie nabyte grunty rolne o pow. [...] ha oraz las o pow. [...] ha stanowią własność jego matki. Powyższe dane znalazły potwierdzenie w przedłożonych przy piśmie z dnia [...] r. dokumentach źródłowych obejmujących: - kartę wynagrodzenia pracownika z okresu ostatnich trzech miesięcy, z której wynika, iż wypłacana skarżącemu pensja wynosiła: 865,30 zł (w kwietniu), 798,40 zł (w maju) oraz 807,44 zł (w czerwcu); - zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie dłużnika z dnia [...] r.; - roczne obliczenie podatku za ubiegły rok (PIT-40), z którego ustalono, iż wypracowany w tym okresie dochód wynosił 32.601,95 zł; - rachunki ponoszonych opłat za czynsz (360,50 zł), gaz (116,53 zł) oraz energię elektryczną (53,66 zł); - zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. potwierdzające, iż skarżący nie figuruje już w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą; - karty informacyjne leczenia szpitalnego wskazujące na stan zdrowia wnioskodawcy i jego matki, a nadto na konieczność stałego zażywania leków (vide: faktura z dnia [...] r. na kwotę 188,37 zł, paragon z dnia [...] r. na kwotę 60,76 zł oraz dowód wpłaty za badania laboratoryjne wynoszące 162,00 zł); - decyzję ZUS w sprawie waloryzacji pobieranej przez matkę emerytury, która od dnia [...] r. wynosi 1.585,80 zł netto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym; - akty notarialne oraz odpisy ksiąg wieczystych potwierdzające, iż posiadana przez skarżącego parcela zakupiona w 2006 r. za kwotę [...] zł stanowi również własność jego syna i w chwili obecnej jest ona obciążona hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 cyt. ustawy zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Użyte w cytowanym wyżej przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący poza wynagrodzeniem za pracę, do którego skierowana jest egzekucja komornicza, a które po potrąceniach wynosi 807,44 zł, innych źródeł utrzymania nie posiada. Wprawdzie zamieszkuje on razem z matką, której emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.585,80 zł netto, nie mniej jednak powyższe kwoty oraz posiadany dodatkowo majątek obciążony hipotecznie nie może być uznany za wystarczający na uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych. Te bowiem, biorąc pod uwagę ponoszone przez skarżącego i jego matkę z tytułu koniecznego utrzymania i leczenia wydatki, rzeczywiście przekraczają ich możliwości finansowe, zważywszy na fakt, iż sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie, a łączna kwota samych wpisów wynosić będzie ponad 5.000,00 zł. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.